Edukira joan

Caledonia konderria (Vermont)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Caledonia konderria
Caledonia County
Ameriketako Estatu Batuetako konderria
Banaketa administratiboa
HerrialdeaAmeriketako Estatu Batuak AEB
Estatua Vermont
Kodea50005
HiriburuaSt. Johnsbury
Caledonia konderria (Vermont) is located in Ameriketako Estatu Batuak
Caledonia konderria (Vermont)
Caledonia konderria (Vermont)

Caledonia konderriaren kokapena AEBtan
Informazio geografikoa
Koordenatuak44°27′30″N 72°05′44″W / 44.458221°N 72.095627°W / 44.458221; -72.095627
Biztanleria30.233 bizt.
Eremua
    - Lurra
    - Ura		1.703,01 km2
1.680,55 km2 (%98.68)
22,46 km2 (%1.32)
Dentsitatea17,99 bizt/km2
Datu gehigarriak

Caledonia konderria (ingelesez: Caledonia County) Vermontko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua St. Johnsbury da. Azken erroldaren arabera 30.233 biztanle zituen 1.703 kilometro koadroko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Caledonia konderriak 1.703,01 kilometro koadro ditu. Horietatik 22,46 ura dira. Beste 1.680,55 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 18,34 da.

Mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Mapa
Caledonia konderria eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

NOAAren datuen arabera, 1991–2020 aldian, konderriko urteko batez besteko tenperatura 5,4 °C-koa izan zen.[1][oh 1] Hilabeterik beroena uztaila da (18,7 °C; eguneko gehienekoen batez bestekoa, 25,1 °C) eta hotzena urtarrila (−9,4 °C; eguneko gutxienekoen batez bestekoa, −14,8 °C). Urteko prezipitazioa 1135 mm-koa da; hilabeterik euritsuena uztaila da (124 mm) eta lehorrena otsaila (64 mm).

1895–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak mendeko 1,3 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) XX. mendeko batez bestekoa (4,5 °C) baino 1,4 °C beroagoak izan dira. Erregistroko bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2006, 2012, 2023 eta 2024). Urterik beroena 2024 izan zen (7,2 °C) eta hotzena 1904 (2,6 °C).[1]

Etxeak berotzeko eta hozteko behar den energia neurtzeko, NOAAk gradu-egunak kalkulatzen ditu: egun bakoitzean batez besteko tenperatura 18,3 °C-tik zenbat gradu behera dagoen (berokuntza-gradu-egunak) edo gora dagoen (hozte-gradu-egunak), urte osoan batuta. 1991–2020 aldian, urtean batez beste 4807 berokuntza-gradu-egun eta 93 hozte-gradu-egun izan ziren.[1]


    Datu klimatikoak (Caledonia konderria)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) -4.0 -2.0 3.0 10.4 18.1 22.7 25.1 24.2 20.0 12.6 5.3 -0.9 11.2
Batez besteko tenperatura (ºC) -9.4 -7.9 -2.9 4.3 11.2 16.1 18.7 17.9 13.7 7.2 0.8 -5.4 5.4
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -14.8 -13.9 -8.7 -1.9 4.4 9.5 12.3 11.6 7.4 1.8 -3.8 -10.0 -0.5
Pilatutako prezipitazioa (mm) 74 64 74 87 102 115 124 110 95 115 85 90 1135
Iturria: NOAA NCEI, nClimDiv: 1991–2020 normalak (2026-09-04ko bertsioa)
Berotze-marrak, 1895–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura XX. mendeko batez bestekoarekiko (4,5 °C).
189519602025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,5+2,6+0,8+0,9+0,9+0,8+0,3+1,2+0,8+0,5+1,5+2,7
1901–19301991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −15 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1895–2025
°C, XX. mendeko batez bestekoarekiko (4,5 °C)
+3 °C−3 °C
189519602025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera 30.233 biztanle zeuden. Biztanleen % 16,2 hiri-eremuetan bizi ziren eta % 83,8 landa-eremuetan. Batez besteko adina 45,3 urtekoa zen, 44,0 urtekoa gizonezkoen artean eta 46,6 urtekoa emakumezkoen artean. Biztanleen % 20,2 18 urtetik beherakoak ziren eta % 22,6 65 urtetik gorakoak. 100 emakumeko, 98,9 gizon zeuden, eta 18 urtetik gorako 100 emakumeko, 97,7 gizon zeuden adin-talde horretan.[2][3]

