El Imposible Vencido. Arte de la Lengua Vascongada

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
'El Imposible Vencido. Arte de la Lengua Vascongada'
El Imposible Vencido azala.png
1853ko argitaraldiaren azala
Datuak
Argitaratze-data 1729
Generoa Saiakera, gramatika
Jatorrizko izenburua El Impossible Vencido. Arte de la Lengua Bascongada
Herrialdea Salamanca
Orrialdeak 404
Euskaraz
Izenburua 'Ezina egina'

El Imposible Vencido. Arte de la Lengua Vascongada, jatorrizko izenburua El Impossible Vencido. Arte de la Lengua Bascongada, (euskaraz Ezina egina bezala itzulia) Manuel Larramendik idatzitako euskarazko gramatika izan zen, 1729an argitaratua. Liburuaren lehenengo edizioa Salamancan egin zen, Antonio José Villagordo y Alcarazen tipografian.

Laburpena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskararen lehen "arte" edo gramatika argitaratua zela esan dezakegu. Garai hartako jakintsuen artean arras zabaldua zen ideia baten arabera, hebreerak, grekoak, latinak eta beronen eratorriek bakarrik zuten gramatika bat. Euskara bezalako hizkuntzak, ordea, jende ezjakinaren hizkerak ziren; ia animalien orroen gisakoak eta beraz, liburuetan irakatsi ezin zirenak. Horiei erantzunez idatzi zuen liburu hau Aita Larramendik eta hortik izenburua, "Ezina egina". Horrekin, Andoaingo intelektualak euskara beste hizkuntzen parean zegoela. Oro har, Arnaut Oihenartek Notitia utriusque Vasconiae lanean mende bat lehenago egindakoa baino txarragoa da.[1][2]

Liburuaren edukia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lehenengo edizioan, liburuaren korpus nagusiaren aurretik, hitzaurre eta komentario batzuk daude:

  • Lamina bat (liburuko bakarra) Gipuzkoako armarriarekin.
  • "A la muy noble y muy leal provincia de Guipúzcoa", Larramendik berak idatzitako hitzaurrea.
  • "Aprobación del Doctor D. Joseph Larumbe".
  • "Licencia de los Señores Provisores".
  • "Aprobación del Licenciado Don Juan Domingo de Arzac y Echeveste".
  • "Licencia del Consejo".
  • "Tassa".
  • "Erratas"
  • "Licencia de la religión"
  • "Prólogo".
  • Lehenengo atala: Izenaren deklinabideak, izenordeak eta aditza.
  • Bigarren atala: Sintaxia.
  • Hirugarren atala: Prosodia.
  • Poesiaren gehigarria: Atal honetan, gaztelaniazko komentarioekin, euskal poema sorta biltzen da.

Testua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hemen 1853ko edizioa irakur daiteke. Edizio hau Donostian egin zen, Pio Zuazuaren inprimategian. Inprimategi hori San Bizenta kalean zegoen. Argitalpen honetan Pio Zuazuak bere osaba Marcelino Zuazuari idatzitako eskaintza jaso zen. Donostiako edizio horretan liburuaren ortografia berritu zen, horrela, bere irakurketa errazteko.

El imposible vencido
Ezina egina liburuaren 1853ko argitaraldia. Liburu osoa pdf formatuan irakurgai.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Alberdi, Andres (1990) Manuel de Larramendi Eusko Jaurlaritza 20. or..
  2. "Manuel Larramendi", Auñamendi Entziklopedia Jon Kortazaren komentarioa.

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]