Edukira joan

Cardiel de los Montes

Wikipedia, Entziklopedia askea
Cardiel de los Montes
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela-Mantxa
ProbintziaToledoko probintzia
AlkateaAdolfo Carretero Martin (en) Itzuli
Izen ofizialaCardiel de los Montes
Posta kodea45642
INEk ezarritako kodea45035
HerriburuaCardiel de los Montes
Geografia
Koordenatuak40°03′49″N 4°39′25″W / 40.063611111111°N 4.6569444444444°W / 40.063611111111; -4.6569444444444
Mapa
Azalera24 km²
Altitudea402 m
MugakideakLos Cerralbos, Lucillos, Castillo de Bayuela, Garciotum eta Nombela
Demografia
Biztanleria406 (2025)
alt_left 189 (%46,7) (%53,3) 216 alt_right
Dentsitatea17 bizt/km²
MatrikulaTO

Cardiel de los Montes Toledoko udalerria da, Sierra de San Vicente eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 406 biztanle zituen 24 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Los Cerralbos, Lucillos, Castillo de Bayuela, Garciotum eta Nombela.

Mapa
Cardiel de los Montes eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea150200250300350400450200020052010201520202025Cardiel de los MontesBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 216 gizon, 189 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.53
1.85
 
90-94
 
2.65
1.39
 
85-89
 
2.65
4.63
 
80-84
 
5.82
7.87
 
75-79
 
4.23
8.33
 
70-74
 
7.41
7.87
 
65-69
 
8.99
5.56
 
60-64
 
9.52
5.56
 
55-59
 
5.29
7.41
 
50-54
 
7.94
12.96
 
45-49
 
7.41
5.09
 
40-44
 
6.88
2.31
 
35-39
 
4.23
5.09
 
30-34
 
5.29
5.09
 
25-29
 
2.65
3.24
 
20-24
 
2.12
4.63
 
15-19
 
5.82
5.09
 
10-14
 
3.17
4.17
 
5-9
 
3.70
1.85
 
0-4
 
3.70
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 14,6 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 36,5) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 54,8 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 13,3 —probintzian % 17,2—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Toledoko mapa
Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 14,6Probintzia berean · % 14,8Erkidegoan · % 2,5Beste erkidegoa · % 54,8Estatutik kanpo · % 13,3
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 54 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 38,9)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Errumania, Txina, Maroko dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Asia
Amerika · % 38,9Europa · % 24,1Afrika · % 16,7Asia · % 20,4
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
4
Errumania
6
4
Txina
5
3
Maroko
3
3
Argentina
2
3
Paraguai
2
0
Kolonbia
3
0
Dominikar Errepublika
2
1
Ekuador
1
0
Filipinak
2
0
Venezuela
2
0
Honduras
1
1
Mexiko
0
0
Portugal
1
1
Suitza
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 663 etxebizitza zeuden: 200 (% 30,2) nagusiak eta 463 (% 69,8) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 5 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 39 plazarekin (7,8 plaza etxebizitzako).[5]

663etxebizitza
200etxegune
5etxebizitza turistiko (2026) Toledoko mapa

Etxebizitza multzoa Toledoko mapa

200
463
Etxebizitza nagusia (200)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (463)

Guztira 200 etxegune zeuden, eta horietatik 88 (% 44,0) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 188
2 pertsona65
3 pertsona31
4 pertsona11
5 edo gehiago5

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 359 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 17,5 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 28,4; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 38,2; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 15,9.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 14,7 zen 2021ean eta % 17,5 2024an; beraz, 2,9 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 17,3 izatetik % 15,9 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 19,0 ziren, eta gizonen artean % 16,2; 2,8 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 19,0 eta gizonen % 13,1 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

359biztanle 15 urte edo +, 2024
% 17,5goi-mailako ikasketak+2,9 puntu 2021etik mapa
% 15,9lehen hezkuntza edo gutxiago−1,4 puntu 2021etik mapa
% 15,9
% 38,2
% 28,4
% 17,5
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 15,9Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 38,2Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 28,4Goi-mailako ikasketak · % 17,5
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Toledoko mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Cardiel de los Montes, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak63% 17,531% 16,232% 19,0
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa102% 28,455% 28,847% 28,0
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)137% 38,280% 41,957% 33,9
Lehen hezkuntza edo gutxiago57% 15,925% 13,132% 19,0
Guztira359% 100,0191% 100,0168% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Cardiel de los Montes, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 14,7% 26,8% 41,2% 17,3347
2022% 16,8% 26,1% 42,0% 15,1364
2023% 16,2% 26,5% 41,9% 15,4370
2024% 17,5% 28,4% 38,2% 15,9359
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 13.022 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 26.678 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (12.422 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 14.350 euro zen. Errenta gordina 15.150 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 48[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 34), beste diru-sarrerak (% 12,7), langabezia-prestazioak (% 2,9), beste prestazioak (% 2,5).

