Charlie Grall
| Charlie Grall | |
|---|---|
| Bizitza | |
| Jaiotzako izen-deiturak | Jean-Charles Grall |
| Jaiotza | Laz, 1955eko urtarrilaren 3a |
| Herrialdea |  Frantzia |
| Lehen hizkuntza | frantsesa |
| Heriotza | Q47466921  , 2026ko otsailaren 27a (71 urte) |
| Hezkuntza | |
| Hizkuntzak | frantsesa |
| Jarduerak | |
| Jarduerak | kazetaria |
| Kidetza | Bretainiako Askapen Frontea |
| Ezizena(k) | Charlie Grall |
Charlie Grall (Karaez, 1955eko urtarrilaren 3a - Ibidem, 2026ko otsailaren 27a) kazetari, idazle eta militante bretoia zendu da. Bretainiako Askapenerako Fronteko (FLB) militantea izan zen Charlie Grallek Euskal Herriarekin politikoki izandako inplikazioa handia izan zen. Gure Eskuren ekimenetan edota Aberri Egun askotan parte hartze zuzena izan baitzuen. [1][2]
Biografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]1970eko hamarkadan Bretainiako Askapen Fronteko (FLB) aktibista izan zen. Antza, berak eta Martial Ménardek Brennilis zentral nuklearretik elektrizitatea garraiatzen zuen goi-tentsioko lineako bi dorre lehertu zituzten 1979an. Charlie Grallek operazio honen xehetasunak kontatzen ditu Martial Ménardi buruzko E jardin ur stourmer filmean.[3] Ondoren, Emgann-era batu zen 1980ko hamarkadan, mugimendutik urrundu eta Bretainiako Batasun Demokratikoarekin bat egin aurretik.
1979ko maiatzaren 30ean, Roger Le Taillanter komisarioaren Plouharen aurkako erasoan parte hartu zuen. 1979ko ekainaren 1ean, atxilotu zuten Rostrenengo aparkaleku batean. Charlie Grall eta beste 15 aktibista behin-behineko espetxealdian sartu zituzten. Estatuko Segurtasun Auzitegiak kondenatu zuen 1979an, baina espetxetik atera zuten 1981ean, François Mitterrandek amnistia eman ondoren.
Breizh Info astekariaren sortzailea eta editorea izan zen; 2001eko apirilean argitaratzeari utzi zion. 1999ko irailaren 30ean atxilotu eta espetxeratu zuten, "ekintza terrorista batekin lotutako konspirazio kriminala" leporatuta. Laurence Le Vert epaileak formalki akusatu zuen Plévinen lehergailuak lapurtzeagatiko kasu kriminalean. Egun batzuk geroago askatu eta epailearen zaintzapean jarri zuten, bere abokatuak arrazoi medikoengatik askatzeko eskaera aurkeztu ondoren. Geroago berriro atxilotu zuten.
2005eko ekainean, Parisen terrorismo kasuetarako sortutako epaile profesionalek osatutako (epaimahairik gabeko auzitegi bat) sei urteko espetxe zigorra ezarri zion. Erabaki horren aurka helegitea aurkeztu zuen. 2012ko urrian, berriro epaitu zuten eta berriro errudun jo zuten. Bi urteko espetxe zigorra ezarri zioten.
Martial Menard hizkuntzalari izan zuen lagun min, berarekin batera militatu zuelako. Bada, Menard hil zenean, 2016an, urrats bat gehiago eman zuen Grallek: handik goiti bretoieraz baizik ez zuela idatziko erabaki zuen. Geroztik, erregularki berak idatzitako artikuluak argitaratu zituen Al Lang aldizkariak. Gisa berean, bere azken hiru liburuak - Un devezh labour e ti Pêr Moc’h (2021), Remont Delaport Reun ar C’hala. Div blanedenn (2019) eta Ur breur er stourm (2018)- bretoieraz idatzi zituen. Horretaz gain, 2023an, hizkuntza hori ikasteko metodoa argitaratu zuen. 2025ean, Toull Kerliv liburuak irakurle bretoiek ematen duten Sten-Kidna literatura saria jaso zuen.[1]
Charlie Grallen obra
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Un combat pour la Bretagne, entretien avec Guy Le Corre, journaliste, Éditions Spered Gouez, 2006.
- Fier d'être Breton, Éditions Spered Gouez, 2007.
- Le problème breton en 20 questions, Éditions des Montagnes noires, 2012.
- Pays Basque Les chemins de la paix, Spered Gouez, 2012.
- Breizh Info et l'imposture de l'extrême droite, Éditions Spered Gouez,2016, 96 p.
- Martial Ménard, ur breur er stourm, Embannadurioù al Lanv, Quimper, 2018.
- Un devezh labour e ti Pêr Moc’h, Embannadurioù al Lanv, Quimper, 2021.
- Toull Kerliv, roman, Embannadurioù al Lanv, Quimper, 2024, 130 orri. Livr'à Vannes saria, 2025.
Charlie Grall Euskal Herrian
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Charlie Grallek Euskal Herriarekin politikoki izandako inplikazioa handia izan zen. Horren lekuko, Oiartzunekin sorturiko lotura sendoa.[4] Gure Eskuren ekimenetan edota Aberri Egun askotan parte hartze zuzena izan baitzuen. Halaber, euskal errefuxiatuen alde harturiko engaiamendua nabarmena izan zen. Izan ere, 80ko hamarkadan Bretainiara heldu zirenei laguntza eta babes sareak antolatzen sekulako lana egin zuen.[1]
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ a b c elkartea, IPARLA BAIGURA KOMUNIKAZIOA. (2026-02-27). «Charlie Grall kazetari bretoia eta Euskal Herriaren lagun minaren azken kronika» Kazeta.eus (kontsulta data: 2026-03-02).
- ↑ https://www.ouest-france.fr/bretagne/finistere/lauteur-et-militant-breton-charlie-grall-est-decede-une-page-de-lhistoire-politique-de-la-bretagne-se-tourne-a7743d2a-1475-11f1-9747-d91830b32b05
- ↑ France 3 Bretagne. (2022-10-10). Martial Ménard : E jardrin ur stourmer. (kontsulta data: 2026-03-02).
- ↑ www.naiz.eus (kontsulta data: 2026-03-02).
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Datuak: Q2960853