Edukira joan

Carling

Wikipedia, Entziklopedia askea
Carling
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Ekialde Handia
Departamendua Mosela
BarrutiForbacheko barrutia
Kantonamenducanton of Saint-Avold-2
Izen ofizialaCarling
Posta kodea57490
Geografia
Koordenatuak49°09′59″N 6°42′57″E / 49.1664°N 6.7158°E / 49.1664; 6.7158
Mapa
Azalera2,67 km²
Altitudea228 m, 267 m eta 246 m
MugakideakCreutzwald, L'Hôpital, Saint-Avold eta Diesen
Demografia
Biztanleria3.291 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.765 (%53) (%47) 1.566 alt_right
Dentsitatea1.233 bizt/km²
mairiedecarling.com

Carling Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 3.291 biztanle zituen 2,7 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Creutzwald, L'Hôpital, Saint-Avold eta Diesen.

Mapa
Carling eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
CarlingCarling
Població amb 5518 habitants (2000)L'Hôpital (1,2 km)
Població amb 1108 habitants (2000)Diesen (3,2 km)
Població amb 13468 habitants (2000)Creutzwald (5,0 km)
Població amb 2468 habitants (2000)Porcelette (5,3 km)
Població amb 8048 habitants (2000)Hombourg-Haut (6,3 km)
Població amb 960 habitants (2000)Varsberg (6,4 km)
Població amb 16611 habitants (2000)Saint-Avold (7,0 km)
Població amb 859 habitants (2000)Guerting (7,5 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Lorena, Langres goi-lautada eta Morvaneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: negu gogorra (1,5 °C); haize moderatuak; laino maiz udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,8 °C-koa da, 16,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 823 mm-koa da, urtarrilean 11,8 euri-egun eta uztailean 9,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Seingbouse udalerrian dago, 9,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 731,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 37,9 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17 °C-koa da, 2009ko abenduaren 20an lortua[oh 1][5].

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea010002000300040001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.566 gizon, 1.765 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
1.76
0.64
 
90-94
 
1.70
1.60
 
85-89
 
3.17
0.96
 
80-84
 
1.70
2.55
 
75-79
 
2.89
5.81
 
70-74
 
5.95
7.09
 
65-69
 
6.86
10.66
 
60-64
 
12.29
6.13
 
55-59
 
6.57
6.45
 
50-54
 
6.57
7.47
 
45-49
 
4.31
5.49
 
40-44
 
4.93
5.17
 
35-39
 
4.36
7.47
 
30-34
 
7.20
5.49
 
25-29
 
4.31
6.13
 
20-24
 
5.72
6.83
 
15-19
 
5.21
3.90
 
10-14
 
4.93
4.92
 
5-9
 
4.65
5.24
 
0-4
 
4.93
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Carling udalerrian 3.209 biztanle zeuden eta 1.452 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,21 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 32,8), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

3.209biztanle
1.452elkarbizitza-unitate
2,21lagun elkarbizitza-unitateko
976familia
Udalerria
% 25
% 32
% 9
% 33
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 976 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (466). Guraso bakarreko 135 familietatik 115etan ama zen guraso bakarra. 551 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 200k seme-alaba bakarra zuten etxean, 145k bi, eta 80k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 375 bikoteetatik 60tan (% 16,0) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

466
375
135
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean551
Seme-alaba bat200
Bi seme-alaba145
Hiru seme-alaba55
Lau edo gehiago25

15 urte edo gehiago zituzten 2.769 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 4,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 35,6. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 72,2). 80 urte edo gehiagoko 216 biztanleetatik 156 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 60 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 5
25-39% 11
40-54% 16
55-64% 20
65-79% 21
80 +% 36
Bikotean bizi da
15-24% 15
25-39% 68
40-54% 69
55-64% 71
65-79% 72
80 +% 29

