Edukira joan

Chancelada

Chancelada
Chancelade
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Dordoina
BarrutiPérigueuxeko barrutia
Kantonamenducanton of Périgueux-Ouest
Izen ofizialaChancelade
Jatorrizko izenaChancelade
Posta kodea24650
Geografia
Koordenatuak45°12′20″N 0°39′56″E / 45.2056°N 0.6656°E / 45.2056; 0.6656
Mapa
Azalera16,23 km²
Altitudea73 m, 198 m eta 129 m
MugakideakChâteau-l'Évêque, Annesse-et-Beaulieu, La Chapelle-Gonaguet, Marsac-sur-l'Isle eta Périgueux
Demografia
Biztanleria4.468 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 2.283 (%51,3) (%48,7) 2.169 alt_right
Dentsitatea275 bizt/km²
chancelade.fr

Chancelada (okzitanieraz Chancelada, frantsesez eta ofizialki: Chancelade) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 4.468 biztanle zituen 16,2 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Château-l'Évêque, Annesse-et-Beaulieu, La Chapelle-Gonaguet, Marsac-sur-l'Isle eta Périgueux.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ChanceladeChancelade
Població amb 2486 habitants (2000)Champcevinel (4,5 km)
Població amb 29416 habitants (2000)Périgueux (4,8 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,3 °C-koa da, 15,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 933 mm-koa da, urtarrilean 12,8 euri-egun eta uztailean 6,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Coulounieix-Chamiers udalerrian dago, 5,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 912,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,1 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 11an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13,8 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea0100020003000400050001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 2.169 gizon, 2.283 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.66
0.88
 
90-94
 
1.05
2.90
 
85-89
 
2.32
2.26
 
80-84
 
4.25
5.16
 
75-79
 
6.96
11.02
 
70-74
 
8.72
8.76
 
65-69
 
9.99
8.58
 
60-64
 
8.15
5.21
 
55-59
 
5.56
4.98
 
50-54
 
6.66
7.10
 
45-49
 
5.17
4.20
 
40-44
 
7.23
6.13
 
35-39
 
6.18
3.41
 
30-34
 
3.68
4.33
 
25-29
 
3.02
4.79
 
20-24
 
3.15
6.36
 
15-19
 
4.16
3.92
 
10-14
 
6.00
5.81
 
5-9
 
3.99
4.20
 
0-4
 
3.11
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Chancelade udalerrian 4.385 biztanle zeuden eta 2.129 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,06 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 38,5). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 32,4 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

4.385biztanle
2.129elkarbizitza-unitate
2,06lagun elkarbizitza-unitateko
1.435familia
Udalerria
% 18
% 39
% 10
% 32
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.435 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (820). Guraso bakarreko 234 familietatik 169etan ama zen guraso bakarra. 899 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 264k seme-alaba bakarra zuten etxean, 226k bi, eta 46k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 382 bikoteetatik 55tan (% 14,4) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

820
382
234
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean899
Seme-alaba bat264
Bi seme-alaba226
Hiru seme-alaba41
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 3.855 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 2,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 40,1. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 74,3).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 2
25-39% 12
40-54% 15
55-64% 18
65-79% 23
80 +% 40
Bikotean bizi da
15-24% 17
25-39% 66
40-54% 71
55-64% 74
65-79% 74
80 +% 54

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 47,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 17,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,0 izatezko bikotean eta % 6,0 PACS bidez lotuta). % 21,2 ezkongabeak ziren, % 7,3 alargunak eta % 7,0 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 47,5
Ezkongabea% 21,2
Izatezko bikotean% 11,0
Alarguna% 7,3
Dibortziatuta% 7,0
PACS bidez lotuta% 6,0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 45,0), enplegatuak (% 14,7), erdi-mailako lanbideak (% 13,5), eskulangileak (% 11,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 45,0) Dordoina departamenduko batez bestekoaren (% 40,6) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,2).[9]

Udalerria
% 14
% 15
% 12
% 45
Dordoina
% 12
% 15
% 13
% 41
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.374 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.130 egoitza nagusi ziren, 59 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 185 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (2.166), eta apartamentuak gutxi ziren (196). Egoitza nagusietatik 1.606 beren jabearen bizilekuak ziren, 494 alokairuan zeuden, 213 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 31 doan lagata.[10]

2.374etxebizitza
2.130egoitza nagusi
2.166etxe
196apartamentu

Etxebizitza multzoa

2.130
Egoitza nagusia (2.130)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (59)Hutsik (185)

Etxe mota

2.166
196
Etxea (2.166)Apartamentua (196)

Jabetza egoera

1.606
494
213
Jabeak (1.606)Alokairuan (494)HLM (213)Doan lagata (31)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (781).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik129
1919-194580
1946-1970282
1971-1990781
1991-2005416
2006-2020390

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.019). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (835 etxebizitzatan). 1.867 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 993 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.026tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela10
2 gela120
3 gela334
4 gela648
5 gela edo gehiago1.019

Berogailu mota

750
835
365
Gas sarea (750)Fuel-olioa (144)Elektrizitatea (835)Gas botila (36)Bestelakoak (365)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.867aparkalekua
993ibilgailu 1
1.026ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 2.438 biztanleetatik 1.881 aktibo ziren (% 77,2), horietako 1.718 lanean (% 70,5) eta 163 langabezian (aktiboen % 8,7).

2.43815-64 urteko biztanle
% 77,2aktibo
% 70,5lanean
% 8,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 52,7
25-54 urte% 92,1
55-64 urte% 60,5
Gizonak% 80,0
Emakumeak% 74,5

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 13,2
BEPC, brebeta% 11,1
CAP-BEP% 8,4
Batxilergoa% 10,8
Goi-mailako +2% 7,7
Goi-mailako +3/4% 4,2
Goi-mailako +5% 6,4

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

557 ez-aktibotik 155 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 27,8), 204 erretiraturik zeuden (% 36,6) eta 198 bestelako ez-aktibo ziren (% 35,5).

Ez-aktiboak

% 28
% 37
% 36
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 9
% 14
% 26
% 31
% 20
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.240 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.718 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

1.240enplegu udalerrian
% 82,2soldatapeko
% 17,8ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.350 eurokoa zen, eta biztanleen % 12 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

26.350 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.150 €
% 12,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 17,1

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 154 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 3 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 44 eraikuntza enpresak ziren, 45 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 6 finantziazio enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 16 zerbitzu enpresak ziren, 13 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 43 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 6 igeltseroak, 6 margolariak, 7 zurginak, 6 iturginak, 4 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 3 ile apaindegiak, 1 jatetxe eta 2 higiezinen agentziak.[12]

2009an zeuden 11 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 arropa denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 drogeria zen eta 2 lore-dendak ziren.[13]

2000. urtean Chancelade udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zeuden 2 osasun-ekipamenduak botika ziren.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2004ko urriaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Coulounieix », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]