Eesti Energia
| Eesti Energia | |
|---|---|
| Datuak | |
| Izen ofiziala | Eesti Energia Aktsiaselts |
| Mota | enpresa |
| Jarduera sektorea | energiaren banaketa eta energy industry (en) |
| Herrialdea | Estonia |
| Jarduera | |
| Eskumendekoak | Saarte Elektrivõrgud (en) |
| Enplegatuak | 5.361 (2022) |
| Ekoizpena | |
| Agintea | |
| Egoitza nagusi | |
| Legezko forma | public limited company (en) |
| Jabea | Estoniako Gobernua |
| Ekonomia | |
| Aktiboak | 3.969.900.000 € (2022) |
| Kapital berekia | 3.120.100.000 € (2022) |
| Diru-sarrerak | 2.218.200.000 € (2022) |
| Irabazi garbia | 215.700.000 € (2022) |
| Ustiapen-mozkina | 412.400.000 € (2022) |
| Historia | |
| Sorrera | 1939ko maiatzaren 8a |
| webgune ofiziala | |
Eesti Energia AS Estoniako Tallin herrian egoitza duen energia enpresa publikoa da. Eskisto bituminosoa energia bihurtzen duen munduko konpainiarik handiena da. Enpresa 1939an sortu zen. 2014tik aurrera, Estonian, Letonian, Lituanian, Finlandian, Jordanian eta Utahn (AEB) jarduten du. Estonian, enpresak «Eesti Energia» izenarekin lan egiten du; nazioarteko jardueretarako, berriz, «Enefit» marka erabiltzen du. Energia ekoizteko lehengai nagusia, eskisto bituminosoa, Estoniako ekialdean dauden eta konpainiaren jabetzakoak diren meategietatik ateratzen da. Eesti Energia taldeak hiru operazio eremu nagusi ditu: elektrizitate sorkuntza, eskisto petrolio ekoizpena eta argindar salmenta eta banaketa. Bere ekintzak Estoniako Gobernuarenak dira.
Historia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Eesti Energia 1939an sortu zen. 1998an, berrantolatu egin zuten, eta estatuko enpresa izatetik erantzukizun mugatuko sozietate izatera igaro zen. 1998tik 1999ra bitartean, bi banaketa-konpainia bereizi ziren —Läänemaa Elektrivagürk eta Narva Elektrivagürk—, eta, ondoren, pribatizatu egin ziren.
1995ean, Estoniako Gobernuak negoziazioak hasi zituen NRG Energyrekin, Northern States Power Companyren filial batekin, Narvako Zentral Elektrikoetan oinarritutako enpresa bateratu bat sortzeko, Eesti Energiaren subsidiario bat. 2000. urtean adostutakoaren arabera, NRG Energyk zentral horien akzioen % 49 eskuratuko luke. Garai hartan, Narvako zentral elektrikoek Eesti Pælevkivi eskisto bituminosoko meatze-enpresaren % 51 ere bazuten.[1][2] Hala ere, proposamenak oposizio publiko eta politiko indartsua sortu zuen.[3][4] 2002ko urtarrilaren 8an, Gobernuak bertan behera utzi zuen akordioa, NRG Energyk ez baitzuen lortu finantziazioa ezarritako epearen barruan ziurtatzea.[5] Geroago, 2002ko abuztuaren 21ean, NRG Energyk demanda bat aurkeztu zuen Londresen, kalteengatik 100 milioi libera esterlinako konpentsazioa eskatuz, baina atzera bota zuten.[6]
1999an, Gobernuak Eesti Pælevkiviren akzioen % 51 transferitu zizkion Narva Elektrijaamadi.[7] 2003an, gainerako % 49a Eesti Energiari transferitu zitzaion. Gainera, Narva Elektrijaamaden esku zeuden akzioen % 51 ere Eesti Energiari transferitu zitzaion, eta, beraz, Eesti Pælevkivi Eesti Energiaren jabetza osoko subsidiarioa izatera pasatu zen.[8]
2000. urtean, Eesti Energiak eta Latvenergok bat egin eta Baltikoko energia-talde berri bat sortzeko plan bat iragarri zuten, «Baltic Power Group» izenekoa.[9] Dena den, proiektua bertan behera geratu zen, Latvenergo pribatizatzea debekatzen duen legedi letoniarraren eta NRGrekin egindako akordioari lotutako ziurgabetasunen ondorioz.[10][11]
2003an, Eesti Energia RST banaketa konpainia lituaniarra pribatizatzen saiatu zen. Azken etapan baldintza guztiak bete eta postore bakarra izan arren, prozesua geldiarazi zuen Lituaniako Gobernuak.[12][13]
