C-4f linea (Bilboko Renfe Aldiriak)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Bilbo–Concordia ↔ Galtzara
Bilboko Renfe Aldirien parte da
Cercanias Logo.svg c C-4f cercanías bilbao logo.svg
2702 de feve.jpg
Datu orokorrak
Garraio motaAldiriko trena
EskualdeakBizkaia,
 Euskal Herria
Geltokiak22
Bidaiariak850 000 (2019)[1]
JabeaBizkaiko Garraio Partzuergoa
Ustiapena
Hasiera2013ko urtarrilaren 1a
EragileaRenfe Feve
Ibilgailuak4
Datu teknikoak
Luzera33,5 km
Abiadura maximoa90 km/h
 Mapa
Bilborenfealdiriakc4f.svg

Bilboko Renfe Aldirien C-4f linea (C-4f cercanías bilbao logo.svg estilitzatua) sareko lau lineetako bat da. Lineak 22 geltoki eta 33 kilometro ditu guztira eta Bilbo–Concordia geltokia, Bilbo udalerrian dagoena, Galtzarako geralekuarekin lotzen ditu, Balmaseda udalerrian.

2013ko urtarrilaren 1an inauguratu zen, Bilbo–Concordia eta Galtzara geltokien artean.

2019. urtean, 850 000 bidaiari eraman zituen, sareko 4tik 4.[1]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009ko apirilaren 22an, Galtzarako geralekuaren inaugurazioarekin, FEVEk Bizkaian ematen duen zerbitzua hobetzeko aprobetxatu zen. Orduan erabaki zuen FEVEk Bilbo-Balmaseda korridoreko eskualde-zerbitzuak osatuko zituen aldiriko linea bat sortzea, baliabideak modu eraginkorragoan banatu ahal izateko; izan ere, tarte horretako bidaiari gehienak Bilbotik edo Bilborantz joaten dira, eta geltoki batzuetan hori da erreklamo bakarra.[2]

2010eko urtarrilaren 25ean inauguratu zen Basurto–Ospitalea geltokia, linearen ibilbidean eta Basurtuko Unibertsitate Ospitalearen inguruan.[3]

2013ko urtarrilaren 1ean, Ferrocarriles de Via Estrecha enpresa desagertu egin zen Renfe Operadora eta Administrador de Infraestructuras Ferroviarias konpainietan sartzeko. Horrela, lineak Renfe Feve markaren eta bigarrenaren azpiegituraren esku geratu ziren. Lineak Renfe Feve markaren eta bigarrenaren azpiegituraren esku geratu ziren. Horrela, linea Bilboko Renfe Aldiriak sarean sartu zen, Renfe enpresaren menpe.[4]

Ibilbidea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bidea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

C-4f cercanías bilbao logo.svg lineko trenak Abandoko Indalecio Prieto geltokiaren azpian dagoen Concordiako geltokitik irteten dira. Tunel baten bidez zabalera handiko trenbideak gainditu ondoren, Errekalde barrutiko Ametzolako geltokiari ematen dio zerbitzua, eta Basurtu-Zorrotzako Basurto–Ospitalea geltokiari. Jarraian,  A-8  autobidean eta Bilbo-Muskiz eta Bilbo-Santurtzi burdinbideetan zirkulatzen du, Zorrotza auzora iritsi arte. Auzotik bereizi eta Zorrotza–Zorrozgoiti geralekuari ematen dio zerbitzua. Bidaiari berrekin ondoren, Kadagua ibaiaren ibilgua hartu eta Santa Ageda eta Kastrexana geralekuetatik jarraitu Irauregi eta Alonsotegira iritsi arte. Bertan, Irauregiko geltokiari zerbitzua ematen dio,  AP-8  eta  BI-636  autobien arteko bidegurutzearen inguruan Kadagua ibaia gurutzatu ondoren. Kadagua ibaiaren ezkerraldetik jarraitzen du Sodupera arte, Zaramillo eta Quadra geralekuetan geldituz.

Sodupe eta Aranguren artean hiru geltoki daude: Artxubeko geralekua, Lanbarriko geralekua eta Gueñesko geltokia. Arangoiti auzunean dagoen Arangurengo geltokian, Kadagua hirugarren aldiz zeharkatu aurretik (bigarrena Lanbarri eta Gueñes artean dago), linea Karrantzara edo Sananderera doazen trenei agur esango zaie. Balmaseda aldera jarraituz, Arangurengo geralekua, Zallako geltokia, Colegioko geralekua, Ibarrako geralekua eta Bolunburuko geralekua zeharkatzen ditu. Ondoren, Kadagua estali Herrera auzoaren parean eta Herrerako geralekuan, Balmasedan sartu aurretik.

Trenbide-pasagune baten bidez  BI-630  errepidea gainditu ondoren, azken bi geltokietarako linea: Balmasedako geltokia eta Galtzarako geralekua, Gaztelako ateetan amaitzen dena.

Geltokiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

          Geltokia Gunea Udalerria Konexioak
  Bilbo–Concordia 1. gunea Bilbo Cercanias Logo.svg  C-1 red.svg C-2 green.svg C-3 light blue.svg 
Símbolo del Metro de Bilbao.svg  Bilboko metroaren 1. linea Bilboko metroaren 2. linea 
Euskotren Tranbia Logo.svg Euskotren TR.svg 
Logo Bizkaibus B.svg  A2314 A2324 A3115 A3122 A3136 A3137 A3144 A3151 A3223 A3336 A3340 A3514 A3515 A3521 A3911 A3912 A3912 A3917 A3925
Logo Red Bus.svg  01 03 10 28 30 40 56 58 62 71 72 75 77 85 A1 A2 A5 A7 E1 G2 G3 G4 G5 G6 G7 G8
    Ametzola 1. gunea Bilbo Cercanias Logo.svg  C-1 red.svg C-2 green.svg 
Logo Red Bus.svg  27 57 72 77 A8 G3
    Basurto–Ospitalea 1. gunea Bilbo Euskotren Tranbia Logo.svg Euskotren TR.svg 
Logo Bizkaibus B.svg  A3115 A3122 A3136 A3137 A3144 A3336 A3337 A3341 A3342 A3343
Logo Red Bus.svg  18 28 38 48 57 58 85 88 G6
    Zorrotza–Zorrozgoiti 1. gunea Bilbo Logo Red Bus.svg  18 85 88 G6
    Santa Ageda 1. gunea Bilbo Logo Bizkaibus B.svg  A3341 A3342 A3343
Logo Red Bus.svg  88
    Kastrexana 1. gunea Bilbo Logo Bizkaibus B.svg  A3341 A3342 A3343
Logo Red Bus.svg  88
    Irauregi 1. gunea
2. gunea
Alonsotegi
    Zaramillo 2. gunea Zaramillo Logo Bizkaibus B.svg  A0654 A3341 A3342 A3343
    Quadra 2. gunea Gueñes Logo Bizkaibus B.svg  A0654 A3341 A3342 A3343
    Sodupe 2. gunea
3. gunea
Gueñes Logo Bizkaibus B.svg  A0651 A0654
    Artxube 3. gunea Gueñes Logo Bizkaibus B.svg  A0651
    Lanbarri 3. gunea Gueñes Logo Bizkaibus B.svg  A0651 A0654
    Gueñes 3. gunea Gueñes Logo Bizkaibus B.svg  A0651
    Aranguren–Geltokia 3. gunea
4. gunea
Zalla
    Aranguren–Geralekua 4. gunea Zalla Logo Bizkaibus B.svg  A0651 A0654
    Zalla 4. gunea Zalla Logo Bizkaibus B.svg  A0651 A3334
    Colegio 4. gunea Zalla
    Ibarra 4. gunea Zalla Logo Bizkaibus B.svg  A0651 A3334
    Bolunburu 4. gunea Zalla
    Herrera 4. gunea Zalla Logo Bizkaibus B.svg  A0651 A3334
    Balmaseda 4. gunea Balmaseda
    Galtzara 4. gunea Balmaseda

Ustiapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gaur egun, Renfe Feve enpresak ustiatzen du linea.

Maiztasunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

C-4f lineko maiztasunak, 2021eko maiatzaren 18an[5]
Astelehendik Ostiralera Larunbatak Igandeak
06:30 09:30 11:30 15:30 17:30 23:00 07:00 22:00 07:00 22:00
30' 60' 30' 60' 30' 60' 60'

Batez besteko denborak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ibilbideko batez besteko denborak adierazgarriak dira, eta trafikoaren edo beste ezusteko batzuen arabera alda daitezke.

