Claude (txatbota)
| Jatorria | |
|---|---|
| Argitaratze-data | 2023 |
| Azken bertsioa | Claude Sonnet 4.6 |
| Ezaugarriak | |
| Kokapena | |
| Jabea | Anthropic |
| Ekoizpena | |
| Garatzailea | Anthropic |
| claude.ai | |
Claude Anthropic enpresak garatutako hizkuntza eredu handien familia bat da.[1] 2024 bitartean euskaraz ondoen aritu izan den adimen artifizialeko sistemen artean egon da.[2] [3]
Ezaugarriak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Notion, Quora eta DuckDuckGo bezalako enpresa bazkideekin elkarlanean egindako ikerketaren emaitza da. Bere algoritmoa elkarrizketa-laguntzaile gisa funtzionala izateko trebatuta dago, eta hari galderak egin dakizkioke ChatGPT-rekin egiten diren antzera. Haien entrenamenduak aukera ematen du planteatzen diren galderen emaitza gisa testua sortzeko, gizakiek egingo luketen moduan; hala ere, kontuan izan behar da algoritmo bat (software) denez, haren erantzunak semantika logiko batean oinarritutako testu-eraikuntza prediktibo bati dagozkiola, eta ez egiten diren galderen arrazoiketari.[4] Adimen artifizialeko algoritmo guztiek bezala, Claudek ez du autokontzientzia ez eta adimen orokorrik ere.[5][6][7]
Claudek gai zehatzei buruzko laburpenak eman ditzake edo istorioak sortu, besteak beste, jarduera hauek:
- Testua sortzea, hizkuntzak itzultzea, sormen-eduki mota desberdinak idaztea eta galderei modu informatiboan erantzutea.
- Jarraibideak betetzea eta eskaerak kontu handiz osatzea.
- Bere ezagutza erabiltzea galderei modu osoan eta informatiboan erantzuteko, nahiz eta galdera irekiak, desafiatzaileak edo bitxiak izan.
- Testu-edukia duten testu sortzaileen formatuak sortzea, hala nola poemak, programazio-kodea, gidoiak, musika-piezak, mezu elektronikoak, gutunak, etab.

Bertsioak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Claude 3
Claude 3 2024ko martxoaren 14an abiatu zen, zeregin kognitibo sorta zabal baten bidez industrian erreferentzia-puntu berriak ezarri zituela esanez. Claude 3 familiak hiru abangoardiako modelo ditu, edukieraren goranzko ordenan: Haiku, Sonnet eta Opus. Claude 3 Opusen bertsio lehenetsiak 200,000 tokeneko testuinguru leihoa du, baina gaitasun hau milioi bateraino zabaltzen ari da erabilera kasu zehatzetarako.[8][9]
Claude 3k arrazoiketa metakognitiboa egin duela dirudi, lastategi batean orratza ebaluatzean artifizialki probatzen ari direla konturatzeko gaitasuna barne.[10][11]
| Ezaugarria | Deskribapena |
|---|---|
| Izena | Claude |
| Sortzailea | Anthropic |
| Mota | Adimen artifizialeko laguntzailea, gaitasun mugatuekin[12] |
| Hasiera urtea | 2023ko martxoaren 14a[13] |
| Teknologiak | Ikaskuntza automatikoko teknikekin (machine learning) entrenatutako hizkuntza-eredua da.[14] |
| Ezagutzak | Entrenamendurako erabilitako parametro kopuruari buruzko informaziorik ez da eman, baina milioika datu idatzi eta elkarrizketa erabili zirela aipatu da. |
| Gaitasunak | Gai da elkarrizketa sinpleak izateko, galderei erantzuteko, gai jakin batzuei buruzko gomendioak eta informazioa emateko, baina muga batzuekin. |
| Helburua | Giza jarduera jakin batzuetan laguntzea, denbora eta ahalegina aurrezteko. Baina ohartarazten da erabaki garrantzitsuak beti pertsonek hartu behar dituztela |
| Mugak | Ez du adimen orokorrik giza gaitasunak berdindu nahi badira.[6] Ez du ez autokontzientziarik, ez hautamenik, ez enpatiarik, ez intuiziorik, ez sormenik, ez judizio moralik.[5][15][16][17][18] |
| Plataforma | Web plataforman lan egiten du bere webgune ofizialean: https://claude.ai/ |
Bertsioak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Hizkuntza-eredu handien zerrendan ikus daiteke noiz sortu diren HEH honen bertsioak eta horien ezaugarriak.
