Donostiako Renfe Aldiriak

Wikipedia, Entziklopedia askea
Donostiako Renfe Aldiriak
Renfe Aldiriak.svg
San Sebastian Estación del Norte.jpg
C-1 red.svg  lineako trena Donostiako geltokiaren
Datu orokorrak
Garraio mota Aldiriko tren
Eskualdeak Gipuzkoa,
 Euskal Herria
Lineak C-1 red.svg 
Geltokiak 30
Bidaiariak 6 150 000 (2017)[1]
Jabea ADIF
Webgunea www.renfe.es
Ustiapena
Hasiera 1989[2]
Eragileak Renfe Operadora
Ibilgailuak Renfe 446 / Renfe 447
Ibilgailuen luzera 75,99 m
Datu teknikoak
Luzera 80,5 km
Galiboa 1 668 mm
Abiadura maximoa 120 km/h

 Mapa

Donostiako Renfe Aldiriko sarea Donostialdea, Bidasoaldea, Tolosaldea, Goierri eta Urola Garaia eskualdeko lurrazpiko garraiobidea edo aldiriko trena da. Sarea linea bakar batek osatzen du, C-1 red.svg  lineak, eta lurraldea zeharkatzen du "L" alderantzizko moduan, Irun eta Brinkola geltokien artean. Aldiriko trena izan arren, toki askotan linearen maiztasun handiak metropolitar burdinbidea batekin parekatzea ahalbidetzen du.

Sarean bi geltoki berri egitea aurreikusten da: Loiolako Erriberak, Donostiako izen bereko auzoaren parean, eta Astigarraga, udalerri horren inguruan.

Gaur egungo 30 geltokietatik 3tan Donostiako metroarekin lotura dago eta 9tan RENFEren distantzia ertain edo luzeko trenekin.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1980an, "Trenbide Aldirien Plana" onartu zen, Renfe Aldiriaken lehen 12 sareak garatzeko, horien artean Donostia dagoelarik. 1989an, Javier Bustunduy RENFEko "aldiriko" unitate operatiboko lehen zuzendari bihurtu zen, sare horien sorrera sustatuz. Asmoa zen egungo trenbide-zerbitzuak birmoldatzea eta hiri handien inguruan beste zerbitzu berri batzuk sortzea, metropoli-garraio erakargarri eta moderno bat sortuz. Beste helburu bat zen herritarrek autoa etxean uztea eta, horren ordez, trenez joatea. Izan ere, lehen uste zen trenak erdiguneraino baino ez zirela iritsi behar, eta asmoa zen erabiltzaileek "nahierara" aukeratu ahal izatea trenetik jaitsiko ziren tokia, haien helmugaren arabera, eta beste garraiobide batzuk hartu ahal izatea, hala nola metroa.[3]

Orduan, line bat inauguratu ziren: C-1 red.svg linea. Linea hori Brinkola eta Irun arteko geltokien artean zihoan, orain gertatzen den bezala.

2004ko abenduaren 31tik Renfe Operadorak linea ustiatzen du, Adif trenbide-instalazioen titularra den bitartean.[4]

2011ko maiatzaren 12an, Intxaurrondoko geralekua martxan jarri zen, aurretik Herrera eta Ategorrieta zeuden geralekuan artean.[5]

2017ko apirilaren 18tik eta 2018ko uztailaren 10era arte, Euskal Y-a eraikitzeko lanak direla eta, ADIFek Lezo–Errenteria eta Irungo geltokien arteko zerbitzuak mugatu ditu. Hirugarren erraila ezartzeko, bi trenbideetariko bat zerbitzuz kanpo dago 10 kilometroko luzeran, eta horren eraginez aldirikoen zerbitzu askok Lezo-Errenteriako geltokia dute geltoki-buru. Gainera, 22:30etatik 6:30etara trenbidea moztuta mantentzen da. Egoerari aurre egiteko, hurrengo baliabideak jarri zaizkie bidaiariei lanak irauten duten bitartean:[6][7]

Sarea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

      Geltokia Udalerria Gunea Konexioak
    Irun Irun 2 Topo karratu.svg Euskotren E2.svg 
Logo Red Bus.svg L1 G2 
    Irungo Bentak Irun 2 Topo karratu.svg Euskotren E2.svg 
Logo Bizkaibus B.svg E22 E24 E26 E27 E28 E77 
Logo Red Bus.svg L2 
    Lezo–Errenteria Errenteria 2 Logo Bizkaibus B.svg E3 U22 
    Pasaia Pasaia 1-2 Logo Bizkaibus B.svg E01 E02 E05 E06 E07 E20 E26 E27 
    Herrera Donostia 1 Topo karratu.svg Euskotren E2.svg Euskotren E5.svg 
Logo Bizkaibus B.svg E01 E02 E05 E07 E20 E26 E27 E71 E72 E75 
Logo Blue Bus.svg 13 24 27 38 B6 B10 
    Intxaurrondo Donostia 1 Logo Blue Bus.svg 08 09 14 29 31 B3 B10 
    Ategorrieta Donostia 1 Logo Blue Bus.svg 08 09 14 29 31 B3 B10 
    Gros Donostia 1 Logo Blue Bus.svg 13 14 27 29 31 33 36 37 B6 B10 
    Donostia Donostia 1 Logotipo de Renfe Operadora.svg 
Logo Blue Bus.svg 17 24 37 
    Loiola Donostia 1 Logo Blue Bus.svg 21 26 31 41 B4 
    Martutene Donostia 1 Logo Blue Bus.svg 26 41 B4 
    Hernani Hernani 1
    Hernani–Erdia Hernani 1
    Urnieta Urnieta 1-2
    Andoain Andoain 2 Logo Bizkaibus B.svg G2 G3 
    Andoain–Erdia Andoain 2 Logo Bizkaibus B.svg T5 TO23E 
    Billabona–Zizurkil Billabona-Amasa 2-3 Logo Bizkaibus B.svg TO27E 
    Anoeta Anoeta 3 Logo Bizkaibus B.svg TO20E 
    Tolosa–Erdia Tolosa 3 Logo Bizkaibus B.svg DO03 
    Tolosa Tolosa 3 Logo Bizkaibus B.svg TO01 TO05 TO06 TO41G UK02 
    Alegia Alegia 3-4 Logo Bizkaibus B.svg DO03 
    Ikaztegieta Ikaztegieta 4 Logo Bizkaibus B.svg DO03 
    Legorreta Legorreta 4 Logo Bizkaibus B.svg DO03 
    Itsasondo Itsasondo 4 Logo Bizkaibus B.svg GO04 GO41G 
    Ordizia Ordizia 4 Logo Bizkaibus B.svg DO03 GO01 GO04 GO05 TO41G GO21E GO24E GO41G 
    Beasain Beasain 4 Logo Bizkaibus B.svg DO03 GO01 GO04 GO05 GO41G 
    Ormaiztegi Ormaiztegi 5
    Zumarraga Zumarraga 5 Logo Bizkaibus B.svg DG03 DG04 DG09 DG43G DO03 GO05 GO06 UK06 
    Legazpi Legazpi 5-6
    Brinkola Legazpi 6

Planoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Esquema C-1 Donostia.svg


Geltokiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Donostiako Renfe Aldiriak sareko geltokiak ADIFek kudeatzen eta mantentzen ditu 2005tik. Hala ere, Renfe Operadora enpresak ditu trenak eta horiek ustiatzeaz arduratzen da.

Azpiegitura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lineak Madril—Hendaia burdinbidea bakarrik erabiltzen du, Brinkola eta Irungo geltokien artean.[8]

Ustiapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bidearen 80,5 kilometroek, 1 668 mm-ko zabalerakoak, lurrazaleko beste batzuekin konbinatutako lurpeko zatiak dituzte. Azken horietan, trenbidea gainerako garraioetatik bereizitako plataforman igarotzen da beti. Ibilbideak 30 geltoki edo geldialdi ditu: 11 geltokiak eta 19 geldialdiak.

Ordutegiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ordutegiak egunaren, orduaren eta eskariaren arabera aldatzen dira. Hemen kontsulta daitezke.

Batez besteko denborak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ibilbideko batez besteko denborak adierazgarriak dira, eta trafikoaren edo beste ezusteko batzuen arabera alda daitezke.

Donostiako Renfe Aldiriak sarearen ibilgailuak 2020ko urtarrilaren 1ean[9]
Irun Donostia Tolosa Beasain Zumarraga Brinkola
Irun 0:25 0:56 1:12 1:27 1:37
Donostia 0:25 0:30 0:46 1:01 1:11
Tolosa 0:56 0:30 0:16 0:28 0:38
Beasain 1:12 0:46 0:16 0:15 0:22
Zumarraga 1:27 1:01 0:30 0:15 0:08
Brinkola 1:37 1:11 0:38 0:22 0:08

Flota[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Donostiako Renfe Aldiriak sareko trenen sarea RENFEk ustiatzen du.

Donostiako Renfe Aldiriak sarearen ibilgailuak 2020ko urtarrilaren 1ean[10][11]
Seriea Fabrikatzailea Unitateak Urtea Lineak Luzera (m) Bidaiariak
Renfe 446 CAF / MACOSA / MTM 4 1989 C-1 red.svg  75,93 240 / 759
Renfe 447 CAF / Alstom / Siemens 9 2001 C-1 red.svg  75,93 234 / 702

Tarifikazioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aldiriak sareko tarifikazioa aldatu egiten da ibilbidean zeharkatutako eremuen eta erabilitako ongarrien arabera.

Donostiako Renfe Aldiriak sarearen tarifak 2020an[12]
Titulua 1 gune 2 gune 3 gune 4 gune 5 gune 6 gune
Txartel erraza 1,70€ 1,90€ 2,60€ 3,35€ 3,80€ 5,00€
Joan-etorri txartela 2,60€ 2,75€ 4,10€ 5,50€ 6,40€ 8,00€
Hileko Mugatua (hiean behin, 2 bidaia egunero) 34,45€ 43,95€ 58,65€ 73,30€ 85,80€ 91,00€
Hileko Mugagabea (hiean behin, mugagabea) 45,60€ 51,70€ 73,00€ 95,98€ 109,55€ 144,60€
Aldiriak Konbinatua 0,00€ 0,00€ 0,00€ 0,00€ 0,00€ 0,00€


Donostiako Renfe Aldiriak sarearen deskontuak 2020an[13]
Titulua Deskontua
Haurrak (6 urtetik beherakoak, plaza bete gabe) doan
Taldeak (10 pertsona baino gehiago, ibilbide bera) Joan: 30% / Joan-Etorri: 40% / Haurrak: 50%
Urrezko txartela 40%
Familia ugaria Kategoria orokorra: 20% / Kategoria berezia: 50%

Guneak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sarea 7 eremutan bereizita dago, eta 1etik 6ra bitarteko zenbakiak jasotzen dituzte, sarearen epizentroa den Donostiako geltokiarekiko distantziaren arabera. Zazpigarren guneak, berriz, 2 zenbakia jasotzen du, beste 2. eremuaren distantzia berera dagoelako. Hauek dira sarea osatzen duten udalerriak eta horien eremuak:[14]

Gunea Udalerriak
1 Hernani - Pasaia - Donostia
2 Andoain - Errenteria - Irun - Lezo - Urnieta
3 Anoeta - Billabona-Amasa - Tolosa - Zizurkil
4 Alegia - Beasain - Ikaztegieta - Itsasondo - Legorreta - Ordizia
5 Ormaiztegi - Zumarraga
6 Legazpi - Oñati

Bidaiariak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an, Donostiako Renfe Aldiriak taldeak 6 milioi bidaiari izan zituen, eta hurrengo urtean% 18 baino gehiago jaitsi zen. 2011. urtean, zerbitzuak gora egin zuen berriro, 7 milioi bidaien muga gaindituz.[15]

Urtea Bidaiariak
2005 5 169 199
2006 5 125 203
2007 6 060 036
2008 4 890 976
2009 4 943 031
2010 4 767 839
2011 7 148 000
2017 6 150 000

Bidaiarientzako informazioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Tren guztiek megafonia bidezko argibideak eta argi-panelak edo trena igarotzen den geltokietako pantailak dituzte. Argi-panel edo pantaila horiek, halaber, kanpoko tenperaturaren eta orduaren berri ematen dute. Ateak ixteko abisu akustiko eta argitsuak ere badituzte.

Geltoki guztietan daude geltokiak egiten dituzten trenei buruzko informazio-pantailak eta/edo panelak, eta, gainera, megafoniaz ohartarazten dira trenak iristen direnean.

Turismoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ibilbidean zehar, C-1 red.svg lineak interes turistikoko hainbat lekurekin lotzen du:

Geltokia Konexioak
Irun Nazioarteko zubia
Lezo–Errenteria Errenteriako alde zaharra
Pasaia Pasaiako portua
Pasai Donibane
Gros Zurriolako hondartza
Kursaal jauregia
Santa Katalina zubia
Urgull mendia
Donostia Tabakalera
Artzain Onaren katedrala
Kontxako hondartza
Maria Kristina zubia
Andoain–Erdia Leitzaran ibaia
Tolosa–Erdia Tolosako katedrala
Tolosako alde zaharra
Beasain Igartza jauregia

Etorkizuna[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Geltoki berriak sortzea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Loiolako Erriberak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Donostiako Renfe Aldiriak, Donostiako metroarekin batera, Gipuzkoako garraiobide nagusia da. Honako geltoki hauek partekatzen dituzte: Irun (Kolon Euskotrenentzat), Irungo Bentak (Bentak Euskotrenentzat), eta Herrera (Herrera Euskotrenentzat). Hala ere, guztiak Donostia ekialdean daude, eta Errenteriatik kanpo ez dago bakar bat ere. Beraz, gaur egun, Gipuzkoatik etorri eta Donostiako mendebaldera joan nahi duten bidaiariek Errenteriatik igaro behar dute. Hori konpontzeko, Eusko Jaurlaritzak, ADIF -ekin batera, Loiolako Erriberak auzoan trukagailu bat sortzea bultzatu zuen, C-1 red.svg eta Euskotren E2.svg  lineen artean. Gaur egun azterketa-fasean dago.[16]

Astigarraga[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Astigarraga sareko bi geltokiren inguruan dago, Martutene eta Hernanin. Egia da ez duela geltoki propiorik, eta hori trena udalerritik igarotzen dela. Hasiera batean, Euskal-Y eraiki zenean, Donostiako abiadura handiko geltokia udalerri horretan kokatzea erabaki zen, baina azkenean proiektua baztertu egin zen, Donostiako geltokiaren kaltetan. Hala ere, Eusko Jaurlaritzak udalerrian geltoki bat eraikitzeko konpromisoa hartu zuen, nahiz eta Madril—Hendaia burdinbidean izan, azkenean gertatuko den bezala. Donostiatik gertu geltoki bat egongo da, baina abiadura handiko trenbideak ere izango ditu, trenak Euskal Y-tik Donostiako geltokiraino eta alderantziz sartu ahal izateko.[17]

Geltokiak egokitzea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sareko geltoki askoren antzinatasuna dela eta (XIX. mendearen amaiera), geltoki batzuk ez daude mugikortasun urriko pertsonentzat egokituta edo ez dute lurpeko pasabiderik trenbideak gainditzeko. Hori dela eta, ADIF sareko geltokiak prestatzen ari da, egungo beharretara egokitzeko.[18][19]

Trenak ordeztea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gaur egun sarean dauden trenak Renfe 447 dira, nahiz eta unean-unean Renfe 446 trenak erabiltzen diren. Hala ere, RENFEk Renfe Civia trenekin lan egin nahi du. Horretarako, geltoki batzuetako nasak egokitu behar dira. Behin egokiak direnean, apurka-apurka Renfe 447 -en ordez Renfe Civiak jarriko dira.[20]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. https://www.heraldo.es/noticias/aragon/zaragoza/2018/06/11/los-trenes-cercanias-van-casi-vacios-apenas-superan-cifra-usuarios-hace-diez-anos-1248578-2261126.html
  2. http://zonaretiro.com/gente/fallece-javier-bustinduy/
  3. (Gaztelaniaz) País, El. (1980-01-17). «Un plan de cercanías que enlace el tren con el Metro» El País ISSN 1134-6582. Noiz kontsultatua: 2020-04-19.
  4. https://web.archive.org/web/20160702083546/http://www.spanishrailway.com/2012/02/20/caminos-de-hierro-del-norte-de-espana/
  5. http://www.vialibre-ffe.es/noticias.asp?not=7170&cs=infr
  6. (Gaztelaniaz) «Renfe Avisos» web02.renfe.es Noiz kontsultatua: 2018-05-31.
  7. (Gaztelaniaz) «Renfe altera durante 15 meses el servicio entre Lezo-Errenteria e Irun por las obras del tercer carril para el TAV» diariovasco.com 2017-04-18 Noiz kontsultatua: 2018-05-31.
  8. «Cercanías San Sebastián» www.renfe.com Noiz kontsultatua: 2020-05-02.
  9. «Cercanías San Sebastián» www.renfe.com Noiz kontsultatua: 2020-05-02.
  10. «Listadotren.es» www.listadotren.es Noiz kontsultatua: 2020-05-02.
  11. «Listadotren.es» www.listadotren.es Noiz kontsultatua: 2020-05-02.
  12. «San Sebastián - Abonos y Descuentos» www.renfe.com Noiz kontsultatua: 2020-05-02.
  13. «San Sebastián - Abonos y Descuentos» www.renfe.com Noiz kontsultatua: 2020-05-02.
  14. «Renfe - Plano de Cercanías San Sebastián» www.renfe.com Noiz kontsultatua: 2020-05-02.
  15. https://www.vialibre-ffe.com/pdf/4-Anuario2012_Viajeros_Cercan%C3%ADas.pdf
  16. (Gaztelaniaz) «El Gobierno Vasco aprueba 34,7 millones de euros para el intercambiador de Riberas y el BEI de Donostia» El Diario Vasco 2019-04-16 Noiz kontsultatua: 2020-05-02.
  17. «El municipio guipuzcoano de Astigarraga contará con una estación de ferrocarril sobre las vías» www.vialibre-ffe.com Noiz kontsultatua: 2020-05-02.
  18. (Gaztelaniaz) «Legazpi contará con una nueva estación de tren» El Diario Vasco 2019-12-02 Noiz kontsultatua: 2020-05-02.
  19. (Gaztelaniaz) 20minutos. (2019-12-12). «Adif invertirá casi 3,7 millones en la segunda fase de las obras de accesibilidad en la estación de Ordizia» www.20minutos.es - Últimas Noticias Noiz kontsultatua: 2020-05-02.
  20. (Gaztelaniaz) «La renovación de los Cercanías de Renfe en Gipuzkoa se retrasa» El Diario Vasco 2010-02-08 Noiz kontsultatua: 2020-05-02.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]