C-4f cercanías bilbao logo.svg lineak Bilbo–Concordia geltokia honako hauekin komunikatzeko aukera ematen du:[6]

Flota[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Artikulu nagusia: «Bilboko Renfe Aldirietako flota»

Linean 4 ibilgailuk egiten dute lan guztira.[7]

Eraikitzailea Eredua Zenbakia Urtea Luzera (m) Garaiera (m) Edukiera Ateak
Construcciones y Auxiliar de Ferrocarriles Renfe 2700 4 2010 35,00 4,185 90 2

Tarifak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Artikulu nagusia: «Bilboko Renfe Aldirietako tarifak»

Linea honek Bilboko Renfe Feve sareko tarifak aplikatzen ditu.[8]

2020ko Bilboko Renfe Feveko tarifak
Txartela 1 gune 2 gune 3 gune 4 gune
Joango txartela 1,65 € 1,95 € 2,65 € 2,95 €
BARIK edo Credirenfe 1,06 € 1,41 € 1,56 € 1,92 €
Joan-etorriko txartela 3,30 € 3,90 € 5,30 € 5,90 €
Bonotrena (10 bidaiak) 10,65 € 13,15 € 19,05 € 21,80 €
Hileko abonamendua 54,50 € 60,40 € 65,65 € 74,10 €
Deskontuak:
  • haurrak (6 urtetik beherakoak, plaza bete gabe) – doan
  • eskola taldeak (10 pertsona baino gehiago, ibilbide bera) – 30% (joan) / 40% (joan-etorri)
  • Dorada Txartela – 50%
  • Familia ugaria – 20% (kategoria orokorra) / 50% (kategoria berezia)

Guneak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lineak Bizkaiko Garraio Partzuergoaren 4 gune zeharkatzen ditu:[9]

Bidaiariak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Azkeneko bi hamarkadetan bidaiari gehieneko urteak 1998 eta 1999 izan ziren, 2 000 000 balioztapen egin zirela.

Bilboko Renfe Aldiriak sareko gainerako lineak ez bezala, linea horretako bidaiariak beti egon dira konstante edo konstante 2007 baino lehen, ez baitzen linea hori ordeztuko zuen linearik sortu.

2008an lineak milioi erdiko bidaiarien beherakada jasan zuen. Urte horretatik aurrerako jaitsierak txikiagoak izan dira, baina garrantzitsuak, urtero 100 000 bidaiari inguru galdu direla. Urteroko beherakaden zergatien artean Renfe Creditrans sarera sartu ez izana identifikatu zen. 2009an, lehenbiziko aldiz, 1,5 milioi bidaiari baino gutxiago ibili ziren linean zehar. Urte horretan Creditrans sistemara sartu zen, eta jaitsiera gelditu egin zen, bidaiari kopuruak apur bat gora egin baitzuen.[10]

Bilboko Renfe Aldiriak sareko Renfe Operadorak ez bezala, linea honek ez du oraindik hondoa jo eta bidaiari kopuruak behera egiten jarraitzen du. 2018an, bazirudien bidaiarien kopuruak gora egingo zuela berriro, urte horretan 4 000 pertsonako igoera izan baitzuen, baina, azkenean, balio atipikoa baino ez zen izan Renfe Fevek Bilbon izandako emaitza kaskarretan, 2019an 2017ko mailara itzuli baitzen.[11]

Etorkizuna[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Artikulu nagusia: «4. linea (Bilboko metroa)»

2020ko otsailean, Unai Rementeria ahaldun nagusiak iragarri zuen, trenbide-azpiegitura aprobetxatzeko asmoz, proiektu berri batek Bilboko metroaren 4. linea ordezkatuko zuela. Tren linea honek Bilbo-Santander eta Bilbo-Leon burdinbideak aprobetxatuko luke eta Abandoko geltokitik abiatuko litzateke, Bilboko metroaren Bilboko metroaren 1. linea eta Bilboko metroaren 2. linea lineekin eta Bilboko Renfe Aldirien lineekin lotuko lukeena.[12] Urte bereko azaroaren amaieran, Unai Rementeriak iragarri zuen 2021a baino lehen Eusko Jaurlaritzako talde teknikoak ikerketa informatiboak entregatuko zituela.[13] Ahaldun nagusiak iragarri zuen 2021ean oso zaila izango zela Bilboko metroaren 4. linea linearen lanak hastea, baina Bizkaiko Foru Aldundiak partida bat gordeko zuela 2021eko aurrekontuetan, eragiketaren bat egin beharko balitz ere.[14]

