Edukira joan

Chalon-sur-Saône

Wikipedia, Entziklopedia askea
Chalon-sur-Saône
Chalon-sur-Saône
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Borgoina-Franche-Comté
Departamendua Saona eta Loira
BarrutiChalon-sur-Saôneko barrutia
AlkateaGilles Platret (en) Itzuli
Izen ofizialaChalon-sur-Saône
Jatorrizko izenaChalon-sur-Saône
Posta kodea71100
Geografia
Koordenatuak46°46′52″N 4°51′14″E / 46.7811°N 4.8539°E / 46.7811; 4.8539
Mapa
Azalera15,22 km²
Altitudea185 m, 172 m, 192 m eta 182 m
MugakideakChampforgeuil, Châtenoy-en-Bresse, Châtenoy-le-Royal, Crissey, Fragnes-la-Loyère, Lux, Saint-Marcel eta Saint-Rémy
Demografia
Biztanleria45.102 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 23.516 (%52,7) (%47,3) 21.065 alt_right
Dentsitatea2.963 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakSolingen, Novara, St Helens (Merseyside) eta Næstved
chalon.fr

Chalon-sur-Saône (ʃalɔ̃ syʁ son ahoskatua) Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 45.102 biztanle zituen 15,2 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Champforgeuil, Châtenoy-en-Bresse, Châtenoy-le-Royal, Crissey, Fragnes-la-Loyère, Lux, Saint-Marcel eta Saint-Rémy.

Mapa
Chalon-sur-Saône eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Chalon-sur-SaôneChalon-sur-Saône
Població amb 5805 habitants (2000)Saint-Rémy (2,4 km)
Població amb 5669 habitants (2000)Saint-Marcel (3,2 km)
Població amb 1673 habitants (2000)Lux (3,7 km)
Població amb 2269 habitants (2000)Champforgeuil (4,2 km)
Població amb 2311 habitants (2000)Crissey (4,3 km)
Població amb 1260 habitants (2000)Oslon (5,2 km)
Població amb 1605 habitants (2000)Épervans (5,3 km)
Població amb 1449 habitants (2000)Sevrey (5,5 km)
Població amb 1004 habitants (2000)Fragnes (5,6 km)
Població amb 882 habitants (2000)Lans (5,7 km)

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[1]

BiztanleriaUrtea010.00020.00030.00040.00050.00060.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 21.065 gizon, 23.516 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.20
 
95+
 
0.63
0.81
 
90-94
 
2.18
1.86
 
85-89
 
3.43
2.34
 
80-84
 
3.91
3.96
 
75-79
 
5.28
4.91
 
70-74
 
7.61
4.98
 
65-69
 
5.87
5.25
 
60-64
 
6.18
5.85
 
55-59
 
5.65
5.71
 
50-54
 
5.55
5.81
 
45-49
 
4.95
5.58
 
40-44
 
5.32
6.15
 
35-39
 
5.20
7.05
 
30-34
 
5.80
7.14
 
25-29
 
6.53
7.84
 
20-24
 
6.33
7.52
 
15-19
 
5.17
5.99
 
10-14
 
5.11
5.49
 
5-9
 
4.76
5.56
 
0-4
 
4.55
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[2].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Chalon-sur-Saône udalerrian 44.108 biztanle zeuden eta 24.544 elkarbizitza unitate[oh 1], hau da, 1,80 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 56,0), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[4]

44.108biztanle
24.544elkarbizitza-unitate
1,80lagun elkarbizitza-unitateko
10.556familia
Udalerria
% 13
% 19
% 11
% 56
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 10.556 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (4.673). Guraso bakarreko 2.770 familietatik 2.331etan ama zen guraso bakarra. 5.331 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 2.347k seme-alaba bakarra zuten etxean, 1.606k bi, eta 1.272k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 3.113 bikoteetatik 436tan (% 14,0) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[4]

4.673
3.113
2.770
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean5.331
Seme-alaba bat2.347
Bi seme-alaba1.606
Hiru seme-alaba771
Lau edo gehiago501

