Daniel Bernoulli

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Daniel Bernoulli
Daniel Bernoulli 001.jpg
Rector of the University of Basel

Bizitza
Jaiotza Groningen1700eko otsailaren 8a
Herrialdea  Suitza
 Errusiar Inperioa
Heriotza Basilea1782ko martxoaren 17a (82 urte)
Familia
Aita Johann Bernoulli
Anai-arrebak
Hezkuntza
Heziketa Basileako Unibertsitatea
Heidelbergeko Unibertsitatea
Tesi zuzendaria Johann Bernoulli
Hizkuntzak latina
alemana
Lanbidea
Lanbidea matematikaria, fisikaria, unibertsitateko irakaslea eta ekonomialaria
Lantokia(k) San Petersburgo eta Basilea
Enplegatzailea(k) Basileako Unibertsitatea
Lan nabarmenak Moral Expectation
San Petersburgo paradoxa
Jasotako sariak
Kidetza Royal Society
Zientzien Errusiar Akademia
San Petersburgoko Zientzien Akademia
Prusiako Zientzien Akademia
Frantziako Zientzien Akademia
Daniel Bernoulli Signature.svg

Daniel Bernoulli (Groninga, Herbehereak, 1700eko otsailaren 8aBasilea, Suitza, 1782ko martxoaren 17a) Holandan jaio baina bizitza ia osoa Suitzan igaro zuen matematikari bat izan zen.

Bernoulli familian matematikari ospetsu asko izan ziren, hala nola, Johann Bernoulli (Danielen aita) eta Jakob Bernoulli (Danielen osaba). Matematika puru zein aplikatuetan lan handiak egin zituen. Horretaz gain hidrodinamika eta elastikotasunari buruzko lanak egin zituen.

Bere aitak ez zuen matematika ikastea nahi. Beraz, saiatu zen beste ikasketa batzuetarantz bideratzen. Azkenean, medikuntza ikastea lortu zuen aitak klasez kanpoko matematika irakastearen truke.

San Petersburgora joan zen 1724.an matematika irakastera; baina ez zitzaion gustatu eta ahal izan zuenean Baselera itzuli zen. 1733.an jasandako gaitz bat aitzakia moduan erabili zuen. Ondoren, Basel Unibertsitatean egin zuen lan medikuntza, metafisika eta filosofia arloetan.

Bere lehenengo idatzia matematikan Exercitationes (Ariketak) izan zen; horretan, Jacopo Riccatik proposatutako ekuazio diferentzialarentzako (Riccatiren ekuazioarentzako) ebazpena bilatu zuen. 1738.an bere lanik onena kaleratu zuen, Hydrodynamique (Hidrodinamika) alegia; honetan, beste hainbat kontzeptuez gain Bernoulliren printzipioa azaltzen zen.

Daniel Bernoulli gasen teoria zinetikoa eta Boyle-Mariotteren legea lotzen zituen ideia plazaratzen saiatu zen lehenengoa izan zen.

Leonhard Euler matematikari bikainarekin batera egin zuen lan gero euren izenak hartuko zituzten ekuazioetan.

1750ean Parisko Unibertsitatean aurretik bere aitak zeukan katedra eskaini zion.

86 lan plazaratu zituen eta Parisko Zientzietako Akademiak 10 sari eman zizkion. Berak baino gehiago Eulerrek baino ez ditu lortu, 12.

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Daniel Bernoulli Aldatu lotura Wikidatan