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 45,4 ezkonduta zegoen, eta beste % 15,0 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,6 izatezko bikotean eta % 4,4 PACS bidez lotuta). % 23,1 ezkongabeak ziren, % 9,8 alargunak eta % 6,8 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 45,4
Ezkongabea% 23,1
Izatezko bikotean% 10,6
Alarguna% 9,8
Dibortziatuta% 6,8
PACS bidez lotuta% 4,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 32,1), eskulangileak (% 22,4), enplegatuak (% 17,9), erdi-mailako lanbideak (% 16,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 32,1) Mosela departamenduko batez bestekoaren (% 30,3) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[9]

Udalerria
% 17
% 18
% 22
% 32
Mosela
% 10
% 16
% 17
% 17
% 30
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.659 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.449 egoitza nagusi ziren, 6 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 204 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.058), eta apartamentuak gutxi ziren (574). Egoitza nagusietatik 885 beren jabearen bizilekuak ziren, 515 alokairuan zeuden, 207 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 49 doan lagata.[10]

1.659etxebizitza
1.449egoitza nagusi
1.058etxe
574apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.449
204
Egoitza nagusia (1.449)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (6)Hutsik (204)

Etxe mota

1.058
574
Etxea (1.058)Apartamentua (574)

Jabetza egoera

885
515
207
Jabeak (885)Alokairuan (515)HLM (207)Doan lagata (49)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (529).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik59
1919-1945135
1946-1970487
1971-1990529
1991-2005166
2006-202062

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (913). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (959 etxebizitzatan). 1.318 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 708 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 614tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela22
2 gela77
3 gela165
4 gela272
5 gela edo gehiago913

Berogailu mota

959
168
215
Gas sarea (959)Fuel-olioa (168)Elektrizitatea (215)Gas botila (4)Bestelakoak (103)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.318aparkalekua
708ibilgailu 1
614ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.963 biztanleetatik 1.406 aktibo ziren (% 71,6), horietako 1.237 lanean (% 63,0) eta 169 langabezian (aktiboen % 12,0).

1.96315-64 urteko biztanle
% 71,6aktibo
% 63,0lanean
% 12,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 49,7
25-54 urte% 88,3
55-64 urte% 48,4
Gizonak% 74,9
Emakumeak% 68,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 20,7
BEPC, brebeta% 9,4
CAP-BEP% 12,4
Batxilergoa% 11,6
Goi-mailako +2% 5,3
Goi-mailako +3/4% 11,8
Goi-mailako +5% 7,4

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 12,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

557 ez-aktibotik 139 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 25,0), 178 erretiraturik zeuden (% 32,0) eta 240 bestelako ez-aktibo ziren (% 43,1).

Ez-aktiboak

% 25
% 32
% 43
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 24
% 32
% 34
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 964 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.237 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

964enplegu udalerrian
% 90,1soldatapeko
% 9,8ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.100 eurokoa zen, eta biztanleen % 18 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

24.100 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.030 €
% 18,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 16,6

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 136 komertzioetatik, 6 erauzte enpresak ziren, 3 janari enpresak ziren, 1 coque eta refinazio enpresa zen, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 24 eraikuntza enpresak ziren, 27 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 9 garraio enpresak ziren, 13 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 9 finantziazio enpresak ziren, 10 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 10 administrazio publikoko enpresak ziren eta 11 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 45 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 banku bulegoak, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 5 igeltseroak, 3 margolariak, 5 zurginak, 3 iturginak, 5 argiketariak, 4 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 2 aldi baterako lan enpresak, 7 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.[12]

2009an zeuden 12 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 3 okindegiak, 2 etxerako tresna dendak, 1 elektrotresna denda zen, 1 kirol-denda zen, 2 drogeria eta 1 lore-denda zen.[13]

2000. urtean Carling udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an osasun-zentro 1 , botika 1 bat eta 2 anbulantzia zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 2003ko abuztuaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Seingbouse », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Carling&oldid=11335280"(e)tik eskuratuta