El Templete (Habana)

El Templete (Habana)
	Irudi gehiago
Kokapena
Herrialdea	Kuba
Kubako probintzia	Havana Province
Hiria	Habana
Koordenatuak	23°08′26″N 82°20′57″W / 23.140494°N 82.349033°W
Historia eta erabilera
Irekiera	1827
Inaugurazioa	1828ko martxoaren 19a
Komisarioa	Francisco Dionisio Vives (en)
Arkitektura
Estiloa	Arkitektura neoklasikoa
Ondarea

El Tenplete Habana Zaharreko Arma plazan dagoen eraikin historikoa da, Gizateriaren Ondarea. 1827an eraiki zen, Antonio de la Torre koronelaren planoetan oinarrituta eta Francisco Rodríguez y Cabrera erregidorearen zuzendaritzapean. Francisco Dionisio Vives Kubako gobernadore eta kapitain nagusiaren proposamenez eraiki zen, 1519an San Cristóbal de La Habana hiribilldua sortu zen lekuan.^[1]

Habanako San Cristobal jatorrizko hiribildua 1514an sortu zen, jatorriz Mayabeque ibaiaren ertzean (eserlekuaren leku zehatza oraindik ezezaguna da, bere bokalean edo hamar bat kilometro barrualdean izan daiteke). Ondoren, iparraldeko kostaldean finkatu zen behin betiko, Habanako badian.

Litekeena da bere jatorrizko jarlekua Mayabeque hondartzan amaitzen den "Antzinako Mayabeque" deritzonaren ibai-ibilguan egotea. "Nuevo Mayabeque" itsasontzia Punta Moratik gertu dagoen Ibaiaren egungo bokalari dagokio, Mayabeque hondartzaren ekialdean. Ez da zehaztu ibaiaren ibilbidea noiz aldatuko den, baina . mendearen amaieratik XIX. mendearen hasierara bitartekoa dela uste da. Bi ibaibideak oraindik lotuta daude urte osoan zehar, ubide lehor baten bidez, Rivako herrixkaren ondoan.

Antzinako Mayabeque 10 km-ko luzera baino ez du, meandro askorekin eta ehun iturburu txikirekin. La Luisa eta La Teresa ibaiek bat egiten dutenean sortzen da, San Pedro de Mayabeque Garaiko erdigunetik oso gertu, Cayo de la Ceiba, Habanako hiribilduaren lehen kokalekuan egon daitezkeen lekuetako batzuk.

Egitura

Adituen arabera, Habanako izaera neoklasikoko lehen eraikuntza izan zen El Tenplete eraikina, eta Kubako arkitekturan eragin handiena izan duen obra zibiletako bat. Monumentu honek greziar tenplu doriarraren forma du. Fatxada, apaindutako frisoari eusten dioten sei zutabe dorikoko arkupe batez eta inaugurazioaren oroitzapenezko inskripzio bat duen frontoi irten batez osatuta dago. Kontrafatxadak kapitel dorikoak eta beste apaingarri batzuk dituzten lau pilastra ditu; sabai laua eta erlaitz zabala, zokalo atikoak eta barruko solairuak marmolez eginda daude.^[2]

Barrutiaren barruan, uhartea aurkitu zuen Kristobal Kolonen busto bat eta ceiba bat daude. Lorategietan dago Cajigaleko Zutabea, 1754an eraiki zuen gobernadore espainiarraren omenez, landatutako lehen ceiba hil zenean. Zutabe honen gainean, espainiar nabigatzaileen zaindaria den Pilareko Ama Birjinaren irudia dago. Oinarrian, San Cristóbal de La Habana hiribilduko lehen gobernadorea izan zen Hernando de Soto esploratzailearen marmolezko busto bat ikusten da.^[2]

Mitoak

Urtero, azaroaren 16aren bezperan, hiria sortu zen egunean, ehunka habanarrek erromesaldia egiten dute leku horretan. Habaneroek hiru bira ematen dizkiote ceibari, eta txanpon bat botatzen diote sustraiei.^[1]

XVIII. mendearen erdialdean lehenengo ceiba hil zen eta hainbat aldiz ordeztu da gaur egungora iritsi arte, 1960. urtean erein zena, berrogeita hamar urteko bizitza igaroz.^[1]

Erreferentziak

1 2 3 Diario Trabajadores. El Templete, monumento fundacional de La Habana.. .
1 2 Dirección de Oficina del Historiador. El Templete. .^{[Betiko hautsitako esteka]}

Kanpo estekak

Datuak: Q8773463
Multimedia: Museo el Templete / Q8773463

[edicionesanteriores.trabajadores.cu-1] 1 2 3 Diario Trabajadores. El Templete, monumento fundacional de La Habana.. .

[ohch.cu-2] 1 2 Dirección de Oficina del Historiador. El Templete. .^{[Betiko hautsitako esteka]}

[1]

[2]