Eguzki Amandre

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu

Eguzki Amandrea egunero bere ibilbidea egin ostean lurrera joaten den izakia da, Lurraren alaba baita.

Kristautasunak eraginda, Eguzkia edo Ekia Jaungoikoaren begia dela esaten da, eta Ilargia aurpegia.

Baserri atarietan eguzki lorea jartzen dugu eguzkiaren omenez. "Eguzki amandrea badoa bere amagana" esan ohi da ama-alaba lotura azaltzeko. Eguzkiak tokian tokiko izen berezia hartzen du: eguski, iguzki, eguzku, ekhi, iki... Egunsentian, Eguzki azaltzen denean, iluntasuneko azti maltzur guztiak ezkutatu egiten dira. Esan ohi da Eguzki azaltzean hainbat jeinu eta lamiek beraien indarra galdu egiten duela.

Baserri eta txaboletako ateak ekialderantz gidaturik daude. Eguzki omentzeko, antzinako hilarrietan bera da sinbolo erabiliena. Udako solstizioan Eguzkiaren etorrera ospatzeko makila bat harkaitz bati joz laguntzen zaio irteten. Mondarrainen artzain batek lamia bati urrezko orrazia lapurtu eta ihesean abiatu zen, lamiak artzaina heldu behar zuen unean Eguzki altxatu zen eta lamia bere leizerantz abiatu behar izan zuen biraoka: emaitzok eskerrak eguzkiari.