Edukira joan

Dewey konderria (Hego Dakota)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Dewey konderria
Dewey County
Ameriketako Estatu Batuetako konderria
Banaketa administratiboa
HerrialdeaAmeriketako Estatu Batuak AEB
Estatua Hego Dakota
Kodea46041
HiriburuaTimber Lake
Dewey konderria (Hego Dakota) is located in Ameriketako Estatu Batuak
Dewey konderria (Hego Dakota)
Dewey konderria (Hego Dakota)

Dewey konderriaren kokapena AEBtan
Informazio geografikoa
Koordenatuak45°10′N 100°53′W / 45.16°N 100.88°W / 45.16; -100.88
Biztanleria5.239 bizt.
Eremua
    - Lurra
    - Ura		6.333,25 km2
5.963,43 km2 (%94.16)
369,82 km2 (%5.84)
Dentsitatea0,88 bizt/km2
Datu gehigarriak

Dewey konderria (ingelesez: Dewey County) Hego Dakotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Timber Lake da. Azken erroldaren arabera 5.239 biztanle zituen 6.334 kilometro koadroko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Dewey konderriak 6.333,26 kilometro koadro ditu. Horietatik 369,82 ura dira. Beste 5.963,43 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,84 da.

Mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Mapa
Dewey konderria eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

NOAAren datuen arabera, 1991–2020 aldian, konderriko urteko batez besteko tenperatura 7,3 °C-koa izan zen.[1][oh 1] Hilabeterik beroena uztaila da (22,8 °C; eguneko gehienekoen batez bestekoa, 30,2 °C) eta hotzena urtarrila (−8,4 °C; eguneko gutxienekoen batez bestekoa, −14,0 °C). Urteko prezipitazioa 475 mm-koa da; hilabeterik euritsuena ekaina da (85 mm) eta lehorrena urtarrila (10 mm).

1895–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak mendeko 1,1 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) XX. mendeko batez bestekoa (6,8 °C) baino 0,9 °C beroagoak izan dira. Erregistroko bost urte beroenetatik hiru 2000tik aurrerakoak dira (2006, 2012 eta 2016). Urterik beroena 2012 izan zen (9,1 °C) eta hotzena 1950 (4,4 °C).[1]

Etxeak berotzeko eta hozteko behar den energia neurtzeko, NOAAk gradu-egunak kalkulatzen ditu: egun bakoitzean batez besteko tenperatura 18,3 °C-tik zenbat gradu behera dagoen (berokuntza-gradu-egunak) edo gora dagoen (hozte-gradu-egunak), urte osoan batuta. 1991–2020 aldian, urtean batez beste 4402 berokuntza-gradu-egun eta 403 hozte-gradu-egun izan ziren.[1]


    Datu klimatikoak (Dewey konderria)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) -2.8 -0.5 6.5 13.9 20.2 25.9 30.2 29.4 24.2 15.0 6.0 -0.9 13.9
Batez besteko tenperatura (ºC) -8.4 -6.2 0.3 6.8 13.2 19.0 22.8 21.7 16.4 8.1 0.1 -6.2 7.3
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -14.0 -11.9 -6.0 -0.2 6.2 12.1 15.4 14.1 8.7 1.3 -5.8 -11.6 0.7
Pilatutako prezipitazioa (mm) 10 15 22 44 77 85 67 51 38 42 13 12 475
Iturria: NOAA NCEI, nClimDiv: 1991–2020 normalak (2026-09-04ko bertsioa)
Berotze-marrak, 1895–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura XX. mendeko batez bestekoarekiko (6,8 °C).
189519602025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+2,4+2,6+1,3−0,2+0,4+0,6+0,4+0,7+1,0−0,2+0,4+2,1
1901–19301991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −15 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1895–2025
°C, XX. mendeko batez bestekoarekiko (6,8 °C)
+3 °C−3 °C
189519602025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera 5.239 biztanle zeuden. Biztanleria osoa landa-eremuan bizi zen. Batez besteko adina 32,4 urtekoa zen, 32,0 urtekoa gizonezkoen artean eta 33,0 urtekoa emakumezkoen artean. Biztanleen % 31,4 18 urtetik beherakoak ziren eta % 12,0 65 urtetik gorakoak. 100 emakumeko, 100,0 gizon zeuden, eta 18 urtetik gorako 100 emakumeko, 97,6 gizon zeuden adin-talde horretan.[2][3]

BiztanleriaUrtea100020003000400050006000700019001920194019601980200020202040Biztanleria Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira, AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau). Grafikoa hemen alda daiteke. Azken 5 urteak (2021-2025) estimazioak dira; gainerakoak errolda historikoetatik datoz, hamarkada bakoitzean egiten direnak.

