Edukira joan

Chaux (Belfort Herrialdea)

Chaux
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Borgoina-Franche-Comté
DepartamenduaBelfort Herrialdea
Izen ofizialaChaux
Posta kodea90330
Geografia
Koordenatuak47°42′20″N 6°50′15″E / 47.7056°N 6.8375°E / 47.7056; 6.8375
Mapa
Azalera9,26 km²
Altitudea463 m, 396 m, 530 m eta 433 m
MugakideakGiromagny, Lachapelle-sous-Chaux, Sermamagny, Éloie, Grosmagny, Rougegoutte eta Auxelles-Bas
Demografia
Biztanleria1.184 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 578 (%48,8) (%51,2) 606 alt_right
Dentsitatea128 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakBrinzio
mairiedechaux.fr

Chaux Frantziako udalerri bat da, Belfort Herrialdea departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.184 biztanle zituen 9,3 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Giromagny, Lachapelle-sous-Chaux, Sermamagny, Éloie, Grosmagny, Rougegoutte eta Auxelles-Bas.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ChauxChaux
Població amb 831 habitants (2000)Sermamagny (1,3 km)
Població amb 950 habitants (2000)Éloie (3,2 km)
Població amb 975 habitants (2000)Rougegoutte (3,3 km)
Població amb 521 habitants (2000)Grosmagny (4,1 km)
Població amb 720 habitants (2000)Vescemont (4,3 km)
Població amb 3259 habitants (2000)Giromagny (4,4 km)
Població amb 5022 habitants (2000)Valdoie (4,5 km)
Població amb 275 habitants (2000)Petitmagny (4,9 km)
Població amb 240 habitants (2000)Errevet (5,1 km)
Població amb 474 habitants (2000)Auxelles-Bas (5,3 km)
Població amb 3360 habitants (2000)Offemont (5,6 km)
Població amb 1859 habitants (2000)Cravanche (5,8 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Vosgeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio oso handiak (1500-2000 mm/urte) urte osoan; negu gogorra (1 °C baino gutxiago))[2].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,4 °C-koa da, 17 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1511 mm-koa da, urtarrilean 13,3 euri-egun eta uztailean 10,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Giromagny udalerrian dago, 4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1636,6 mm-koa delarik[3]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 37,2 °C-koa da, 2019ko uztailaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -18,9 °C-koa da, 2009ko abenduaren 20an lortua[oh 1][3].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[4]

BiztanleriaUrtea4005006007008009001000110012001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 606 gizon, 578 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.83
 
90-94
 
0.00
2.48
 
85-89
 
0.87
1.65
 
80-84
 
0.87
6.60
 
75-79
 
3.46
3.30
 
70-74
 
7.79
4.13
 
65-69
 
6.06
9.08
 
60-64
 
8.65
12.38
 
55-59
 
6.06
6.60
 
50-54
 
10.38
6.60
 
45-49
 
6.06
5.12
 
40-44
 
7.09
8.42
 
35-39
 
5.36
4.95
 
30-34
 
11.42
4.13
 
25-29
 
1.73
4.29
 
20-24
 
1.73
9.41
 
15-19
 
5.36
2.48
 
10-14
 
9.86
4.29
 
5-9
 
4.50
3.30
 
0-4
 
2.77
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[5].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Chaux udalerrian 1.046 biztanle zeuden eta 447 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,34 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 35,1). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 23,9 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[7]

1.046biztanle
447elkarbizitza-unitate
2,34lagun elkarbizitza-unitateko
330familia
Udalerria
% 32
% 35
% 24
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 330 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (157). Guraso bakarreko 30 familietatik 20etan ama zen guraso bakarra. 162 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 81k seme-alaba bakarra zuten etxean, 66k bi, eta 20k hiru edo gehiago.[7]

157
142
30
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean162
Seme-alaba bat81
Bi seme-alaba66
Hiru seme-alaba15
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 1.007 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 0,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 49,0. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 77,1).[7]