Prestakuntza-kostuen zutaberako, 1 petaFLOP-egun = 1 petaFLOP/sec × 1 egun = 8,64E19 FLOP. Gainera, modeloaren handienaren kostua bakarrik dago idatzita.
| Izena | Argiratze data | Gara-tzailea | Parametro kopurua (mila milioika) | Corpusaren tamaina | Entrena-mendu-kostua (peta
FLOP-egun) |
Lizentzia | Oharrak |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Claude | 2021eko urria | Anthropic | 52 | 400 mila milioi token | beta | Elkarrizketetan nahi den portaerarako ongi doitua . | |
| Claude 2 | 2023ko uztaila | Anthropic | Ezezaguna | Ezezaguna | Ezezaguna | Proprietary | Claude txatborean erabiltzen da. |
| Claude 2.1 | 2023ko azaroa | Anthropic | Ezezaguna | Ezezaguna | Ezezaguna | Proprietary | Claude txabotean erabiltzen da. 200.000 tokeneko edo ~500 orrialdeko testuinguru-leihoa du. |
| Claude 3 | 2024ko martxoa | Anthropic | Ezezaguna | Ezezaguna | Ezezaguna | Proprietary | Hiru modelo ditu: Haiku, Sonnet eta Opus. |
Euskara, Latxa eta beste hizkuntza ereduak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2024ko Informatikari Euskaldunen Bilkuraren barruan sei hizkuntza-eredu handi jarri zuten lehian euskarazko elkarrizketetan. Helburua EHUko Hitz zentroan garatzen den Latxa eredua «sistema komertzial hoberenen kontra» lehian jartzea izan zen, eta horra ondorioetako bat: GPT-4o eredu ezagunaren parean geratu zen ia. Dema horretan ikusi zen euskaraz «hobekien» zekien sistema Claude Sonnet 3.5 sistema komertziala zela, bigarren GPT-4o sistema geratu zen, eta haren «ia parean» geratu zen Latxa. Beherago geratu zen Gemini Flash 1.5, eta «askoz beherago» Command R+ eta LLama 3.1. Azken hori Latxa eredu berriaren «oinarria» da.[3][19][20]
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ «Claude 2 AI: qué es y cómo funciona esta inteligencia artificial» PlayGround 2024-04-16.
- ↑ Sustatu. (2024-07-23). «Claude, euskaraz oso txukun egiten duen beste adimen artifizial bat» sustatu.eus (kontsulta data: 2025-01-03).
- 1 2 Sustatu. (2024-11-10). «Adimen artifiziala euskaraz, sailkapena: 1) Claude / 2) GPT 4o / 3) Latxa» sustatu.eus (kontsulta data: 2025-01-03).
- ↑ «Semántica lógica» www.filosofia.org.
- 1 2 Rodríguez, José Antonio Jiménez. (2005-10-01). «Autoconciencia» Escritos de Psicología - Psychological Writings 1 (7): 44–58. doi:. ISSN 1989-3809..
- 1 2 Rodrigues, Fabiano de Abreu; Wagner, Roselene Espírito Santo; Barth, Natália. (2022-03-11). «Inteligencia general» Ciencia Latina Revista Científica Multidisciplinar 6 (1): 4990–4998. doi:. ISSN 2707-2215..
- ↑ «Inteligencia General: ¿qué es y cómo ha evolucionado?» psicologiaymente.com 2019-11-14.
- ↑ «Introducing the next generation of Claude» www.anthropic.com.
- ↑ «Claude 3 overtakes GPT-4 in the duel of the AI bots. Here's how to get in on the action» ZDNET.
- ↑ Edwards, Benj. (2024-03-05). «Anthropic’s Claude 3 causes stir by seeming to realize when it was being tested» Ars Technica.
- ↑ «Claude AI Review: The Most Conversational AI Engine» CNET.
- ↑ Mata, Ainoa Maestre. (2023-05-24). «▷ Descubre cómo un asistente de inteligencia artificial puede hacerte la vida más fácil | 2023» Inteligencia 10.
- ↑ «Introducing Claude» Anthropic.
- ↑ BBVA. (2019-11-08). «Te contamos qué es el 'machine learning' y cómo funciona» BBVA NOTICIAS.
- ↑ «Qué es la Empatía (y su significado)» Significados.
- ↑ «Intuición: concepto, cómo desarrollarla y características» https://humanidades.com/.
- ↑ «La creatividad: concepto, técnicas y aplicaciones» programas.cuaed.unam.mx.
- ↑ Beltran Llera, Jsús. (1978). «El Juicio Moral» Revista Española de Pedagogía 36 (141).[Betiko hautsitako esteka]
- ↑ «Latxa hizkuntza eredua GPT-4ren parean geratu da lehiaketa batean» Berria 2024-11-19 (kontsulta data: 2024-11-25).
- ↑ (Gaztelaniaz) Quesada Webb, Armando. (2024-06-12). «Latxa, un ChatGPT en euskera contra la brecha digital de los idiomas» El País (kontsulta data: 2024-11-25).