Chamartingo Clara Campoamor geltokia

Wikipedia, Entziklopedia askea
Madril–Chamartin
Clara Campoamor
Hurrengo trenak
Madrid - Estación de Chamartín 6.JPG
Geltokiko ikuspegia
Kokapena
Udalerria Madril,  Espainia
Geltokiaren datuak
Kodea 17000
Irekiera 1967ko otsailaren 9a
Zerbitzuak Aiga toilets inv.svg Aparkalekua Aiga coffeeshop inv.svg Kotxe alokairua Aiga customs inv.svg Pertsonaldun txarteldegia 
Aldageltokia Trena Metroa Autobusa Taxi 
Nasak 12
Trenbideak 21

Madril–Chamartin-Clara Campoamor Madrilgo Erkidegoko tren eta metro geltoki bat da, Madril udalerrian kokatuta dagoena.

Egoera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eraikuntza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Chamartingo geltokiaren jatorria – nahiz eta oraingoa baino hegoalderago dagoen kokaleku batean – Indalecio Prieto Herri Lan ministroak Espainiako Bigarren Errepublikan egindako planetan dago, Atochako geltokia Madril eta Burgos artean aurreikusitako zuzeneko trenbide-lotura berriarekin lotzeko, zeinak bidaia laburtzen baitzuen Madril-Hendaia burdinbidea orokorrarekiko. Lehen lur-berdinketak 1933an hasi ziren arren, Espainiako Gerra Zibilak Chamartini eta Burgosko zuzeneko burdinbide berriari lotutako trenbide proiektu guztiak geldiarazi zituen. Geltoki berria Chamartin de la Rosa herriko hilerri zaharraren gainean eraiki zen.

1967 arte ez zen geltokia berriz erabili. Halaber, Espainiako Gerra Zibiletik gelditutako trenbide-proiektuen amaierarekin batera inauguratu zen: Madril-Burgos burdinbidea zuzena, Atocha eta Chamartin arteko trenbide-tunela, Recoletos eta Ministerio Berrietako lurpeko geralekuak barne hartzen zituena, eta konplexu berria Madril-Zaragoza burdinbidearekin Cosladan eta Madril-Irun burdinbidearekin Las Matasen lotzen zuten trenbide-lotura berriak. Espainiako Bigarren Errepublikatik planeatutako linea sare hau guztia, gaur egun, Madrilgo iparraldeko trenbide ingurabidea da.

Bilakaera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Apurka-apurka, geltoki berriak Iparraldeko geltokiko (egungo Pio Printzea) trafikoak xurgatuko lituzke, azken honetan ibilbide luzeko zerbitzuak desagertzea eragin arte. Bidaiari kopuruaren igoera azkarrak laster utzi zuen txiki behin-behineko geltokia, 1. trenbidearekiko paralelo zegoen eraikin txiki bat zena, eta, ondorioz, behin betiko eraikin berri bat eraikitzea planteatu behar izan zen. 1970 eta 1975 artean, egungo geltokia eraiki zen Alonso, Corrales eta Molezun arkitektoen eta Rafael Olakiaga ingeniariaren proiektuari jarraituz. Proiektu horretan, gainera, gaur egun dituen merkataritza- eta aisialdi-gune zabalak sartzen ziren.

1979ko uztailaren 29an, Euskadi Ta Askatasuna talde terrorista eta politiko-militarrak jarritako bonba batek eztanda egin zuen Chamartingo geltokian, eta pertsona bat, zauritu ugari eta kalte material handiak eragin zituen. Bonba geltokiko kontsignen gunean zegoen. Chamartinez gain, beste bi bonba lehertu ziren Atochako geltokian eta Barajasko aireportuan, hurrenez hurren.[1][2]

Hala ere, konplexuaren diseinuaren tamaina ez zen bat etorri Espainiako trenbidearen egoerarekin hurrengo hamarkadan. 1980ko hamarkadan, Espainiar Estatuko trenbide-sarean sarearen saneamendu-prozesua hasi zen, eta, horren ondorioz, hainbat linea itxi eta zerbitzuak kendu ziren. Horregatik, Chamartin Madrilgo tren geltokirik handiena bihurtu zen, eta oraindik ere garai bikaina izan zuen. 1986an Atochako itxierak, Madril-Sevilla abiadura handiko burdinbidearen etorrerara egokitzeko, Chamartin Madrilgo geltoki bakarra bihurtu zuen, hiriko tren trafiko guztia xurgatuz, Iparraldeko geltokira itzuli ziren Galiziako trenak izan ezik. 1992an Atochako Atea trenbide berria inauguratu ondoren, Chamartin bigarren maila batean geratu zen, abiadura handiko sarearen planetan sartuta egon gabe eta pixkanaka Atochara pasatzen ziren ibilbide luzeko zerbitzuekin, burdinbide berrien inaugurazioarekin. Hala ere, 2004tik eraldaketa prozesu bati aurre egin beharko dio estazioak, eta Espainiako trenbidearen lehen planora itzuliko da.

