Desoxirribosa

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
D-deoxirribosa
Identifikadoreak
CAS zenbakia 533-67-5 YesY
PubChem 5460005
ChemSpider 4573703 YesY
ChEBI CHEBI:28816 YesY
Propietateak
Formula molekularra C5H10O4
Masa molarra 134.13 g mol−1
Itxura Solido zuri
Fusio puntua

91 °C, 364 K, 196 °F

Disolbagarritasuna uretan Oso disolbagarri
Kontrakoa esaten ez bada, emandako datuak baldintza normaletan (25 °C, 100 kPa) hartuak dira.
Erreferentziak

Desoxirribosa () pentosa bat da, zeluletako azido desoxirribonukleikoaren (DNAren) eta beste molekula organikoen osagaia dena.

Phoebus A.T. Levene biokimikari estatubatuarrak aurkitu zuen 1929an, baina 1953 arte ez zen DNArekin lotu.

Ezaugarriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Desoxiazukre ezagunena da. Erribosarekin antz handia du, baina horren aldean bigarren karbonoan bi hidrogeno ditu (CH2), OH taldea izan beharrean (CHOH). Bigarren karbonoko oxigeno falta horrek ADNari malgutasun handiagoa ematen dio eta horri esker helize bikoitza eratu dezake.

Disoluzioan aske dagoenean Desoxirribopiranosa (eraztun hexagonala) nagusitzen bada ere Desoxirribofuranosa (eraztun pentagonala) egitura ere hartzen du. Kate askearen presentzia oso txikia da.

Desoxirribosak disoluzioan hartzen dituen egiturak.

Azukre hau D-2-desoxirribosa moduan dago naturan, baina era sintetikoan bere enantiomeroa ere (L-2-desoxirribosa) lor daiteke[1].

Garrantzia biologikoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biziarentzat ezinbesteko den azido desoxirribonukleikoaren osagaia da[2]. Nukleotidoak osatzeko desoxirribosaren karbono anomerikoan lotura N-glukosidikoaren bidez base nitrogenatuari lotzen zaio eta bestetik seigarren karbonoan fosfoester lotura bat eratzen du. Azido nukleikoa sortzerakoan hirugarren karbonoa lotzen zaio aurreko nukleotidoko azido fosforikoari.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1.   C Bernelot-Moens and B Demple (1989) «Multiple DNA repair activities for 3′-deoxyribose fragments in Escherichia coli» Nucleic Acids Research 17 .
  2.   C.Michael Hogan (2010) «Deoxyribonucleic acid. Encyclopedia of Earth. National Council for Science and the Environment.» S.Draggan and C.Cleveland .