48%
34%
13%
Soldata · % 48Pentsioak · % 34Langabezia · % 2,9Beste prestazioak · % 2,5Beste sarrerak · % 12,7
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 37,4 da, probintziakoaren (29,9; Toledoko mapa) gainetik eta Espainiakoaren (32,1) gainetik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 3,2 da, probintziakoaren (2,5; Toledoko mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,8) gainetik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Cardiel de los Montes udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 151 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 42,4; gainerako % 57,6 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 26,5 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 48,4 zen eta emakumezkoena % 35,5; langabezia-tasa, aldiz, % 19,6 eta % 37,3 zen, hurrenez hurren.[11]

Okupatuen kopurua 124 zen 2023ean, 2021eko 118etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 36,3 osatzen dute, eta gizonek % 63,7.

124okupatu, 2023+% 5,1 2021etik
% 36,3emakumeak okupatuen artean
% 42,4jarduera-tasa, 2024
% 26,5langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 31,2
% 11,2
% 57,6
Okupatuak · % 31,2Langabeak · % 11,2Inaktiboak · % 57,6
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Cardiel de los Montes, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak111% 31,274% 38,937% 22,3
Langabeak40% 11,218% 9,522% 13,3
Inaktiboak205% 57,698% 51,6107% 64,5
Guztira356% 100,0190% 100,0166% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 74,2), eraikuntza (% 14,5), industria (% 8,1) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 3,2).[12]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Toledoko mapa
% 8,1
% 14,5
% 74,2
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 3,2Industria · % 8,1Eraikuntza · % 14,5Zerbitzuak · % 74,2

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 67,7; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 15,3), eta oinarrizko okupazioak % 12,1.[13] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 72,2 eta emakumeen % 60,0).

% 15,3
% 67,7
% 12,1
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 15,3Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 67,7Oinarrizko okupazioak · % 12,1Ez dago jasota · % 4,8
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Cardiel de los Montes, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak19% 15,312% 15,27% 15,6
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak84% 67,757% 72,227% 60,0
Oinarrizko okupazioak15% 12,17% 8,98% 17,8
Ez dago jasota6% 4,83% 3,83% 6,7
Guztira124% 100,079% 100,045% 100,0

Okupatuen % 71,8 besteren konturako langileak dira, eta % 28,2 norberaren konturakoak.[14]

% 28,2
% 71,8
Norberaren kontura · % 28,2Besteren kontura eta beste egoera bat · % 71,8
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Cardiel de los Montes, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura35% 28,224% 30,411% 24,4
Besteren kontura89% 71,855% 69,634% 75,6
Guztira124% 100,079% 100,045% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.753 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 24 km² denez, NAE lurraldearen % 73 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 73,9 larre iraunkorrak (1.295 ha, 7 ustiategitan), % 24,5 lur goldagarria (430 ha, 6 ustiategitan) eta % 1,6 arbolak (28 ha, 4 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
73%
27%
NAE · 1.753 ha (% 73)Gainerako azalera · 647 ha (% 27)
NAE, lur-erabileraren arabera
25%
74%
Lur goldagarria · 430 ha (% 24,5)Larre iraunkorrak · 1.295 ha (% 73,9)Arbolak · 28 ha (% 1,6)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 1.456 behi zeuden[17].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 212 gidari zeuden erroldatuta: 133 gizon (% 62,7) eta 79 emakume (% 37,3)[18]. Biztanleen % 52,3 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 345 ibilgailuk osatzen zuten: 236 turismo, 32 motozikleta, 26 furgoneta, 16 kamioi eta 15 ziklomotor[18]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 583 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (602) azpitik.

Turismoen batez besteko adina 14,5 urtekoa zen; turismoen % 5,9k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 13,6k 25 urte baino gehiago[18]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 55,4 diesel zen eta % 40,9 gasolinazko; 4 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 1,2; probintzian % 1). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 6,4k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 35,7k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
26%
32%
36%
0 etiketa · 5 (% 1,4)ECO · 17 (% 4,9)C etiketa · 90 (% 26,1)B etiketa · 110 (% 31,9)Etiketarik gabe · 123 (% 35,7)
Turismoak, adinaren arabera
12%
22%
47%
14%
< 4 urte · 14 (% 5,9)4–8 urte · 29 (% 12,3)8–15 urte · 51 (% 21,6)15–25 urte · 110 (% 46,6)≥ 25 urte · 32 (% 13,6)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Toledo.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Toledo.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Toledo.tab.
  9. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Toledo.tab.
  10. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Toledo.tab (Wikimedia Commons).
  16. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1642068.
  17. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Toledo.tab (Wikimedia Commons).
  18. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Toledo.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela-Mantxa
 Artikulu hau Gaztela-Mantxako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Cardiel_de_los_Montes&oldid=11797586"(e)tik eskuratuta