Desoxirribosa

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Desoxirribosa
Deoxyribose structure.svg
Formula kimikoa C₅H₁₀O₄
SMILES kanonikoa 2D eredua
SMILES isomerikoa
C1[C@@H]([C@H](O[C@H]1O)CO)O
InChl 3D eredua
Osatuta oxigeno, karbono eta hidrogeno
Tautomeroa D-2-deoxyribose (en) Itzuli
Ezaugarriak
Fusio-puntua 91 °C
Masa molekularra 134,058 u
Identifikatzaileak
InChlKey PDWIQYODPROSQH-VPENINKCSA-N
CAS zenbakia 36792-88-8
ChemSpider 388661
PubChem 439576
Human Metabolome Database HMDB0003224
KNApSAcK C00001115
UNII Z9I45OZ8PJ
KEGG C01801

Desoxirribosa () pentosa bat da, zeluletako azido desoxirribonukleikoaren (DNAren) eta beste molekula organikoen osagaia dena.

Phoebus A.T. Levene biokimikari estatubatuarrak aurkitu zuen 1929an, baina 1953 arte ez zen DNArekin lotu.

Ezaugarriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Desoxiazukre ezagunena da. Erribosarekin antz handia du, baina horren aldean bigarren karbonoan bi hidrogeno ditu (CH2), OH taldea izan beharrean (CHOH). Bigarren karbonoko oxigeno falta horrek ADNari malgutasun handiagoa ematen dio eta horri esker helize bikoitza eratu dezake.

Disoluzioan aske dagoenean Desoxirribopiranosa (eraztun hexagonala) nagusitzen bada ere Desoxirribofuranosa (eraztun pentagonala) egitura ere hartzen du. Kate askearen presentzia oso txikia da.

Desoxirribosak disoluzioan hartzen dituen egiturak.

Azukre hau D-2-desoxirribosa moduan dago naturan, baina era sintetikoan bere enantiomeroa ere (L-2-desoxirribosa) lor daiteke[1].

Garrantzia biologikoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biziarentzat ezinbesteko den azido desoxirribonukleikoaren osagaia da[2]. Nukleotidoak osatzeko desoxirribosaren karbono anomerikoan lotura N-glukosidikoaren bidez base nitrogenatuari lotzen zaio eta bestetik seigarren karbonoan fosfoester lotura bat eratzen du. Azido nukleikoa sortzerakoan hirugarren karbonoa lotzen zaio aurreko nukleotidoko azido fosforikoari.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. C Bernelot-Moens and B Demple. (1989). «Multiple DNA repair activities for 3′-deoxyribose fragments in Escherichia coli» Nucleic Acids Research 17.
  2. C.Michael Hogan. (2010). «Deoxyribonucleic acid. Encyclopedia of Earth. National Council for Science and the Environment.» S.Draggan and C.Cleveland.

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]