Ildo horretako lehen jarduera 2007ko abenduaren 23an Madril eta Valladolid arteko abiadura handiko burdinbie berria irekitzea izan zen. Lan honekin, nasak zerbitzu berrietara eta nazioarteko zabalerako azpiegituraren ezaugarrietara egokitu ziren, eta geltokiaren seinalektika berritu zen, Adifen irudi korporatiboari jarraitzen diona, RENFEren antzinako kartel korporatiboak desagertuz.

2007ko udan, trenbideak berrantolatu ziren hegoaldean, zati bat Chamartin eta Atochako geltokia lotzen dituen tunel berrira desbideratzeko, Puerta del Soldik igaroz. Bigarren tunel hau 2008ko uztailaren 9an inauguratu zen eta hurrengo egunean ireki zen.

2020ko irailaren 29an, Espainiako Gobernuak, Espainiako Langile Alderdi Sozialistak eta Ahal Duguek osatua, geltokiaren izena aldatzeko tramiteak hasi zituen, Madril–Chamartin izenatik Madril–Chamartin-Clara Campoamor izenara, Clara Campoamor politikari espainiarraren omenez. Abenduaren 23an Espainiar Estatuko Aldizkari Ofizialan argitaratutako izen-aldaketa eraginkorra izan zen.[3]

Distantzia luzea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Logotipo de Renfe Operadora.svg Renfe Operadora
 Zerbitzua   Hasiera   Ibilbidea   Amaiera ⁠
AVE.svg  Madril
Chamartin
Segovia–GuiomarValladolid–Campo GrandePalentzia Leon
Avant  Madril
Chamartin
Segovia–Guiomar Valladolid
Campo Grande
Alvia  Madril
Chamartin
Segovia–GuiomarMedina del Campo AH Salamanca
Alvia  Madril
Chamartin
Segovia–GuiomarValladolid–Campo GrandeBurgos–Rosa de LimaMiranda EbroLaudio Bilbo
Abando
Alvia  Madril
Chamartin
Segovia–GuiomarValladolid–Campo GrandeBurgos–Rosa de LimaMiranda EbroGasteizAltsasuDonostia Irun
Alvia  Madril
Chamartin
Segovia–GuiomarValladolid–Campo GrandeBurgos–Rosa de LimaMiranda Ebro Gasteiz
Alvia  Madril
Chamartin
Segovia–GuiomarValladolid–Campo GrandePalentziaAguilar de CampooReinosaTorrelavega Santander
Alvia  Madril
Chamartin
Segovia–GuiomarValladolid–Campo GrandePalentziaLeonla Pola de ḶḷenaMieres–PonteOviedo/Uviéu Gijón/Xixón
Alvia  Madril
Chamartin
Segovia–GuiomarValladolid–Campo GrandePalentziaLeonEstorga Ponferrada
Alvia  Madril
Chamartin
Segovia–GuiomarMedina del Campo AHZamoraA GudiñaOurense–ElkarguneaGuillareiRedondelaVigo–Guixar Pontevedra
Alvia  Madril
Chamartin
Segovia–GuiomarMedina del Campo AHZamoraA GudiñaOurense–ElkarguneaSantiago de CompostelaCoruña Ferrol
Alvia  Alacant
Terminal
Villena AHAlbacete–Los LlanosCuenca–Fernando ZobelMadril–Atochako AteaMadril–ChamartinSegovia–GuiomarValladolid–Campo GrandePalentziaLeonla Pola de ḶḷenaMieres–PonteOviedo/Uviéu Gijón/Xixón
Alvia  Alacant
Terminal
Villena AHAlbacete–Los LlanosCuenca–Fernando ZobelMadril–Atochako AteaMadril–ChamartinSegovia–GuiomarValladolid–Campo GrandePalentziaAguilar de CampooReinosaTorrelavega Santander
Intercity  Madril
Chamartin
Madril–Atochako AteaAlcazar de San JuanSocuellamosVillarrobledola Roda de AlbaceteAlbacete–Los LlanosHellinCiezaArchena–FortunaMurtzia–Del CarmenBalsicas–Mar MenorTorre Pacheco Cartagena
Intercity  Madril
Chamartin
Madril–Atochako AteaAlcazar de San JuanManzanaresValdepeñasVilchesLinares–BaezaJodar–UbedaCabra del Santo Cristo–AlicunMoredaGuadixFiñanaGador Almeria

Distantzia ertaina[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Cercanias Logo Negativo.svg Madril–Chamartin
Madrid Chamarín 1.jpg
Madrilgo Renfe Aldiriak sarearen hainbat nasak
Geltokiaren datuak
Jabea ADIF
Eragilea Renfe Operadora
Garraio zerbitzuak
Renfe Aldiriak C-1 light blue.svg  Aireportua T4 ↔ Pio Printzea
C-2 green.svg  Chamartin ↔ Guadalajara
C-3 purple.svg  Aranjuez ↔ el Escorial
C-4 dark blue.svg  Parla ↔ Alcobendas / Colmenar
C-7 red.svg  Pio Printzea ↔ Alcala Henares
C-8 green.svg  Cercedilla ↔ Guadalajara
C-10 lime.svg  Aireportua ↔ Villalba

Renfe Aldiriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Cercanias Logo.svg Madrilgo Renfe Aldiriak
 Hasiera   Aurrekoa   Linea   Hurrengoa   Amaiera ⁠
Aireportua T4   ←   Fuente de la Mora ◄   C-1 light blue.svg    ► Ministerio Berriak   →   Pio Printzea
    ←     ◄   C-2 green.svg    ► Ministerio Berriak   →   Guadalajara
Sª Mª Alameda   ←   Ramon eta Cajal ◄   C-3 purple.svg    ► Ministerio Berriak   →   Aranjuez
Alcobendas–SS   ←   Fuencarral ◄   C-4 dark blue.svg    ► Ministerio Berriak   →   Parla
Colmenar Viejo   ←   Fuencarral ◄   C-4 dark blue.svg    ► Ministerio Berriak   →   Parla
Pio Printzea   ←   Ramon eta Cajal ◄   C-7 red.svg    ► Ministerio Berriak   →   Alcala
Cercedilla   ←   Ramon eta Cajal ◄   C-8 green.svg    ► Ministerio Berriak   →   Guadalajara
Aireportua T4   ←   Fuente de la Mora ◄   C-10 lime.svg    ► Ministerio Berriak   →   Villalba

Renfe Distantzia Ertaina[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • R-1: Madril–Chamartin - Santa María de la Alameda - Ávila
  • R-2: Madril–Chamartin - Segovia
  • R-3 : Madril–Chamartin - Soria
  • R-4: Madril–Chamartin - Arcos de Jalón - Zaragoza
  • R-5: Madril–Chamartin/Cuenca/Valencia-San Isidro
  • R-7: Madril–Chamartin - Alcázar de San Juan - Albacete
  • R-8: Madril–Chamartin - Jaén
  • R-20: Madril–Chamartin - Salamanca
  • R-22: Madril–Chamartin - Valladolid-Campo Grande
  • R-22+R-23: Madril–Chamartin - León
  • R-22+R-27: Madril–Chamartin - Gasteiz
  • R-22+R-23+R-29: Madril–Chamartin - Ponferrada
  • L52: Madrid Chamartín - Talavera de la Reina - Cáceres - Mérida - Badajoz

Metroa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

MetroMadridLogoSimplified negative.svg Chamartin
Metro de madrid Chanmartin.JPG
Geltokiko goiko solairua
Geltokiaren datuak
Jabea Madrilgo Erkidegoa
Eragilea Metro Madrid
Garraio zerbitzuak
Metroa Madrid-MetroLinea1.svg P. Chamartin ↔ Valdecarros
Madrid-MetroLinea10.svg H. Infanta ↔ Pta. Sur
MetroMadridLogoSimplified.svg Madrilgo metroa
Geltokia < Linea > Geltokia
Bambu
Pinar de Chamartín
Madrid-MetroLinea1.svg  Gaztelako plaza
Valdecarros
Begoña
Infanta Sofia ospitalea
Madrid-MetroLinea10.svg  Gaztelako plaza
Hegoaldeko atea

Etorkizuna[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Egiten ari diren jarduketen artean, honako hauek daude:

  • Madrilgo Renfe Aldirietako trenen konexio berria Madril-Barajas aireportuko 4. terminalera arte. 2011ko irailaren 23tik C-1 light blue.svg line berria martxan dago, Pio Printzea eta Madril-Barajas | T4 geltokien artean, Fuente de la Mora eta Valdebebasen geldialdiak eginez. Chamartin eta Hortaleza arteko zabalera estandarreko konexioa falta da AVE trenak aireportura joan ahal izateko; izan ere, 2011tik zabalera mistoko trenbide bikoitza dago Hortaleza eta 4. terminalaren arteko katenaria balioaniztunarekin[4]
  • Atocha eta Chamartin lotzeko hirugarren tunel bat eraikitzea nazioarteko zabaleran, Iberiar Penintsulako iparraldeko eta hegoaldeko abiadura handiko burdinbideen arteko lotura ahalbidetzeko. 2011n tunelaren zulaketa amaitu zen. Chamartin eta Torrejon de Velasco arteko zatia erabat esleituta dago: 2015eko maiatzaren 29an elektrifikazioa eta katigatzeak esleitu ziren, eta uztailaren 31n trenbidea muntatzea[5][6][7]
  • Geltokiaren eraberritzea lizitatzea, abiadura handiko zerbitzu berriak hartzeko: trenbide, nasa, bidaiari-eraikin eta sarbideen hondartza birmoldatu eta handitzea. Egin beharreko lan berrien artean, honako hauek daude: 14 eta 15 trenbideen arteko nasa 0,76 zentimetroraino handitzea, nasak eta metroa lotzeko lurpeko pasabidea luzatzea, ekialderantz ataria zabaltzea, iristeko atari berria eta sartzeko bide berriak. Bestalde, hobekuntza-lanak egiten ari dira: fatxada nagusian sarbide berri bat eraikitzea, atarian argizulo berriak egitea eta geltokiaren hegoaldeko fatxadan erdiko sarbide berri bat egitea. 2015. urtearen amaieran, geltokiko merkataritza-fatxada berria eta geltokiko aldiriko trenbideetara sartzeko lurpeko pasabidea eraberritu ziren[8][9][10]

Bestalde, proiektuan dago, baina obren lizitaziorako iragarki ofizialik gabe:

  • Konplexu osoaren eta haren ingurunearen eraberritze osoa Chamartin operazioaren garapenaren mende dago
  • Autobusen terminal berri bat eraikitzea, Amerika etorbidean dauden lineen zati bat xurgatzeko

Gainera, metro geltokian geroko metro linea bat geltokitik igaro ahal izateko lekua utzi dute, horrela, Madrilgo garraio tru

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. (Gaztelaniaz) País, El. (1979-07-30). «ETA (p-m) taldeak Madrilgo atentatu hirukoitza aldarrikatu eta ekintza berriak iragarri ditu» El País ISSN 1134-6582. Noiz kontsultatua: 2021-02-23.
  2. elmundo.es. «1979an ETA atentatua egin zuen Madrilgo bi tren geltokitan» www.elmundo.es Noiz kontsultatua: 2021-02-23.
  3. (Gaztelaniaz) Agencias. (2020-09-29). «Hurrengo geltokia: Madril - Chamartin-Clara Campoamor» EL PAÍS Noiz kontsultatua: 2021-02-23.
  4. Madril-Chamartin - Madril-Barajas linea
  5. (Gaztelaniaz) Marcos, José. (2014-12-29). «Chamartin eta Atocharen arteko abiadura handiak hiru urteko atzerapena dakar» El País ISSN 1134-6582. Noiz kontsultatua: 2021-02-23.
  6. «Sustapen Ministerioak 45 milioi euro inbertitu ditu AVE bakoitzeko ipar-hego konexioan» web.archive.org 2016-02-04 Noiz kontsultatua: 2021-02-23.
  7. «Atochako Atearen eta Torrejon de Velascoren arteko trenbidea muntatzeko lanak esleitu dira — MadridPress» web.archive.org 2016-01-31 Noiz kontsultatua: 2021-02-23.
  8. Espainiar Estatuko Aldizkari Ofiziala - Geltokiko lanak
  9. «Esleipenak, azterlanak eta lizitazioak, 2016ko urtarrilean» www.vialibre.org Noiz kontsultatua: 2021-02-23.
  10. «ADIFek hobekuntza-lan berriak egin ditu Madrilgo Chamartin geltokian» prensa.adif.es Noiz kontsultatua: 2021-02-23.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]