Urriaren amaieran, Unai Rementeriak iragarri zuen Bizkaiko Foru Aldundiak ezin izango zituela bere kabuz garatu Bilboko metroaren 4. linea eta Bilboko metroaren 5. linea lineak, ezta Enkarterri Bilboko metroarekin lotzea ere, Next Generation EU Europako funtsen kontura finantzatzerik ez balego.[15] 2020ko abenduaren 29an, Eusko Jaurlaritzak prentsaurreko batean aurkeztu zuen Next Generation EU Europako funtsen finantzaketa lortzeko helburuz helarazi zizkion proiektuen zerrenda.[16] Proiektuen zerrendan Bilboko metroaren 5. linea linea zegoen, baina ez Bilboko metroaren 4. linea linea.[17]

2021eko martxoan, herritarrek informazio-azterlanari buruz parte hartzeko prozesu bat hasi zen.[18] Erakunde arduradunek trenbide hori eraikitzeko bi aukera jarri zituzten jendaurrean: Renfe Fevek Balmasedara, Leonera eta Santanderrera egiten duen bidearen zati bat aprobetxatzen dute biek. A aukerak ibilbide berri bat proposatzen du Zabalburu eta Ametzola artean, Iralabarrin eta Errekalden geltokiak izango dituena; aukera horrek Ametzolako geltokia ixtea ekarriko luke. B aukerak Ametzolako geltokian Iralabarrin eta Errekalden bizi diren funikularrak Mamarigakoako estiloan zentralizatzea proposatzen du; horretarako, geltoki horretatik bi auzoetara monorrail bana eraikiko lirateke.[19]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b Bizkaiko Garraio Partzuergoa. «Bizkaiko Garraio Publikoaren Txostena 2019» (Noiz kontsultatua: 2017-08-04).
  2. Treneando. «Fevek geraleku berri bat inauguratu zen Balmasedan» (Noiz kontsultatua: 2013-04-07).
  3. (Gaztelaniaz) Vía Libre. «Bilbao Ría 2000, 20 urte da» (Noiz kontsultatua: 2014-08-26).
  4. 22/2012 Errege Lege Dekretua
  5. C-1 lineko maiztasunak, 2021eko maiatzaren 18an
  6. Aldiriak | Bilbo. (Noiz kontsultatua: 2020-04-18).
  7. «Trenen zerrenda» www.listadotren.es (Noiz kontsultatua: 2020-04-21).
  8. «FEVE | bizkaiko garraio partzuergoa» www.ctb.eus (Noiz kontsultatua: 2021-05-22).
  9. «Bizkaiko garraio publikoaren gune sistema | bizkaiko garraio partzuergoa» www.ctb.eus (Noiz kontsultatua: 2021-05-18).
  10. Bizkaiko Garraio Partzuergoa. «Bizkaiko Garraio Publikoaren Txostena 2013» (Noiz kontsultatua: 2014-08-22).
  11. Bizkaiko Garraio Partzuergoa. «Bizkaiko Garraio Publikoaren Txostena 2019» (Noiz kontsultatua: 2017-08-04).
  12. (Gaztelaniaz) Deia. «... Eta laster, Errekalderako trenbide-konexioa iritsiko da» www.deia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-05-22).
  13. (Gaztelaniaz) «Rementeriak metroaren 4. linea Bilboko Feve tartetik eramatea planteatu du» El Correo 2020-11-25 (Noiz kontsultatua: 2021-05-22).
  14. «Galdakao eta Errekalde metroarekin lotzeko ikerketa informatiboak prest egongo dira urte amaieran» web.bizkaia.eus (www.bizkaia.eus) (Noiz kontsultatua: 2021-05-22).
  15. (Gaztelaniaz) «Rementeriak Metroaren 4. eta 5. lineak Europako funtsetara baldintzatzen ditu» El Correo 2020-10-28 (Noiz kontsultatua: 2021-05-22).
  16. Irekia. «Irekia - Euskadik 13.000 m/€erakarri nahi ditu Next Generation EU funtsen bidez» www.irekia.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2021-05-25).
  17. Euskadi Next 2021-2026
  18. (Gaztelaniaz) «Bizilagunek erabakitzen dute 4. lineari buruz: urtaroak eta fosteritoak edo funikularrak» El Correo 2021-02-19 (Noiz kontsultatua: 2021-05-22).
  19. Informazio-azterketaren 1. fasea 4. lerroa - Herritarren partaidetza | EUSKAL TRENBIDE SAREA

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]