15 urte edo gehiago zituzten 37.820 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 26,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 51,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 53,3). 80 urte edo gehiagoko 3.360 biztanleetatik 3.085 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 275 kolektibitateren batean.[4]

Bakarrik bizi da
15-24% 26
25-39% 30
40-54% 33
55-64% 43
65-79% 43
80 +% 52
Bikotean bizi da
15-24% 16
25-39% 52
40-54% 47
55-64% 48
65-79% 53
80 +% 39

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 30,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 13,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,4 izatezko bikotean eta % 3,4 PACS bidez lotuta). % 36,2 ezkongabeak ziren, % 8,3 alargunak eta % 10,9 dibortziatuak.[4]

Ezkongabea% 36,2
Ezkonduta% 30,9
Dibortziatuta% 10,9
Izatezko bikotean% 10,4
Alarguna% 8,3
PACS bidez lotuta% 3,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 31,4), eskulangileak (% 17,4), enplegatuak (% 17,3), erdi-mailako lanbideak (% 14,7). Talde nagusia (erretiratuak, % 31,4) Saona eta Loira departamenduko batez bestekoaren (% 37,8) azpitik dago. 24 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,1).[4]

Udalerria
% 9
% 15
% 17
% 17
% 31
Saona eta Loira
% 13
% 14
% 17
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 27.902 etxebizitza zeuden. Horietatik 24.545 egoitza nagusi ziren, 1.104 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 2.252 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (23.883), etxeak baino gehiago (3.425). Egoitza nagusietatik 9.225 beren jabearen bizilekuak ziren, 14.947 alokairuan zeuden, 5.940 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 374 doan lagata.[5]

27.902etxebizitza
24.545egoitza nagusi
3.425etxe
23.883apartamentu

Etxebizitza multzoa

24.545
2.252
Egoitza nagusia (24.545)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (1.104)Hutsik (2.252)

Etxe mota

3.425
23.883
Etxea (3.425)Apartamentua (23.883)

Jabetza egoera

9.225
14.947
5.940
Jabeak (9.225)Alokairuan (14.947)HLM (5.940)Doan lagata (374)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (7.962).[5]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik2.487
1919-19452.207
1946-19707.587
1971-19907.962
1991-20052.344
2006-20201.818

Egoitza nagusien artean gehienek 3 gela zituzten (7.825). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (19.126 etxebizitzatan). 8.872 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 13.974 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 4.262tan bi edo gehiago.[5]

Gela kopurua

1 gela1.965
2 gela4.193
3 gela7.825
4 gela6.303
5 gela edo gehiago4.260

Berogailu mota

19.126
4.568
Gas sarea (19.126)Fuel-olioa (329)Elektrizitatea (4.568)Gas botila (67)Bestelakoak (456)

Aparkalekua eta ibilgailuak

8.872aparkalekua
13.974ibilgailu 1
4.262ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 27.366 biztanleetatik 20.629 aktibo ziren (% 75,4), horietako 17.286 lanean (% 63,2) eta 3.343 langabezian (aktiboen % 16,2).

27.36615-64 urteko biztanle
% 75,4aktibo
% 63,2lanean
% 16,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 54,9
25-54 urte% 87,8
55-64 urte% 60,7
Gizonak% 78,3
Emakumeak% 72,5

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 29,9
BEPC, brebeta% 27,6
CAP-BEP% 19,4
Batxilergoa% 15,8
Goi-mailako +2% 9,4
Goi-mailako +3/4% 9,6
Goi-mailako +5% 6,7

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 16,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

6.737 ez-aktibotik 2.438 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 36,2), 1.353 erretiraturik zeuden (% 20,1) eta 2.946 bestelako ez-aktibo ziren (% 43,7).

