Edukira joan

Cordelle

Cordelle
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Loira
BarrutiRoanneko barrutia
Kantonamenducanton of Saint-Symphorien-de-Lay
Izen ofizialaCordelle
Posta kodea42123
Geografia
Koordenatuak45°56′38″N 4°03′41″E / 45.9439°N 4.0614°E / 45.9439; 4.0614
Mapa
Azalera26,64 km²
Altitudea280 m, 556 m eta 438 m
MugakideakCommelle-Vernay, Bully, Saint-Cyr-de-Favières, Saint-Jean-Saint-Maurice-sur-Loire, Saint-Priest-la-Roche eta Véelin-sur-Loire
Demografia
Biztanleria941 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 440 (%46,8) (%53,2) 500 alt_right
Dentsitatea35 bizt/km²
cordelle.fr

Cordelle Frantziako udalerri bat da, Loira departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 941 biztanle zituen 26,6 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Commelle-Vernay, Bully, Saint-Cyr-de-Favières, Saint-Jean-Saint-Maurice-sur-Loire, Saint-Priest-la-Roche eta Véelin-sur-Loire.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
CordelleCordelle
Població amb 382 habitants (2000)Bully (4,6 km)
Població amb 144 habitants (2000)Dancé (5,5 km)
Població amb 4414 habitants (2000)Villerest (5,7 km)
Població amb 561 habitants (2000)Parigny (5,9 km)
Població amb 279 habitants (2000)Vendranges (5,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,4 °C-koa da, 16 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 909 mm-koa da, urtarrilean 10,4 euri-egun eta uztailean 7,2 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Riorges udalerrian dago, 11,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 711,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,6 °C-koa da, 1983ko uztailaren 31an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -25 °C-koa da, 1963ko urtarrilaren 23an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea60080010001200140016001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 500 gizon, 440 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
3.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
0.00
7.00
 
75-79
 
7.95
2.00
 
70-74
 
6.82
6.00
 
65-69
 
4.55
7.00
 
60-64
 
6.82
7.00
 
55-59
 
9.09
8.00
 
50-54
 
7.95
3.00
 
45-49
 
5.68
15.00
 
40-44
 
6.82
3.00
 
35-39
 
17.05
5.00
 
30-34
 
2.27
5.00
 
25-29
 
3.41
3.00
 
20-24
 
3.41
4.00
 
15-19
 
1.14
5.00
 
10-14
 
7.95
11.00
 
5-9
 
5.68
6.00
 
0-4
 
3.41
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Cordelle udalerrian 887 biztanle zeuden eta 389 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,28 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 33,2). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 30,3 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

887biztanle
389elkarbizitza-unitate
2,28lagun elkarbizitza-unitateko
266familia
Udalerria
% 33
% 31
% 30
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 266 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (129). Guraso bakarreko 15 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 132 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 65k seme-alaba bakarra zuten etxean, 49k bi, eta 20k hiru edo gehiago.[9]

122
129
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean132
Seme-alaba bat65
Bi seme-alaba49
Hiru seme-alaba15
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 759 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 1,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 56,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 82,7).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 1
25-39% 7
40-54% 10
55-64% 16
65-79% 23
80 +% 57
Bikotean bizi da
15-24% 15
25-39% 83
40-54% 76
55-64% 63
65-79% 74
80 +% 38

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 45,7 ezkonduta zegoen, eta beste % 21,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,8 izatezko bikotean eta % 10,4 PACS bidez lotuta). % 22,5 ezkongabeak ziren, % 5,3 alargunak eta % 5,4 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 45,7
Ezkongabea% 22,5
Izatezko bikotean% 10,8
PACS bidez lotuta% 10,4
Dibortziatuta% 5,4
Alarguna% 5,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 31,4), erdi-mailako lanbideak (% 16,7), enplegatuak (% 15,7), eskulangileak (% 15,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 31,4) Loira departamenduko batez bestekoaren (% 33,7) azpitik dago. 15 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 3,9).[9]

Udalerria
% 9
% 17
% 16
% 15
% 31
Loira
% 9
% 15
% 14
% 16
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 452 etxebizitza zeuden. Horietatik 385 egoitza nagusi ziren, 30 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 37 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (420), eta apartamentuak gutxi ziren (32). Egoitza nagusietatik 310 beren jabearen bizilekuak ziren, 70 alokairuan zeuden, 12 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 5 doan lagata.[10]

452etxebizitza
385egoitza nagusi
420etxe
32apartamentu

Etxebizitza multzoa

385
37
Egoitza nagusia (385)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (30)Hutsik (37)

Etxe mota

420
Etxea (420)Apartamentua (32)

Jabetza egoera

310
70
Jabeak (310)Alokairuan (70)HLM (12)Doan lagata (5)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (123).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik123
1919-194540
1946-197037
1971-199075
1991-200532
2006-202072

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (199). 167 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 306 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 151 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 215tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela14
3 gela38
4 gela133
5 gela edo gehiago199

Berogailu mota

79
113
167
Gas sarea (3)Fuel-olioa (79)Elektrizitatea (113)Gas botila (22)Bestelakoak (167)

Aparkalekua eta ibilgailuak

306aparkalekua
151ibilgailu 1
215ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 578 biztanleetatik 427 aktibo ziren (% 73,9), horietako 406 lanean (% 70,2) eta 21 langabezian (aktiboen % 4,9).

57815-64 urteko biztanle
% 73,9aktibo
% 70,2lanean
% 4,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 51,5
25-54 urte% 88,7
55-64 urte% 51,0
Gizonak% 73,0
Emakumeak% 74,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 12,0
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 6,8
Batxilergoa% 2,7
Goi-mailako +2% 5,9
Goi-mailako +3/4% 1,9
Goi-mailako +5% 5,7

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 4,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

151 ez-aktibotik 33 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 21,9), 37 erretiraturik zeuden (% 24,5) eta 81 bestelako ez-aktibo ziren (% 53,6).

Ez-aktiboak

% 22
% 25
% 54
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 16
% 10
% 23
% 28
% 17
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 119 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 406 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

119enplegu udalerrian
% 57,1soldatapeko
% 42,9ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.910 eurokoa zen.

24.910 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.800 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 39 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 1 zurgina, 2 iturginak, 1 ile apaindegia, 1 albaitaria, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.[12]

2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 elektrotresna denda zen eta 2 lurrin-dendak ziren.[13]

2000. urtean Cordelle udalerrian 33 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.386 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1919ko apirilaren 1an eta 2021ko abenduaren 31an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Riorges - Man », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]