2005eko abenduaren 1ean, Estoniara egindako bisita ofizial batean, Algirdas Brazauskas Lituaniako lehen ministroa Eesti Energiako zuzendari exekutiboarekin, Sandor Liiverekin, bildu zen, Estoniako enpresak Visaginaseko zentral nuklearraren proiektuan parte hartu ote zuen eztabaidatzeko.[14] 2006ko martxoaren 8an, Lietuvos Energija, Eesti Energia eta Latvenergo enpresetako zuzendariek Lituanian erreaktore nuklear berri baten eraikuntza prestatzeko elkar ulertze memorandum bat sinatu zuten Ignalinan.[15] Eesti Energiak sei urtez parte hartu zuen negoziaketetan; hala ere, proiektua bertan behera geratu zen 2012. urtearen amaieran Lituanian gobernu aldaketa egin ostean.[16][17]
2006an, Nord Pool Spot merkatu energetikoan hasi zen lanean Eesti Energia, Solidus Oy enpresa finlandiarra erosi zuenean.[18] Urte horretan bertan, Letonian hasi zen argindarra saltzen, eta, urtebete geroago, Lituanian. 2006an ere, nazioarteko jarduerak hasi zituen eskisto bituminosoaren arloan, Oil Shale Energy of Jordan filiala sortuz Jordanian proiektu bat garatzeko. Jordaniako Gobernuarekin elkar ulertzeko memoranduma 2006ko azaroaren 5ean sinatu zen, eta emateko akordioa 2010eko maiatzaren 11n sinatu zen, bi herrialdeetako lehen ministroen aurrean.[19][20] 2011ko martxoan, Eesti Energiak egoitza Utahn duen Oil Shale Exploration Company enpresa estatubatuarraren akzioen % 100 erosi zuen.[21][22][23]
Europar Batasuneko hirugarren energia-paketearen inplementazioaren barruan, 2009ko abuztuaren 28an, Gobernuak erabaki zuen ordura arte Eesti Energiarena zen Elering transmisio-sistemaren operadorea bereiztea eta erostea.[24] Transakzioa 2010eko urtarrilaren 28an osatu zen.[25]
2010ean, Gobernuak Londresko Burtsan akzioen hasierako eskaintza publiko bat egitea erabaki zuen; hala ere, atzeratu egin zen.[26][27]
2018ko maiatzaren 29an iragarri zen Enefit Greenek, Eesti Energiaren energia berriztagarrien filialak, Nelja Energia berriztagarrien enpresaren akzioen % 100 erosiko zuela 289 milioi euroren truke, eta 204 milioi euroko maileguak hartuko zituela bere gain.[28][29] Akordioa 2018ko azaroan onartu eta bukatu zen.[30]
2019tik, Eesti Energiak 4Energiaren akzioen % 100 du, eta, beraz, 17 parke eoliko ditu Estonian eta Lituanian (guztira, 287 MW-eko ahalmena), kogenerazio-instalazio bat Letonian (3,9 MW elektrizitate eta 19,2 MW bero ekoizten ditu biomasatik) eta pellet-instalazio bat (urtean 140 000 tona).[31]
Nazioarteko jarduerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jordanian, Jordan Oil Shale Energy Company filiala eskistoko petrolioa ekoizteko instalazio bat eraikitzen ari da, eguneko 36.000 upel (eguneko 5.700 m³) ekoizteko ahalmena izango duena.[32] Enefit prozesamendu teknologia erabiliko du lantegiak, eta 2015ean hastekoa zen, hasiera batean, haren eraikuntza.[19] Jordaniako beste filial batek, Attarat Power Companyk, Attarat Umm Ghudranen eskisto bituminosoz elikatutako 460 MW-eko zentral elektriko bat eraikitzeko planak ditu. Lantegia 2016an martxan jartzea espero bazen ere, eraikuntza 2017an hasi zen azkenean, eta 2021erako amaitzea aurreikusten da.[33][34][35]
Utahn, Estatu Batuetan, Enefit American Oil filialak 30.000 akre (120 km²) baino gehiago ditu eskisto bituminosoan aberatsak diren lurretan, Green ibaiaren arroan. Enefit American Oil enpresak eskistozko petrolioa ekoizteko instalazio bat eraiki nahi du, eguneko 57.000 upeleko ahalmena izango duena (eguneko 9.100 m³).[36]
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ «American NRG gets clear shot at power investments» Baltictimes.
