Durango

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Artikulu hau Bizkaiko herriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Durango (argipena)».
Durango
 Bizkaia, Euskal Herria
Durangoko elizak.jpg
Durangoren ikuspegia hegoaldetik.

Durangoko armarria

Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Euskal Autonomia Erkidegoa
Lurraldea Bizkaia
Eskualdea Durangaldea
Izen ofiziala Coat of Arms of Durango (Biscay).svg Durango
Alkatea Aitziber Irigoras Alberdi EAJlogo.jpg
Posta kodea 48200
INE kodea 48027
Herritarra durangar
Kokapena
Koordenatuak 43° 10′ 01″ N, 2° 37′ 56″ W / 43.166974°N,2.6321025°W / 43.166974; -2.6321025Koordenatuak: 43° 10′ 01″ N, 2° 37′ 56″ W / 43.166974°N,2.6321025°W / 43.166974; -2.6321025
Durango hemen kokatua: Bizkaia
Durango
Durango
Durango (Bizkaia)
Openstreetmap logo.svg Ikusi OpenStreetMapen
Azalera 10,91 km2
Garaiera 119 metro
Distantzia 30 km Bilbora
Demografia
Biztanleria 29.109 biztanle (2015) — (Green Arrow Up.svg 96)
% 48,89 Twemoji 1f6b9.svg  Twemoji 1f6ba.svg % 51,11
Dentsitatea 2.668,1 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]
Green Arrow Up.svg% 11,49
Zahartze tasa[1] % 22,73
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 36,45
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 78,33 (2011)
Genero desoreka[1] % 4,55 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 10,62 (2013)
Kultura
Euskaldunak % 49,48 (2010)
Euskararen erabilera % 17,7 (2011)
Datu gehigarriak
Sorrera XII. mende hasiera inguru. urtea
Webgunea http://www.durango-udala.net

Durango Bizkaiko hego-ekialdeko udalerri bat da, Durangaldea eskualdekoa. 10,79 km² ditu, eta 2015. urtean 29.109 biztanle zituen.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bizkaiko barnealdean, eta Ibaizabal ibaiak sortutako lautada txiki baten kokatuta, Durangoko udalerriak 10,70 km² hartzen ditu. Ibaizabal ibaiak, udalerritik pasatzean, Mañarierrekaren eta Larrinagatxu errekaren urak jasotzen ditu.

Udalerriaren barnean, Mugarra (960 metro) eta Neberondo (453 metro) mendiak nabarmentzen dira, karezko mendikate bat osatzen dutenak. Mugarra da Durangaldeko mendizerraren hasiera, Bizkaiko eskualde honetan zehar hedatzen dena. Bertan, Alluitz, Untxillatz edota Anboto mendiak kokatzen dira; guzti-guztiak Urkiolako Parke Naturalaren barruan daudela.

Udalerri mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mugakide ditu iparraldean Iurreta, hegoaldean Izurtza, mendebaldean Amorebieta-Etxano eta Dima, eta ekialdean Abadiño.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Durangoko planoa Francisco Coellok 1857an egina. Hiribilduaz gain, Durangoko bost errebalak ikus daitezke.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bizkaiko beste toki askotan bezala, Durangoko populazioa asko handitu zen XX. mendeko bigarren erdialdean, Espainiatik etorritako jendearen ondorioz. Mendearen amaieran biztanleria egonkortu egin zen, baina XXI. mendearen hasieran berriro ekin zion hazkundeak, ordukoan mundu osoko etorkinen ondorioz.

1990ean Iurreta Durangotik banandu zen; ordutik bere biztanleak ez dira Durangoko estatistiketan agertzen.


Durangoko biztanleria

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Durangoko udaletxea.

2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz, EAJko Aitziber Irigoras hautatu zuten alkate berriro. Irigoras Bildu koalizioaren hautagai Urdaspal Bolinagari gailendu zitzaion, nahiz eta biek 8 boto eskuratu udal bilkuran (Bilduren hautagaiak Aralarren botoak ere jaso zituen), EAJ alderdirik bozkatuena izan baitzen.

2015eko hauteskundeen ondoren, Irigoras berriro hautatu zuten alkate.

Durangoko udalbatza

Alderdia

2015eko maiatzaren 24a

2011ko maiatzaren 22a

Zinegotziak Boto kopurua Zinegotziak Boto kopurua
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)
8 / 21
5.089 (% 37,67)
8 / 21
4.649 (% 34,59)
Euskal Herria Bildu*
7 / 21
4.306 (% 31,88)
6 / 21
3.650 (% 27,16)
Herriaren Eskubidea (SQ-2D)
3 / 21
1.842 (% 13,64)
Euskadiko Alderdi Sozialista (PSE-EE(PSOE))
2 / 21
1.312 (% 9,71)
3 / 21
1.801 (% 13,40)
Alderdi Popularra (PP)
1 / 21
960 (% 7,11)
2 / 21
1.501 (% 11,17)
Aralar
2 / 21
1.373 (% 10,22)
*2011ko hauteskundeetan Bildu gisa aurkeztu zen koalizioa.
Datuen iturria: Hauteskundeen emaitzak euskadi.net webgunean
Durangoren ikuspegi orokorra.

Kultura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskara[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mendebaleko euskararen aldaera bat da herriko eta inguruko jatorrizko euskalkia. Gaur egun, Eustaten datuei erreparatuta, Durangoko biztanleen % 45 da euskalduna.

Kulturaguneak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ekitaldiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Elkarteak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hedabideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Durangon, ondorengo eraikin edo monumentu garrantzitsuak daude:

Durangar ospetsuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Durangar ospetsuen zerrenda»

Herritar ezagunen artean Juan Zumarraga fraidea dugu, Mexikoko unibertsitatea XVI. mendean sortu zuena; Xabier Castillo, Athleticeko jokalaria; Pablo Pedro Astarloa apaiz euskaltzalea; eta Unai Iturriaga eta Igor Elortza bertsolariak, besteak beste.

Argazki galeria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Durango Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Euskal Herriko Wikiatlasa