Edukira joan

Castèlnòu e la Capèla

Castèlnòu e la Capèla
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Dordoina
BarrutiSarlat-la-Canédako barrutia
Kantonamenducanton of Domme
AlkateaGerminal Peiro
Izen ofizialaCastelnaud-la-Chapelle
Posta kodea24250
Geografia
Koordenatuak44°48′54″N 1°08′55″E / 44.815°N 1.1486°E / 44.815; 1.1486
Mapa
Azalera20,88 km²
Altitudea71 m, 51 m, 283 m eta 180 m
MugakideakBeynac-et-Cazenac, Saint-Laurent-la-Vallée, Allas-les-Mines, Cénac-et-Saint-Julien, Grives, Vézac, Saint-Cybranet, Veyrines-de-Domme eta Saint-Vincent-de-Cosse
Demografia
Biztanleria451 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 220 (%48,7) (%51,3) 232 alt_right
Dentsitatea22 bizt/km²
Informazio gehigarria
Sorrera1973ko urtarrilaren 1a
castelnaudlachapelle.fr

Castèlnòu e la Capèla (okzitanieraz Castèlnòu e la Capèla, frantsesez eta ofizialki: Castelnaud-la-Chapelle) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 451 biztanle zituen 20,9 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Beynac-et-Cazenac, Saint-Laurent-la-Vallée, Allas-les-Mines, Cénac-et-Saint-Julien, Grives, Vézac, Saint-Cybranet, Veyrines-de-Domme eta Saint-Vincent-de-Cosse.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Castelnaud-la-ChapelleCastelnaud-la-Chapelle
Població amb 607 habitants (2000)Vézac (2,5 km)
Població amb 1019 habitants (2000)Domme (5,3 km)
Població amb 126 habitants (2000)Bézenac (5,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,1 °C-koa da, 15,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 849 mm-koa da, urtarrilean 12,3 euri-egun eta uztailean 6,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Pardoux-et-Vielvic udalerrian dago, 15,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 888,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,7 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 11an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea3603804004204404604801970198019902000201020202030BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 232 gizon, 220 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
2.16
 
95+
 
2.27
2.16
 
90-94
 
4.55
2.16
 
85-89
 
6.82
2.16
 
80-84
 
4.55
2.16
 
75-79
 
6.82
4.31
 
70-74
 
0.00
0.00
 
65-69
 
4.55
12.93
 
60-64
 
6.82
2.16
 
55-59
 
9.09
10.78
 
50-54
 
4.55
6.90
 
45-49
 
4.55
6.47
 
40-44
 
9.55
4.31
 
35-39
 
7.27
0.00
 
30-34
 
4.55
6.47
 
25-29
 
2.27
8.62
 
20-24
 
0.00
6.47
 
15-19
 
7.27
10.78
 
10-14
 
7.27
9.05
 
5-9
 
7.27
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Castelnaud-la-Chapelle udalerrian 430 biztanle zeuden eta 223 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,93 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 40,8), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

430biztanle
223elkarbizitza-unitate
1,93lagun elkarbizitza-unitateko
132familia
Udalerria
% 18
% 27
% 13
% 41
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 132 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (61). Guraso bakarreko 30 familietatik 20etan ama zen guraso bakarra. 66 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]

61
40
30
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 40,8), erdi-mailako lanbideak (% 20,6), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 13,5), enplegatuak (% 9,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 40,8) Dordoina departamenduko batez bestekoaren (% 40,6) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[9]

Udalerria
% 14
% 21
% 9
% 41
Dordoina
% 12
% 15
% 13
% 41
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 450 etxebizitza zeuden. Horietatik 222 egoitza nagusi ziren, 215 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 13 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (427), eta apartamentuak gutxi ziren (22). Egoitza nagusietatik 160 beren jabearen bizilekuak ziren, 51 alokairuan zeuden, 20 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 11 doan lagata.[10]

450etxebizitza
222egoitza nagusi
427etxe
22apartamentu

Etxebizitza multzoa

222
215
Egoitza nagusia (222)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (215)Hutsik (13)

Etxe mota

427
Etxea (427)Apartamentua (22)

Jabetza egoera

160
51
20
Jabeak (160)Alokairuan (51)HLM (20)Doan lagata (11)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (67).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik67
1919-194510
1946-197019
1971-199034
1991-200544
2006-202041

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (110). 85 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 184 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 103 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 104tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela9
3 gela39
4 gela63
5 gela edo gehiago110

Berogailu mota

47
83
85
Fuel-olioa (47)Elektrizitatea (83)Gas botila (7)Bestelakoak (85)

Aparkalekua eta ibilgailuak

184aparkalekua
103ibilgailu 1
104ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 259 biztanleetatik 189 aktibo ziren (% 73,0), horietako 165 lanean (% 63,7) eta 24 langabezian (aktiboen % 12,7).

25915-64 urteko biztanle
% 73,0aktibo
% 63,7lanean
% 12,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 38,6
25-54 urte% 93,0
55-64 urte% 54,8
Gizonak% 72,9
Emakumeak% 73,0

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 16,7
BEPC, brebeta% 21,4
CAP-BEP% 8,9
Batxilergoa% 20,8
Goi-mailako +2% 4,2
Goi-mailako +3/4% 12,0
Goi-mailako +5% 4,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 12,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

70 ez-aktibotik 26 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 37,1), 27 erretiraturik zeuden (% 38,6) eta 17 bestelako ez-aktibo ziren (% 24,3).

Ez-aktiboak

% 37
% 39
% 24
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 16
% 11
% 27
% 25
% 21
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 180 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 165 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

180enplegu udalerrian
% 72,2soldatapeko
% 27,8ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.920 eurokoa zen.

23.920 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.150 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 58 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 11 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 8 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 7 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 19 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 igeltseroa, 3 margolariak, 2 zurginak, 2 argiketariak, 1 ile apaindegia, 7 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.[12]

2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.[13]

2000. urtean Castelnaud-la-Chapelle udalerrian 25 nekazaritza-ustiategi zeuden, 410 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1988ko apirilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Belvès », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]