- ↑ «NRG Energy gets go ahead on Estonia purchase» Oil & Gas Journal 2000-06-28.
- ↑ «President criticizes power plant privatization» Baltictimes.
- ↑ «Anger at power plants deal set to explode» Baltictimes.
- ↑ Kurm, Kairi. (17 de enero de 2002). «U.S.-Estonian energy deal falls through» Baltictimes.
- ↑ Gunter, Aleksei. (29 de agosto de 2002). «NRG files lawsuit over sell-off» Baltictimes.
- ↑ «Estonian government allocates energy shares ahead of privatization» ETA.
- ↑ «Estonia industry: Government to give Eesti Energia stake in Eesti Polevkivi» Economist Intelligence Unit 17 de enero de 2003.
- ↑ Brooke, Donald. «Power companies hint at possible merger» Baltictimes.
- ↑ Kudayarova, Diana. «Latvenergo likes its winters cold» Baltictimes.
- ↑ Sindrich, Jaclyn M. «Berzins: Estonian-Latvian power merger threatened» Baltictimes.
- ↑ «Lithuania shortlists Eesti Energia for privatisation of its power grid» Baltic Business News 2024-03-03.
- ↑ The Lithuanian way. ISSN 0013-0613..
- ↑ Hõbemägi, Toomas. «Lithuanian PM – Eesti Energia discuss plan to build new nuclear power station» Baltic Business News.
- ↑ «Three Baltic states say "yes" to nuclear energy» Euro Nuclear.
- ↑ Adomaitis, Nerijus. (6 de julio de 2007). «Baltic, Polish firms to negotiate nuclear plant» Reuters.[Betiko hautsitako esteka]
- ↑ «Estonians frustrated about Lithuania's indecision regarding Visaginas NPP» 15 minutos.
- ↑ «Eesti Energia acquires Solidus for Nord Pool trading» ICIS 2013-02-16.
- 1 2 Liive, Sandor. (2007). «Oil Shale Energetics in Estonia» Estonian Academy Publishers: 1–4 doi:. ISSN 0208-189X..
- ↑ «Eesti Energia signs oil shale concession agreement with Jordan» The Baltic Course | Baltic States news & analytics.
- ↑ «Eesti Energia will start developing US oil shale industry» Eesti Energia 2016-12-22.
- ↑ Hõbemägi, Toomas. (16 de marzo de 2011). «U.S. authorities approve Eesti Energia's plan to buy OSEC» Baltic Business News.
- ↑ Tammik, Ott. (16 de marzo de 2011). «US Government Clears Eesti Energia for Acquisition» ERR.
- ↑ Tubalkain-Trell, Marge. (28 de agosto de 2009). «Estonia to acquire power-grid operator from Eesti Energia» Baltic Business News.
- ↑ «Estonian Elering officially have changed owners» The Baltic Course | Baltic States news & analytics.
- ↑ Copley, Caroline. (12 de mayo de 2010). «Estonia appoints advisers for Eesti Energia IPO» Reuters.
- ↑ Hõbemägi, Toomas. «Eesti Energia IPO plans shelved» Baltic Business News.
- ↑ Whyte, Andrew. (2018-05-29). «Eesti Energia acquires bio energy firm in third biggest Estonian deal ever» ERR.
- ↑ Ellichipuram, Umesh. (2018-05-30). «Enefit Green acquires Nelja Energia for €289m» Power Technology.
- ↑ «Competition Authority approves Eesti Energia acquisition of Nelja Energia» ERR 2018-11-07.
- ↑ «Enefit Green: üks juhtivatest taastuvenergia tootjatest Läänemere piirkonnas» Enefit Green 2025-03-04.
- ↑ Luck, Taylor. (7 de agosto de 2010). «Jordan set to tap oil shale potential» The Jordan Times.
- ↑ «Jordan has 80-million-ton stockpile of oil shale» Jordan News Agency 17 de diciembre de 2012.
- ↑ «Enefit consortium starts tendering process for Jordan oil shale fired power plant» Jordan News Agency 30 de junio de 2012.
- ↑ «Bids for Jordan’s first oil shale power plant expected in February» Arabian Business: Latest News on the Middle East, Real Estate, Finance, and More 2012-12-23.
- ↑ Diel, Scott. (9 de mayo de 2011). «A Company Bigger than the Nation Itself» ERR.