Bakarrik bizi da
15-24% 0
25-39% 3
40-54% 6
55-64% 16
65-79% 16
80 +% 49
Bikotean bizi da
15-24% 2
25-39% 61
40-54% 65
55-64% 65
65-79% 77
80 +% 43

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 42,1 ezkonduta zegoen, eta beste % 17,4 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,4 izatezko bikotean eta % 7,0 PACS bidez lotuta). % 32,3 ezkongabeak ziren, % 3,8 alargunak eta % 4,5 dibortziatuak.[7]

Ezkonduta% 42,1
Ezkongabea% 32,3
Izatezko bikotean% 10,4
PACS bidez lotuta% 7,0
Dibortziatuta% 4,5
Alarguna% 3,8

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 37,6), erdi-mailako lanbideak (% 15,9), enplegatuak (% 14,8), eskulangileak (% 11,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 37,6) Belfort Herrialdea departamenduko batez bestekoaren (% 30,8) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[7]

Udalerria
% 8
% 9
% 16
% 15
% 11
% 38
Belfort Herrialdea
% 12
% 15
% 15
% 17
% 31
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 469 etxebizitza zeuden. Horietatik 442 egoitza nagusi ziren, 8 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 19 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (430), eta apartamentuak gutxi ziren (38). Egoitza nagusietatik 379 beren jabearen bizilekuak ziren, 54 alokairuan zeuden, 20 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 9 doan lagata.[8]

469etxebizitza
442egoitza nagusi
430etxe
38apartamentu

Etxebizitza multzoa

442
Egoitza nagusia (442)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (8)Hutsik (19)

Etxe mota

430
38
Etxea (430)Apartamentua (38)

Jabetza egoera

379
54
Jabeak (379)Alokairuan (54)HLM (20)Doan lagata (9)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (146).[8]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik69
1919-194524
1946-197066
1971-1990146
1991-200580
2006-202048

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (283). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (163 etxebizitzatan). 397 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 183 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 249tan bi edo gehiago.[8]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela11
3 gela43
4 gela105
5 gela edo gehiago283

Berogailu mota

163
70
93
113
Gas sarea (163)Fuel-olioa (70)Elektrizitatea (93)Gas botila (3)Bestelakoak (113)

Aparkalekua eta ibilgailuak

397aparkalekua
183ibilgailu 1
249ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 766 biztanleetatik 484 aktibo ziren (% 63,2), horietako 454 lanean (% 59,3) eta 30 langabezian (aktiboen % 6,2).

76615-64 urteko biztanle
% 63,2aktibo
% 59,3lanean
% 6,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 36,3
25-54 urte% 75,4
55-64 urte% 49,7
Gizonak% 61,5
Emakumeak% 64,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 17,1
BEPC, brebeta% 11,8
CAP-BEP% 3,9
Batxilergoa% 7,0
Goi-mailako +2% 6,1
Goi-mailako +3/4% 1,6
Goi-mailako +5% 4,6

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

282 ez-aktibotik 60 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 21,3), 62 erretiraturik zeuden (% 22,0) eta 160 bestelako ez-aktibo ziren (% 56,7).

Ez-aktiboak

% 21
% 22
% 57
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 9
% 13
% 30
% 28
% 19
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 339 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 454 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

339enplegu udalerrian
% 87,6soldatapeko
% 12,4ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.240 eurokoa zen.

27.240 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.910 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 24 komertzioetatik, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[9]

2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 funeraria zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 margolariak, 1 iturgina, 1 eraikuntza enpresa eta 3 jatetxeak.[10]

2009an zeuden 2 establezimendu komertzial guztiak altzari dendak ziren.[11]

2000. urtean Chaux udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1991ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  3. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Giromagny_sapc », fiche climatologique. .
  4. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  5. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  6. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  7. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  8. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  10. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  11. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]