BiztanleriaUrtea500010.00015.00020.00025.00030.00035.000180018501900195020002050Biztanleria Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira, AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau). Grafikoa hemen alda daiteke. Azken 5 urteak (2021-2025) estimazioak dira; gainerakoak errolda historikoetatik datoz, hamarkada bakoitzean egiten direnak.

Biztanleria-piramidea 2020
Guztira: 15.033 gizon, 15.200 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
1.65
 
85+
 
2.95
2.00
 
80-84
 
2.41
3.82
 
75-79
 
4.06
6.13
 
70-74
 
6.11
7.90
 
65-69
 
8.15
7.62
 
60-64
 
7.97
7.10
 
55-59
 
7.99
6.59
 
50-54
 
6.05
6.05
 
45-49
 
6.11
5.36
 
40-44
 
5.51
5.48
 
35-39
 
5.45
5.46
 
30-34
 
5.62
5.06
 
25-29
 
4.83
5.90
 
20-24
 
4.58
7.88
 
15-19
 
6.79
6.31
 
10-14
 
5.97
5.32
 
5-9
 
5.28
4.37
 
0-4
 
4.18
Iturria: Datu hauek AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau) eskuratu dira, 2020ko zentsutik (DHC, P12 taula)[4]

Arraza eta etnizitatea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera, konderrian 30.233 biztanle zeuden. Herritarren % 2,0 hispano edo latinoa zen, edozein arrazakoak[oh 2]. Ez-hispanoen artean % 92,7 zuria zen, lekuko biztanleria osoaren % 90,8[oh 3]; % 0,7 beltza edo afroamerikarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,7; % 1,2 asiarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 1,2; % 4,6 bi arraza edo gehiago zen, lekuko biztanleria osoaren % 4,5; % 0,3 amerindiarra edo Alaskako natiboa zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,3; % 0,1 Hawaiiko edo Ozeaniako uharteetakoa zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,1; eta % 0,4 bestelako arraza bat zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,4.[oh 4][5]

Arraza/etnia Vermonteko mapa
Etnizitatea
2000
99,3 %
2010
98,9 %
2020
98,0 %
Ez-hispanoa edo ez-latinoa Hispanoa edo latinoa
Arraza (ez-hispanoak)
2000
97,5 %
2010
96,8 %
2020
92,7 %
Zuria Beltza edo afroamerikarra Asiarra Bi arraza edo gehiago Amerindiarra edo Alaskako natiboa Hawaiiko edo Ozeaniako uharteak Bestelako arraza bat

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaioterriari dagokionez, biztanleen % 51,6 estatu berean jaiotakoak, % 45,2 beste estatu amerikar batean jaiotakoak eta % 2,5 atzerrian jaiotakoak (atzerritarrak) ziren.[oh 5] Atzerritarren artean, % 71,2 AEBko herritar naturalizatuak ziren eta % 28,8 ez ziren herritarrak. Jatorriari erreparatuta, atzerritarren gehiengoa Europan jaiotakoa zen (% 44,9, biztanleria osoaren % 1,1); ondoren Ipar Amerikan (% 20,7, % 0,5), Latinoamerikan (% 16,7, % 0,4) eta Asian (% 16,4, % 0,4).[oh 6][6]

Jaioterria eta jatorria Vermonteko mapa
Jaioterria
51,6 %
45,2 %
Estatu berean Beste estatu batean Beste (Puerto Rico, e.a.) Atzerrian
Atzerritarren herritartasun-egoera
71,2 %
28,8 %
Naturalizatua Ez-herritarra
Atzerriko jatorria, kontinentea
44,9 %
20,7 %
16,7 %
16,4 %
Europa Ipar Amerika Latinoamerika Asia Ozeania

