Casbas de Huesca-Casbas de Uesca
| Casbas de Huesca-Casbas de Uesca Casbas de Huesca | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Espainiako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | |||||||||||
| Probintzia | |||||||||||
| Alkatea | María Pilar Viu Bescos (en) | ||||||||||
| Izen ofiziala | Casbas de Huesca | ||||||||||
| Jatorrizko izena | Casbas de Huesca | ||||||||||
| Posta kodea | 22142 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 22081 | ||||||||||
| Herriburua | Casbas de Huesca | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 42°09′16″N 0°08′25″W / 42.1544°N 0.1403°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 132,693897 km² | ||||||||||
| Altitudea | 560 m | ||||||||||
| Mugakideak | Abiego, Angüés, Ibieca, Loporzano, Nueno eta Bierge | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 287 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 2 bizt/km² | ||||||||||
| Matrikula | HU | ||||||||||
| casbasdehuesca.es | |||||||||||
Casbas de Huesca, Casbas de Uesca edo Casbas d'as Monchas [1] (izen ofiziala Casbas de Huesca/Casbas de Uesca[2], aragoierazkoa Casbas de Uesca, gaztelaniazkoa Casbas de Huesca) Huescako udalerria da. Azken erroldaren arabera 287 biztanle zituen 132,7 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Abiego, Angüés, Ibieca, Loporzano, Nueno eta Bierge.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 167 gizon, 120 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[3] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 32,4 udalerri berean jaioak ziren[4], probintziako batez bestekoaren (% 39,2) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 13,9 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 9,1 —probintzian % 19,1—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 26 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 57,7)[5]. Jaiotza herrialde nagusiak Mexiko, Frantzia, Kolonbia dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 336 etxebizitza zeuden: 133 (% 39,6) nagusiak eta 203 (% 60,4) ez-nagusiak.[6]
Etxebizitza multzoa
Huescako mapa
Guztira 133 etxegune zeuden, eta horietatik 52 (% 39,1) pertsona bakarrekoak ziren.[7]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 278 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 32,4 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 22,3; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 29,9; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 15,5.[8] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 26,3 zen 2021ean eta % 32,4 2024an; beraz, 6,1 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 17,3 izatetik % 15,5 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 35,1 ziren, eta gizonen artean % 30,5; 4,6 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 22,8 eta gizonen % 10,4 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 90 | % 32,4 | 50 | % 30,5 | 40 | % 35,1 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 62 | % 22,3 | 39 | % 23,8 | 23 | % 20,2 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 83 | % 29,9 | 58 | % 35,4 | 25 | % 21,9 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 43 | % 15,5 | 17 | % 10,4 | 26 | % 22,8 |
| Guztira | 278 | % 100,0 | 164 | % 100,0 | 114 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 26,3 | % 23,7 | % 32,7 | % 17,3 | 278 |
| 2022 | % 28,0 | % 24,6 | % 31,1 | % 16,3 | 289 |
| 2023 | % 30,8 | % 22,6 | % 31,2 | % 15,4 | 279 |
| 2024 | % 32,4 | % 22,3 | % 29,9 | % 15,5 | 278 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 16.173 euro-koa zen[9], eta etxegune bakoitzeko 35.230 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (16.090 euro) parean dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) parean. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 20.650 euro zen. Errenta gordina 19.501 euro-koa izan zen pertsonako.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 45,4[10]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 27,2), beste diru-sarrerak (% 24,4), langabezia-prestazioak (% 1,6), beste prestazioak (% 1,5).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[11][oh 1]. Udalerrian indizea 27,8 da, probintziakoaren (28,1;
Huescako mapa) parean eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,5 da, probintziakoaren (2,4;
Huescako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Casbas de Huesca udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 147 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 52,9; gainerako % 47,1 inaktibo zeuden.[12] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 4,1 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 58,5 zen eta emakumezkoena % 44,7; langabezia-tasa, aldiz, % 4,2 eta % 3,9 zen, hurrenez hurren.[12]
Okupatuen kopurua 145 zen 2023ean, 2021eko 141etik gora.[13] Emakumeek okupatuen % 36,6 osatzen dute, eta gizonek % 63,4.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 141 | % 50,7 | 92 | % 56,1 | 49 | % 43,0 |
| Langabeak | 6 | % 2,2 | 4 | % 2,4 | 2 | % 1,8 |
| Inaktiboak | 131 | % 47,1 | 68 | % 41,5 | 63 | % 55,3 |
| Guztira | 278 | % 100,0 | 164 | % 100,0 | 114 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 54,5), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 24,8), industria (% 11,7) eta eraikuntza (% 9,0).[13]
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 50,3; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 25,5), eta oinarrizko okupazioak % 13,8.[14] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 52,2 eta emakumeen % 47,2).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 37 | % 25,5 | 19 | % 20,7 | 18 | % 34,0 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 73 | % 50,3 | 48 | % 52,2 | 25 | % 47,2 |
| Oinarrizko okupazioak | 20 | % 13,8 | 13 | % 14,1 | 7 | % 13,2 |
| Ez dago jasota | 15 | % 10,3 | 12 | % 13,0 | 3 | % 5,7 |
| Guztira | 145 | % 100,0 | 92 | % 100,0 | 53 | % 100,0 |
Okupatuen % 60,7 besteren konturako langileak dira, eta % 39,3 norberaren konturakoak.[15]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 57 | % 39,3 | 44 | % 47,8 | 13 | % 24,5 |
| Besteren kontura | 88 | % 60,7 | 48 | % 52,2 | 40 | % 75,5 |
| Guztira | 145 | % 100,0 | 92 | % 100,0 | 53 | % 100,0 |
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 81 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 4.188 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[16][oh 2]. Udalerriaren azalera 132,7 km² denez, NAE lurraldearen % 31,6 da[17]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 79,7 lur goldagarria (3.337 ha, 72 ustiategitan), % 14,1 larre iraunkorrak (589 ha, 14 ustiategitan), % 6,2 arbolak (261 ha, 63 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,45 ha, 15 ustiategitan)[oh 3].
Abeltzaintza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 1.310 behi, 1.665 ardi eta ahuntz eta 6.865 txerri zeuden[18].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 154 gidari zeuden erroldatuta: 103 gizon (% 66,9) eta 51 emakume (% 33,1)[19]. Biztanleen % 53,7 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 360 ibilgailuk osatzen zuten: 201 turismo, 67 furgoneta, 28 kamioi, 26 motozikleta eta 23 ziklomotor[19]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 700 turismokoa zen, probintziako (556) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.
Turismoen batez besteko adina 12,8 urtekoa zen; turismoen % 8k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 14,9k 25 urte baino gehiago[19]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 61,8 diesel zen eta % 38 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 3,4k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 40,8k ez zuen etiketarik[oh 4].
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Izen tradizionala. Consello d'a Fabla Aragonesa, Luengas & Fablas 8-9, 2004-2005, ISSN:1137-8328
- ↑ LEY 27/2002, de 26 de noviembre, de creación de la comarca de Hoya de Huesca/Plana de Uesca
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Huesca.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Huesca.tab.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Huesca.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Huesca.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Huesca.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q598350.
- ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Huesca.tab (Wikimedia Commons).
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Huesca.tab (Wikimedia Commons).
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Artikulu hau Aragoiko geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |

