Chanakya

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Chanakya
Chanakya artistic depiction.jpg
Bizitza
Izen osoa Kauṭilya or Vishnu Gupta
Jaiotza Bihar, K. a. 375
Herrialdea Maurya Inperioa
Heriotza Patna, K. a. 283 (91/92 urte)
Ikaslea(k) Chandragupta Maurya
Bindusara Itzuli
Jarduerak
Jarduerak idazlea, filosofoa, ekonomialaria, irakaslea, astrologoa, aholkularia eta politikaria
Lan nabarmenak Arthashastra Itzuli
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioa hinduismoa

Chanakya (340 urte inguruan jaioa-K.a. 280), baita ere Kautilia bezala ezaguna, Indiako brahman eta idazle hinduista izan zen.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Chanakya Chandragupta Mauryaren aholkularia eta ministro izan zen. Chandragupta Maurya dinastiaren sortzailea izan zen eta, Chanakyaren laguntzaz, boterea eskuratu zuen.[1] Chanakya ziur aski Dhanaren, Nanda dinastiaren azken erregearen aholkularia izan zen. Baina biak haserretu ziren eta, horregatik, Chanakyak dinastia berriaren sortzaileari lagundu zion. Horrela azaltzen da, behintzat, Mudra-raksasa, K.a. IV. mendean Vishaka Dattak idatzi omen zuen antzezlan historikoan.

Chankyari kantzilerra eta Chandraguptaren lehen ministroa deitzen zitzaion. Politikaria ekonomiaren aurrekaria izan zen: Ibn Khaldun baino mila urte lehenago ekonomiari buruz idatzi zuen.

Obra[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Chanakyari bi lan egozten zaizkio:

  • Arthashastra: Liburu honetan Chanakyari lider politiko baten ardurak eta betebeharrak definitzen ditu. Halaberm arazo politiko desberdinak azaltzen ditu: diruaren inguruko politikak, gerra, ongizatea, nazioarteko harremanak.
  • Neetishastra: Aforismo bilduma bat da. Espezialista batuzen ustez aurretik idatzitako testuen bilduma izan daiteke.[2]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Roger Boesche: «Kautilya’s “Arthaśāstra” on war and diplomacy in ancient India»; The Journal of Military History, 67 (1): 9-37 or., 2003ko urtarrila, DOI:10.1353/jmh.2003.0006. ISSN 0899-3718.
  2. https://es.ripleybelieves.com/biography-of-chanakya-great-diplomat-of-ancient-india-6604

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]