Etxebizitza eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Konderrian 15.997 etxebizitza zeuden, horietatik % 79,1 okupatuta eta % 20,9 hutsik.[7] Okupatutako etxebizitzen artean, % 73,3 jabeek okupatutakoak ziren eta % 26,7 errentan hartutakoak.[3] Konderrian 12.654 etxegune zeuden guztira, horietatik % 62,4 familia-etxeguneak ziren eta % 37,6 familiarik gabekoak. Familia-etxeguneen artean, % 73,7 ezkondutako bikoteek osatzen zituzten eta % 26,3 bestelako familia motek. Familiarik gabeko etxeguneen artean, % 78,9 pertsona bakarrik bizi ziren eta % 21,1 beste norbaitekin, ahaiderik gabe.[8] Talde-bizilekuetan bizi ziren 1.060 pertsona (biztanleria osoaren % 3,5); horietatik 122 zuzentze- eta gazte-egoitzetan eta 374 unibertsitateko ikasleen egoitzetan bizi ziren.[7]

15.997etxebizitza
12.654okupatuak
1.060talde-bizilekuetan

Etxebizitzak Vermonteko mapa

9.271
3.383
3.343
Jabetzan (9.271) Alokairuan (3.383) Hutsik (3.343)

Etxegune motak

5.817
1.360
3.753
1.004
Ezkondutako bikotea (5.817) Gizon-burua (ezkontiderik gabe) (720) Emakume-burua (ezkontiderik gabe) (1.360) Bakarrik bizi (3.753) Beste norbaitekin (1.004)

Talde-bizilekuetako biztanleria

122
374
564
Zuzentze- eta gazte-egoitzak (122) Unibertsitateko egoitzak (374) Beste (564)

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

25 urtetik gorako biztanleen artean, % 93,7k batxilergo-titulua edo goragokoa zuten, % 33,2k unibertsitate-gradua edo goragokoa zuten eta % 13,5k graduondoko titulua (masterra, titulu profesionala edo doktoretza) zuten.[9]

Gobernua eta politika

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Urtea[10]ErrepublikanoaDemokrataBeste
18803.13469.1%1.37230.3%29
18842.63962.0%1.31430.9%304
18883.08365.8%1.24926.7%352
18922.64665.2%1.22230.1%188
18963.47478.7%72916.5%214
19002.95776.8%81721.2%77
19042.94481.5%58016.1%87
19082.70074.6%76421.1%154
19121.58332.9%1.06522.1%2.169
19163.02460.4%1.88737.7%92
19205.53775.8%1.69423.2%69
19246.20583.6%92912.5%288
19286.61678.1%1.83221.6%26
19326.06662.3%3.62137.2%54
19366.05464.2%3.34235.5%27
19405.79362.6%3.44437.2%23
19445.08664.5%2.80435.5%0
19485.87368.8%2.58530.3%84
19527.59580.6%1.80719.2%21
Urtea[10]ErrepublikanoaDemokrataBeste
19567.56081.3%1.74418.7%0
19606.68869.7%2.90930.3%0
19643.25836.2%5.73263.8%0
19684.99658.9%3.20137.7%288
19726.76268.0%3.09431.1%83
19765.48859.6%3.51138.2%204
19805.98656.9%3.28431.2%1.253
19847.24968.3%3.22330.4%138
19886.91561.1%4.25137.6%146
19924.57135.0%4.94837.9%3.543
19964.08934.7%5.59347.4%2.117
20006.74649.5%5.85943.0%1.036
20046.76547.6%7.10650.0%340
20085.47237.2%8.90060.4%356
20125.08837.2%8.19260.0%381
20165.53439.3%6.44545.8%2.095
20206.55140.5%9.01155.7%607
20246.92741.6%8.97754.0%729