Ez-aktiboak

% 36
% 20
% 44
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 2]

% 15
% 26
% 29
% 26
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 31.681 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 17.286 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]

31.681enplegu udalerrian
% 91,0soldatapeko
% 9,0ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 21.780 eurokoa zen, eta biztanleen % 25 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

21.780 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.970 €
% 25,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 14,1

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 2.989 komertzioetatik, 52 erauzte enpresak ziren, 58 janari enpresak ziren, 12 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 94 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 150 eraikuntza enpresak ziren, 786 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 66 garraio enpresak ziren, 247 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 63 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 182 finantziazio enpresak ziren, 141 higiezinen enpresak ziren, 406 zerbitzu enpresak ziren, 477 administrazio publikoko enpresak ziren eta 254 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[6]

2009an zeuden norbanakoentzako 634 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 2 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoak, 3 lan bilaketa bulegoak, 5 posta bulegoak, 32 banku bulegoak, 8 funerariak, 28 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 4 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 7 ibilgailuen alokairu bulegoak, 14 autoeskolak, 26 igeltseroak, 24 margolariak, 17 zurginak, 24 iturginak, 18 argiketariak, 22 eraikuntza enpresak, 94 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 30 aldi baterako lan enpresak, 176 jatetxeak, 57 higiezinen agentziak, 13 tintoreriak eta 26 apaindegiak.[7]

2009an zeuden 401 establezimendu komertzialetatik, 2 hipermerkatuak, 13 supermerkatuak, 4 brikolaje denda handika, 3 120 m2 baino gehiagoko dendak, 7 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 38 okindegiak, 27 harategiak, 3 kongelatu-dendak, 1 arraindegi zen, 30 liburu dendak, 128 arropa dendak, 20 etxerako tresna dendak, 29 zapata-dendak, 13 elektrotresna dendak, 16 altzari dendak, 13 kirol-dendak, 4 lur eta paretak apaintzeko dendak, 9 drogeria, 12 lurrin-dendak, 13 bitxi-dendak eta 16 lore-dendak ziren.[8]

2000. urtean Chalon-sur-Saône udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 2 tratamendu laburretarako ospitale, 2 iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale, 7 psikiatriko, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, 6 osasun-zentro, 25 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an 18 haur-eskola eta 22 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Chalon-sur-Saône udalerrian 7 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 6 hezkuntza orokorreko lizeo eta 4 lizeo teknologiko.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 2.861 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 5.323 eta lizeo teknologikoetan 1.074.

Chalon-sur-Saône udalerrian 5 goi-mailako hezkuntza ez-unibertsitarioko zentroak zeuden, horietatik2 osasun-formakuntzako zentroak, 1 komertziokoa eta 2 bestelako formakuntza zentroak.4 Unibertsitate zentroak zeuden, horietatik 2 unibertsitate-institutuak ziren, 1 ingeniaritza eskola bat eta 1 bestelako goi-mailako ikasketa zentro bat zen.

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
    Datu klimatikoak (Chalon-sur-Saône (1991–2020 bataz bestekoak, muturrekoak 1991–2024))    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 17.9 20.4 24.5 27.9 32.3 37.0 39.0 39.7 34.3 28.9 21.5 17.7 39.7
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 6.2 8.2 12.9 16.7 20.8 24.6 26.7 26.5 22.0 16.6 10.3 6.7 16.5
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.0 4.1 7.5 10.6 14.6 18.3 20.2 19.9 16.0 11.8 6.6 3.6 11.4
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -0.2 0.0 2.0 4.5 8.4 12.0 13.8 13.3 9.9 7.0 2.9 0.5 6.2
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -13.5 -13.7 -12.4 -6.2 -1.5 1.6 4.8 3.6 -1.1 -7.6 -10.4 -17.6 -17.6
Pilatutako prezipitazioa (mm) 53.6 43.0 44.0 58.4 73.4 58.3 67.5 57.9 63.7 77.8 79.6 59.3 736.5
Prezipitazio egunak (≥ 1.0 mm) 9.9 7.9 8.4 9.1 10.0 8.0 8.2 7.3 7.6 9.8 10.5 10.6 107.2
Iturria: Meteociel[9]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  2. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  3. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Chalon-sur-Saône&oldid=11293763"(e)tik eskuratuta