Cota tinctoria

Cota tinctoria
	Irudi gehiago
Sailkapen zientifikoa
Erreinua	Plantae
Ordena	Asterales
Familia	Asteraceae
Leinua	Anthemideae
Generoa	Cota
Espeziea	Cota tinctoria; Gussone, 1845
Basionimoa	Anthemis tinctoria

Anthemis tinctoria ekiloreen (Asteraceae) familiako Anthemis generoko espezie bat da.

Deskribapena

Bi urtez behingo landare bizikorra da, Mediterraneo aldean eta Asiako mendebaldean agertzen dena. Hosto berde aromatiko distiratsuen hostotza lumatsua du. Hostoak zerratuak eta bi-pinatifidoak dira eta azpialdean leunak. Landareak 60 cm-ko altuera hartzen dute.

Lore horiak dituzte, bitxiloreen antzekoak, eta, azkenean, zurtoin angeluar luzeetan antolatzen dira. Udan oparo loratzen dira.

Erabilerak

Ez du sukaldaritzako edo merkataritzako erabilerarik, eta medikuntza-erabilera mugatua du. Hala ere, tindagai hori bikaina sortzen du, eta ñabardura laranjatuak, garai batean industrian erabiltzen zirenak.

Taxonomia

Anthemis tinctoria Carlos Linneok deskribatu zuen eta Species Plantarum 2:896-n argitaratu zen. 1753. ^[1]

Etimologia

Anthemis: grezierako hitzetik datorren izen generikoa: <<Anthemon>> (lorea) gero <<Anthemis>> (= lore txikia) bihurtu zen eta landarearen infloreszentziei egiten die erreferentzia. ^[2] ^[3] Izen hau antzinako greziarrek erabili zuten kamamila espezie ugarietako bat adierazteko. Gaur egun onartutako izen zientifikoa (Arthemis) Carlos Linneo (1707-1778) biologo eta idazle suediarrak eman zion genero honi, organismo bizien sailkapen zientifiko modernoaren aitatzat hartua, 1753koSpecies Plantarum argitalpenean. ^[4] Berez, Pier Antonio Micheli (1679-1737) botanikari toskanarrak proposatu zuen jatorriz genero horren izena Nova plantarum genera: iuxta Tournefortii methodum disposita lanean (1728)

tinctoria: <<tincatzen erabilia>> esan nahi duen latinezko epitetoa. ^[5]

Sinonimia

subsp. tinctoria

Anthemis debilis Fed.

Cota tinctoria (L.) J.Gay ex Guss.

Chamaemelum tinctorium (L.) All.

Matricaria tinctoria (L.) Baill.

var. australis R.Fern.

Anthemis tinctoria var. australis (R.Fern.) Govaerts ^[1]

Izen arruntak gaztelaniaz

Oso landare ezaguna da, eta hainbat izen arrunt ditu gaztelaniaz, hala nola manzanilla de tintes, manzanilla loca, ojo de buey, pampillos. ^[6]

Galeria

Erreferentziak

1 2 (Ingelesez) «Anthemis tinctoria». Tropicos.org. Missouri Botanical Garden. 2012ko abenduaren 20an kontsultatua..
↑ (Ingelesez) «Botanical names». 2011ko apirilaren 5ean kontsultatua..
↑ (Ingelesez) Motta 1960 | 142 orri.. .
↑ (Ingelesez) «Tropicos Database». 2011ko apirilaren 12an kontsultatua..
↑ (Ingelesez) En Epítetos Botánicos. .
↑ (Ingelesez) «Anthemis tinctoria». Real Jardín Botánico: Proyecto Anthos. 2009ko urriaren 19an kontsultatua..

Datuak: Q15551906
Multimedia: Cota tinctoria / Q15551906
Espezieak: Cota tinctoria

[:0-1] 1 2 (Ingelesez) «Anthemis tinctoria». Tropicos.org. Missouri Botanical Garden. 2012ko abenduaren 20an kontsultatua..

[2] (Ingelesez) «Botanical names». 2011ko apirilaren 5ean kontsultatua..

[3] (Ingelesez) Motta 1960 | 142 orri.. .

[4] (Ingelesez) «Tropicos Database». 2011ko apirilaren 12an kontsultatua..

[5] (Ingelesez) En Epítetos Botánicos. .

[6] (Ingelesez) «Anthemis tinctoria». Real Jardín Botánico: Proyecto Anthos. 2009ko urriaren 19an kontsultatua..

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]