Efedrina

Efedrina
Formula kimikoa	C10H15NO
SMILES kanonikoa	2D eredua
SMILES isomerikoa	C[C@@H]([C@@H](C1=CC=CC=C1)O)NC
MolView	3D eredua
Konposizioa	Nitrogeno eta karbono
Mota	1-phenylpropan-2-amine alkaloid (en) eta (1R)-2-(methylamino)-1-phenyl-1-propanol (en)
Estereoisomeroa	(+)-ephedrine (en) , (−)-pseudoephedrine (en) eta Pseudoefedrina
Ezaugarriak
Fusio-puntua	40 ℃
Deskonposizio-puntua	225 ℃
Masa molekularra	165,115364 Da
Erabilera
Konposatu aktiboa	AKOVAZ (en) eta Corphedra (en)
Tratatzen du	errinitis, asma eta hipotentsio ortostatiko
Interakzioak	phenelzine (en) , phenelzine (en) , phenelzine (en) eta phenelzine (en)
Elkarrekintza	adrenoceptor beta 2 (en) , Adrenoceptor alpha 2C (en) , adrenoceptor beta 3 (en) , Adrenoceptor alpha 2B (en) , Adrenoceptor alpha 1A (en) , Adrenoceptor alpha 1B (en) , Adrenoceptor beta 1 (en) eta Adrenoceptor alpha 2A (en)
Haurdunaldia	Australian pregnancy category A (en)
Rola	alpha-adrenergic agonist (en) , adrenergic beta-agonists (en) , sympathomimetic drug (en) , estimulatzaile, vasoconstrictor agents (en) eta farmako esentzial
Identifikatzaileak
InChlKey	KWGRBVOPPLSCSI-WPRPVWTQSA-N
CAS zenbakia	299-42-3
ChemSpider	8935
PubChem	9294
Reaxys	2208730
Gmelin	15407
ChEBI	261389
ChEMBL	CHEMBL211456
ZVG	510218
EC zenbakia	206-080-5
ECHA	100.005.528
MeSH	D004809
RxNorm	3966
Human Metabolome Database	HMDB0015451
KNApSAcK	C00001409
UNII	GN83C131XS
NDF-RT	N0000147478
KEGG	D00124

Efedrina konposatu organiko aromatikoa da, C₁₀H₁₅NO formula duena feniletilamina ordezkatuen klasekoa. Pseudoefedrinaren diasteroisomeroa da. Solkido kristalino zuria da. Disolbagarria da etanoletan, dietil eterretan eta ohiko disolbatzaile organikoetan. Narritagarria da^[1].

Efredinak, eta baita pseudoefedrinak ere, bina zentro kiral dituzte eta ondorioz bina enantiomero.

Efedrina eta pseudoefedrina produktu naturalak dira eta Efedra sinica landarean aurkitzen dira. Landare horren erauzkina Eklialdeko medikuntza tradizionalean baliatu da^[2].

Efedrina ezaugarri sinpatikomimetikoak eta nerbio-sistema zentralaren estimulatzaileak botika gisa baliatzen da asma, arnas-aparatuaren kongestioa eta belar onduaren sukarra tratatzeko eta anestesia-prozesuetan odol-presio baxua prebenitzeko^[3]. Espainian eta Frantzian botika generiko gisa merkaturatzen da^[3]^[4]. Ahoz (pilula gisa), edo injekzioz (zainetan, muskuluan edo larruazal azpian) hartzen da.

Ekoizpena

Arestian esan bezala efedrina, pseudoefedrinarekin batera Efedra sinica landarean aurkitzen da besteak beste. Dena dela, merkataritza-erabilerarako ekoizten den efedrina gehiena bentzaldehidoaren presentzian eginiko destrosaren hartziduratik lortzen da. Prozesu horretan, legamia-andui espezializatuak (normalean Candida utilis edo Saccharomyces cerevisiae) gehitzen zaizkie ura, destrosa eta pirubato deskarboxilasa entzima duten upel handiei. Legamia destrosa hartzitzen hasi ondoren, bentzaldehidoa gehitzen zaie upelei, eta ingurune horretan legamiak levo-fenilazetilkarbinola ekoizten du zein metilaminakin kondentsatzen den eta aluminioz erreduzitzen. Honela efedrina lortzen da^[5].

Albo-ondorioak

Efedrinaren albo-ondorioak hauek dira, besteak beste: insomnioa, bihotz-maiztasun handia, presio arterialaren igoera, ezinegona, zorabioak, gernu-erretentzioa eta antsietatea^[3].

Kontraindikazioak

Efedrina kontraindikatuta dago tronbosi koronarioa, hipertentsioa eta tirotoxikosisa duten pazienteetan.

Bestelako erabilerak

Kirolean

Efedrina errendimendua hobetzeko droga gisa erabili da ariketa fisikoan eta kirolean, bere efektu sinpatikomimetiko eta estimulatzaileengatik^[6]. Munduko Dopingaren Aurkako Agentziaren debekatutako substantzien zerrenda dago^[7].

Drogen sintesian

Efedrina anfetaminen klaseko berekoa denez, metanfetaminaren legez kanpoko sintesian usatzen da.

Erreferentziak

↑ (Ingelesez) PubChem. «Ephedrine» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (kontsulta data: 2025-07-31).
↑ (Ingelesez) Abourashed, Ehab A.; El-Alfy, Abir T.; Khan, Ikhlas A.; Walker, Larry. (2003). «Ephedra in perspective – a current review» Phytotherapy Research 17 (7): 703–712. doi:10.1002/ptr.1337. ISSN 1099-1573. (kontsulta data: 2025-07-31).
↑ ^a ^b ^c «★ Efedrina 🥇» www.vademecum.es (kontsulta data: 2025-07-31).
↑ Ephedrine. .
↑ Oliver, Alison L.; Anderson, Bruce N.; Roddick, Felicity A.. (1999-01-01). Poole, R. K. ed. «Factors Affecting the Production of l-Phenylacetylcarbinol by Yeast: A Case Study» Advances in Microbial Physiology (Academic Press) 41: 1–45. (kontsulta data: 2025-07-31).
↑ Otaolaurretxi, Jon. (1995). Olinpiadak eta dopinga. Elhuyar aldizkaria.
↑ Debekatutako substantzien zerrenda. , Munduko dopingaren aurkako agentzia or..

Datuak: Q219626
Multimedia: L-Ephedrine / Q219626

[1] (Ingelesez) PubChem. «Ephedrine» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (kontsulta data: 2025-07-31).

[2] (Ingelesez) Abourashed, Ehab A.; El-Alfy, Abir T.; Khan, Ikhlas A.; Walker, Larry. (2003). «Ephedra in perspective – a current review» Phytotherapy Research 17 (7): 703–712. doi:10.1002/ptr.1337. ISSN 1099-1573. (kontsulta data: 2025-07-31).

[:0-3] «★ Efedrina 🥇» www.vademecum.es (kontsulta data: 2025-07-31).

[4] Ephedrine. .

[5] Oliver, Alison L.; Anderson, Bruce N.; Roddick, Felicity A.. (1999-01-01). Poole, R. K. ed. «Factors Affecting the Production of l-Phenylacetylcarbinol by Yeast: A Case Study» Advances in Microbial Physiology (Academic Press) 41: 1–45. (kontsulta data: 2025-07-31).

[6] Otaolaurretxi, Jon. (1995). Olinpiadak eta dopinga. Elhuyar aldizkaria.

[7] Debekatutako substantzien zerrenda. , Munduko dopingaren aurkako agentzia or..

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]