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Errenta

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Etxeguneen errenta mediana 69.970 $ zen ( Vermonteko mapa), eta familiena, 91.614 $. Per capita errenta 40.336 $ zen. Biztanleriaren % 11,7 pobrezia-atalasetik behera zegoen.[11] Etxeguneen artean, % 3,0k 10.000 $ baino gutxiagoko errenta zuten, eta % 7,7k 200.000 $ edo gehiagoko errenta zuten.[12]

69.970 $etxegunearen errenta mediana
91.614 $familiaren errenta mediana
40.336 $biztanleko errenta
% 11,7pobrezian

Etxeguneen errenta banaketa

% 6,4
% 10,2
% 12,7
% 12,4
% 8,3
% 6,2
% 7,7
< 10.000 $ — % 3,0 (396) 10.000-14.999 $ — % 4,3 (565) 15.000-19.999 $ — % 3,8 (502) 20.000-24.999 $ — % 2,7 (354) 25.000-29.999 $ — % 5,6 (737) 30.000-34.999 $ — % 4,2 (545) 35.000-39.999 $ — % 4,4 (579) 40.000-44.999 $ — % 5,4 (711) 45.000-49.999 $ — % 2,7 (356) 50.000-59.999 $ — % 6,4 (836) 60.000-74.999 $ — % 10,2 (1.329) 75.000-99.999 $ — % 12,7 (1.666) 100.000-124.999 $ — % 12,4 (1.622) 125.000-149.999 $ — % 8,3 (1.081) 150.000-199.999 $ — % 6,2 (806) ≥ 200.000 $ — % 7,7 (1.006)

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Balioak konderri osoko batez bestekoak dira, estazio meteorologikoen datuetatik interpolatutako 5 km-ko sareta batean kalkulatuak; ez dira estazio jakin batekoak. Erliebe handiko lekuetan herriguneko klimatik nabarmen alde daitezke.
  2. ↑ Hispano edo latinoek edozein arrazatakoak izan daitezke.
  3. ↑ Bigarren ehunekoa lekuko biztanleria osoaren gainean kalkulatuta daude, ez soilik hispano ez direnen taldearen gainean. Hispanoak edozein arrazakoak izan daitezke.
  4. ↑ Arraza-kategoria hauek Ameriketako Estatu Batuetako Zentsu Bulegoak eta Kudeaketa eta Aurrekontu Bulegoak (OMB) ezarritako sailkapen administratiboak dira, ez sailkapen zientifikoak.
  5. ↑ Puerto Ricon jaiotakoak eta atzerrian edo AEBko uharte-eremuetan guraso estatubatuarren seme-alaba gisa jaiotakoak jatorriz estatubatuartzat hartzen dira, eta ez dira atzerrian jaiotakotzat zenbatzen.
  6. ↑ Lehen ehunekoa atzerrian jaiotako biztanleriaren gainean kalkulatuta dago; bigarrena, parentesi artean, konderriko biztanleria osoaren gainean.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 3 NOAA National Centers for Environmental Information: «Climate Divisional Database (nClimDiv)», v1.0.0, 2026-09-04ko bertsioa. Datuak: Wikimedia Commons.
  2. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P12, Sex by Age» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  3. 1 2 (Ingelesez) «2020 Census Demographic Profile: Table DP1, Median Age and Housing Tenure» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  4. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  5. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  6. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Place of Birth by Nativity and Citizenship Status (Table B05002)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  7. 1 2 (Ingelesez) «2020 Decennial Census Redistricting Data (Public Law 94-171)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  8. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P16, Households by Type» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  9. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B15003, Educational Attainment for the Population 25 Years and Over» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  10. 1 2 Leip, David. "Dave Leip's Atlas of U.S. Presidential Elections". uselectionatlas.org. Retrieved March 13, 2018.
  11. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Tables B19013 (Median Household Income), B19113 (Median Family Income), B19301 (Per Capita Income), and B17001 (Poverty Status in the Past 12 Months)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  12. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B19001, Household Income in the Past 12 Months» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Caledonia_konderria_(Vermont)&oldid=11832222"(e)tik eskuratuta