Edukira joan

Chézy-en-Orxois

Chézy-en-Orxois
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Frantzia Garaia
Departamendua Aisne
Izen ofizialaChézy-en-Orxois
Posta kodea02810
Geografia
Koordenatuak49°07′26″N 3°10′54″E / 49.1239°N 3.1817°E / 49.1239; 3.1817
Mapa
Azalera16,15 km²
Altitudea65 m, 169 m eta 134 m
MugakideakBrumetz, Dammard, La Ferté-Milon, Gandelu, Macogny, Montigny-l'Allier, Saint-Gengoulph eta Marolles
Demografia
Biztanleria389 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 190 (%50,4) (%49,6) 187 alt_right
Dentsitatea24 bizt/km²
chezyenorxois.fr…

Chézy-en-Orxois Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. Azken erroldaren arabera 389 biztanle zituen 16,1 km²-ko azaleran. Azken erroldaren arabera 389 biztanle zituen 16,1 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Brumetz, Dammard, La Ferté-Milon, Gandelu, Macogny, Montigny-l'Allier, Saint-Gengoulph eta Marolles.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Chézy-en-OrxoisChézy-en-Orxois
Població amb 419 habitants (2000)Dammard (2,7 km)
Població amb 203 habitants (2000)Brumetz (3,1 km)
Població amb 675 habitants (2000)Gandelu (3,3 km)
Població amb 93 habitants (2000)Monnes (3,9 km)
Població amb 133 habitants (2000)Hautevesnes (3,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Parisko arroaren ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi eskasa; urteko prezipitazio erregular eta ertainak; negu hotza (3 °C))[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,6 °C-koa da, 3,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 737 mm-koa da, urtarrilean 11,5 euri-egun eta uztailean 8,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Blesmes udalerrian dago, 24,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 713 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,3 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15,3 °C-koa da, 1987ko urtarrilaren 12an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,8 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,0 °C) eta hotzena urtarrila (3,6 °C). Urteko prezipitazioa 715 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (81 mm) eta lehorrena apirila (45 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,31 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,8 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2018, 2020, 2022 eta 2023. Urterik beroena 2022 izan zen (11,8 °C) eta hotzena 1963 (8,4 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Chézy-en-Orxois)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.6 4.0 7.0 10.0 13.7 16.8 19.0 18.6 14.8 11.2 6.9 4.2 10.8
Pilatutako prezipitazioa (mm) 64 53 52 45 63 56 60 63 52 62 63 81 715
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,8 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,2+0,8+1,3+1,3+1,1+1,0+1,2+1,3+0,3+0,7+1,2+1,0
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,8 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea2003004005006007008009001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 187 gizon, 190 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
2.63
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
2.63
2.67
 
80-84
 
0.00
5.35
 
75-79
 
7.37
0.00
 
70-74
 
5.26
2.67
 
65-69
 
2.63
10.70
 
60-64
 
5.26
5.35
 
55-59
 
5.26
5.35
 
50-54
 
5.26
9.63
 
45-49
 
12.63
12.30
 
40-44
 
9.47
9.63
 
35-39
 
6.84
2.67
 
30-34
 
2.11
0.00
 
25-29
 
2.63
0.00
 
20-24
 
0.00
12.30
 
15-19
 
9.47
11.76
 
10-14
 
11.58
6.95
 
5-9
 
6.84
2.67
 
0-4
 
2.11
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Chézy-en-Orxois udalerrian 389 biztanle zeuden eta 160 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,43 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 35,6). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 25,0 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

389biztanle
160elkarbizitza-unitate
2,43lagun elkarbizitza-unitateko
111familia
Udalerria
% 36
% 31
% 25
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 111 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (57). 63 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

49
57
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 46,2), eskulangileak (% 18,1), erdi-mailako lanbideak (% 12,5), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 8,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 46,2) Aisne departamenduko batez bestekoaren (% 33,6) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 3,1).[10]

Udalerria
% 9
% 12
% 9
% 18
% 46
Aisne
% 14
% 16
% 20
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 181 etxebizitza zeuden. Horietatik 159 egoitza nagusi ziren, 15 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 8 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (180), eta apartamentuak gutxi ziren (1). Egoitza nagusietatik 138 beren jabearen bizilekuak ziren, 19 alokairuan zeuden, 1 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 1 doan lagata.[11]

181etxebizitza
159egoitza nagusi
180etxe
1apartamentu

Etxebizitza multzoa

159
15
Egoitza nagusia (159)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (15)Hutsik (8)

Etxe mota

180
Etxea (180)Apartamentua (1)

Jabetza egoera

138
19
Jabeak (138)Alokairuan (19)HLM (1)Doan lagata (1)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (57).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik57
1919-194518
1946-197025
1971-199034
1991-200511
2006-20208

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (100). 59 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 128 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 55 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 95tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela5
3 gela11
4 gela43
5 gela edo gehiago100

Berogailu mota

42
49
59
Fuel-olioa (42)Elektrizitatea (49)Gas botila (9)Bestelakoak (59)

Aparkalekua eta ibilgailuak

128aparkalekua
55ibilgailu 1
95ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 241 biztanleetatik 201 aktibo ziren (% 83,4), horietako 185 lanean (% 76,8) eta 16 langabezian (aktiboen % 8,0).

24115-64 urteko biztanle
% 83,4aktibo
% 76,8lanean
% 8,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 52,4
25-54 urte% 94,0
55-64 urte% 74,5
Gizonak% 83,0
Emakumeak% 82,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 15,8
BEPC, brebeta% 16,7
CAP-BEP% 6,2
Batxilergoa% 7,7
Goi-mailako +2% 6,5
Goi-mailako +3/4% 7,7
Goi-mailako +5% 11,1

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

40 ez-aktibotik 18 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 45,0), 8 erretiraturik zeuden (% 20,0) eta 15 bestelako ez-aktibo ziren (% 37,5).

Ez-aktiboak

% 45
% 20
% 38
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 12
% 30
% 18
% 34
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 27 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 185 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

27enplegu udalerrian
% 77,8soldatapeko
% 22,2ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.630 eurokoa zen.

24.630 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 23.360 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 12 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 4 zerbitzu enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina eta 1 iturgina.[13]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.[14]

2000. urtean Chézy-en-Orxois udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.422 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1987ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,8 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Blesmes », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]