Biztanleria-piramidea 2020
Guztira: 2.620 gizon, 2.619 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.53
 
85+
 
1.26
1.03
 
80-84
 
1.72
2.10
 
75-79
 
2.06
2.63
 
70-74
 
3.17
4.39
 
65-69
 
5.19
5.88
 
60-64
 
6.80
7.37
 
55-59
 
6.76
5.65
 
50-54
 
5.84
5.11
 
45-49
 
4.54
4.96
 
40-44
 
4.77
6.60
 
35-39
 
5.80
6.30
 
30-34
 
6.19
6.45
 
25-29
 
6.34
5.92
 
20-24
 
5.57
8.36
 
15-19
 
8.97
9.43
 
10-14
 
8.86
9.20
 
5-9
 
7.98
8.09
 
0-4
 
8.17
Iturria: Datu hauek AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau) eskuratu dira, 2020ko zentsutik (DHC, P12 taula)[4]

Arraza eta etnizitatea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera, konderrian 5.239 biztanle zeuden. Herritarren % 1,5 hispano edo latinoa zen, edozein arrazakoak[oh 2]. Ez-hispanoen artean % 16,5 zuria zen, lekuko biztanleria osoaren % 16,2[oh 3]; % 0,1 asiarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,1; % 4,0 bi arraza edo gehiago zen, lekuko biztanleria osoaren % 4,0; % 79,1 amerindiarra edo Alaskako natiboa zen, lekuko biztanleria osoaren % 77,9; eta % 0,1 bestelako arraza bat zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,1.[oh 4][5]

Arraza/etnia Hego Dakotako mapa
Etnizitatea
2000
99,1 %
2010
98,2 %
2020
98,5 %
Ez-hispanoa edo ez-latinoa Hispanoa edo latinoa
Arraza (ez-hispanoak)
2000
24,1 %
74,2 %
2010
21,3 %
75,2 %
2020
16,5 %
79,3 %
Zuria Beltza edo afroamerikarra Asiarra Bi arraza edo gehiago Amerindiarra edo Alaskako natiboa Hawaiiko edo Ozeaniako uharteak Bestelako arraza bat

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaioterriari dagokionez, biztanleen % 85,2 estatu berean jaiotakoak, % 14,1 beste estatu amerikar batean jaiotakoak eta % 0,4 atzerrian jaiotakoak (atzerritarrak) ziren.[oh 5] Atzerritarren artean, % 13,6 AEBko herritar naturalizatuak ziren eta % 86,4 ez ziren herritarrak. Jatorriari erreparatuta, atzerritarren gehiengoa Latinoamerikan jaiotakoa zen (% 50,0, biztanleria osoaren % 0,2); ondoren Afrikan (% 36,4, % 0,2) eta Asian (% 13,6, % 0,1).[oh 6][6]

Jaioterria eta jatorria Hego Dakotako mapa
Jaioterria
85,2 %
14,1 %
Estatu berean Beste estatu batean Beste (Puerto Rico, e.a.) Atzerrian
Atzerritarren herritartasun-egoera
13,6 %
86,4 %
Naturalizatua Ez-herritarra
Atzerriko jatorria, kontinentea
50,0 %
36,4 %
13,6 %
Latinoamerika Afrika Asia

Etxebizitza eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Konderrian 1.923 etxebizitza zeuden, horietatik % 88,7 okupatuta eta % 11,3 hutsik.[7] Okupatutako etxebizitzen artean, % 58,4 jabeek okupatutakoak ziren eta % 41,6 errentan hartutakoak.[3] Konderrian 1.705 etxegune zeuden guztira, horietatik % 69,2 familia-etxeguneak ziren eta % 30,8 familiarik gabekoak. Familia-etxeguneen artean, % 49,9 ezkondutako bikoteek osatzen zituzten eta % 50,1 bestelako familia motek. Familiarik gabeko etxeguneen artean, % 81,0 pertsona bakarrik bizi ziren eta % 19,0 beste norbaitekin, ahaiderik gabe.[8] Talde-bizilekuetan bizi ziren 4 pertsona (biztanleria osoaren % 0,1).[7]

1.923etxebizitza
1.705okupatuak
4talde-bizilekuetan

Etxebizitzak Hego Dakotako mapa

995
710
218
Jabetzan (995) Alokairuan (710) Hutsik (218)

Etxegune motak

589
183
408
425
Ezkondutako bikotea (589) Gizon-burua (ezkontiderik gabe) (183) Emakume-burua (ezkontiderik gabe) (408) Bakarrik bizi (425) Beste norbaitekin (100)

Talde-bizilekuetako biztanleria

4
Beste (4)

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

25 urtetik gorako biztanleen artean, % 86,7k batxilergo-titulua edo goragokoa zuten, % 18,8k unibertsitate-gradua edo goragokoa zuten eta % 6,0k graduondoko titulua (masterra, titulu profesionala edo doktoretza) zuten.[9]

Gobernua eta politika

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Urtea[10]ErrepublikanoaDemokrataBeste
191200.0%41142.2%563
191635247.0%37950.6%18
192088063.3%33524.1%175
192495653.1%22212.3%624
19281.29356.4%99643.4%4
193271030.5%1.59168.4%26
19361.01244.3%1.21653.2%59
19401.39656.4%1.08143.6%0
194491364.1%51135.9%0
194886453.8%72745.3%15
19521.30166.3%66033.7%0
19561.19756.8%91243.2%0
19601.16852.8%1.04447.2%0
196498143.8%1.25956.2%0
196894152.7%72140.4%123
Urtea[10]ErrepublikanoaDemokrataBeste
19721.00858.9%69940.8%5
197682053.5%70646.0%8
19801.04559.1%60034.0%122
198494154.5%77244.7%14
198876542.8%1.00756.3%17
199264236.6%76643.7%344
199665733.2%1.11456.3%208
200076145.3%88052.3%40
200492135.9%1.60662.6%37
200865932.6%1.32865.8%32
201266335.0%1.20763.7%25
201672342.3%88852.0%97
202079040.2%1.13157.5%45
202479342.4%1.03255.2%46

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Errenta

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Etxeguneen errenta mediana 54.104 $ zen ( Hego Dakotako mapa), eta familiena, 62.926 $. Per capita errenta 21.560 $ zen. Biztanleriaren % 33,0 pobrezia-atalasetik behera zegoen.[11] Etxeguneen artean, % 9,7k 10.000 $ baino gutxiagoko errenta zuten, eta % 2,7k 200.000 $ edo gehiagoko errenta zuten.[12]

54.104 $etxegunearen errenta mediana
62.926 $familiaren errenta mediana
21.560 $biztanleko errenta
% 33,0pobrezian

Etxeguneen errenta banaketa

% 9,7
% 6,6
% 12,5
% 9,9
% 9,8
% 8,6
< 10.000 $ — % 9,7 (164) 10.000-14.999 $ — % 6,6 (112) 15.000-19.999 $ — % 3,2 (54) 20.000-24.999 $ — % 4,8 (81) 25.000-29.999 $ — % 5,7 (97) 30.000-34.999 $ — % 5,1 (87) 35.000-39.999 $ — % 5,6 (94) 40.000-44.999 $ — % 3,6 (61) 45.000-49.999 $ — % 3,1 (52) 50.000-59.999 $ — % 5,9 (100) 60.000-74.999 $ — % 12,5 (211) 75.000-99.999 $ — % 9,9 (167) 100.000-124.999 $ — % 9,8 (166) 125.000-149.999 $ — % 3,3 (55) 150.000-199.999 $ — % 8,6 (145) ≥ 200.000 $ — % 2,7 (46)

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Balioak konderri osoko batez bestekoak dira, estazio meteorologikoen datuetatik interpolatutako 5 km-ko sareta batean kalkulatuak; ez dira estazio jakin batekoak. Erliebe handiko lekuetan herriguneko klimatik nabarmen alde daitezke.
  2. ↑ Hispano edo latinoek edozein arrazatakoak izan daitezke.
  3. ↑ Bigarren ehunekoa lekuko biztanleria osoaren gainean kalkulatuta daude, ez soilik hispano ez direnen taldearen gainean. Hispanoak edozein arrazakoak izan daitezke.
  4. ↑ Arraza-kategoria hauek Ameriketako Estatu Batuetako Zentsu Bulegoak eta Kudeaketa eta Aurrekontu Bulegoak (OMB) ezarritako sailkapen administratiboak dira, ez sailkapen zientifikoak.
  5. ↑ Puerto Ricon jaiotakoak eta atzerrian edo AEBko uharte-eremuetan guraso estatubatuarren seme-alaba gisa jaiotakoak jatorriz estatubatuartzat hartzen dira, eta ez dira atzerrian jaiotakotzat zenbatzen.
  6. ↑ Lehen ehunekoa atzerrian jaiotako biztanleriaren gainean kalkulatuta dago; bigarrena, parentesi artean, konderriko biztanleria osoaren gainean.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 3 NOAA National Centers for Environmental Information: «Climate Divisional Database (nClimDiv)», v1.0.0, 2026-09-04ko bertsioa. Datuak: Wikimedia Commons.
  2. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P12, Sex by Age» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  3. 1 2 (Ingelesez) «2020 Census Demographic Profile: Table DP1, Median Age and Housing Tenure» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  4. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  5. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  6. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Place of Birth by Nativity and Citizenship Status (Table B05002)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  7. 1 2 (Ingelesez) «2020 Decennial Census Redistricting Data (Public Law 94-171)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  8. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P16, Households by Type» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  9. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B15003, Educational Attainment for the Population 25 Years and Over» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  10. 1 2 Leip, David. "Dave Leip's Atlas of U.S. Presidential Elections". uselectionatlas.org. Retrieved March 13, 2018.
  11. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Tables B19013 (Median Household Income), B19113 (Median Family Income), B19301 (Per Capita Income), and B17001 (Poverty Status in the Past 12 Months)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  12. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B19001, Household Income in the Past 12 Months» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Dewey_konderria_(Hego_Dakota)&oldid=11831771"(e)tik eskuratuta