Edukira joan

Elmo Nüganen

Wikipedia, Entziklopedia askea
Elmo Nüganen

(2020)
Bizitza
JaiotzaJõhvi (en) Itzuli, 1962ko otsailaren 15a (64 urte)
Herrialdea Estonia
Familia
Ezkontidea(k)Anne Reemann
Seme-alabak
Hezkuntza
HeziketaDrama School at Estonian Academy of Music and Theatre (en) Itzuli
(1984 - 1988)
Hizkuntzakestoniera
errusiera
Irakaslea(k)Kalju Komissarov
Jarduerak
Jarduerakaktorea, film-zuzendaria, antzerki zuzendaria, gidoilaria eta errealizadorea
Enplegatzailea(k)Drama School at Estonian Academy of Music and Theatre (en) Itzuli
Tallinngo udal antzokia
Lan nabarmenak
Jasotako sariak
IMDB: nm0639297 Edit the value on Wikidata

Elmo Nüganen (Jõhvi, 1962ko otsailaren 15a) estoniar antzerki- eta zinema zuzendaria eta aktorea da, 1992-2021 urteetan Tallinngo udal antzokiko zuzendari artistikoa izan zena.[1][2]

Ibilbide profesionala

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1988an Estoniako Musika eta Antzerki Akademian lizentziatu zen eta 1998-2002 eta 2008-2012 bitartean akademia horretan irakatsi zuen. 2002an Nimed marmortahvlil filma zuzendu zuen eta 2015ean 1944, biak gerrari buruzkoak.[3] Nimed marmortahvlil 168.000 pertsona baino gehiagok ikusi zuten Estonian,[4] eta 2003ko Taormina zinemaldirako hautatu zuten.[5] 1944 filmak, berriz, estreinaldiko asteko ikusle kopururik altuena izan zuen Estoniako zinemaren historian eta Oscar Sarirako aurkeztu zen nazioarteko film onenaren kategorian.[6]

Nüganenek hainbat sari jaso ditu antzerkian egindako lanagatik, besteak beste, 1992, 1995, 2000, 2007 eta 2010eko Estoniako Urteko Antzerki Saria, eta 1996, 1999 eta 2009ko Estoniako Kultura Sari Nazionala.[3]

2020ko abenduaren 2an, Estoniako Zientzien Akademiako kide bihurtu zen antzerki-arteen alorreko akademiko gisa.[7]

Bizitza pertsonala

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Elmo Nüganen ingriar finlandiar jatorrikoa da.[8] Anne Reemannekin ezkonduta dago, Tallinngo udal antzokiko aktorearekin. Hiru seme-alaba ditu, Saara, Maria-Netti eta Sonja.[9] Saara Nüganen ere aktorea da.[10]

Urtea Izenburua Pertsonaia Egilea Antzokia
1988-1989 Vennad Lautensackid Ulrich Zinsdorff kondea Lion Feuchtwanger Ugala antzokia
Röövlitütar Ronja Kolu-Per Astrid Lindgren
Sinder-Vinder Õudu
Iha jalakate all Peter Eugene O'Neill
Becket ehk Jumala au Kardinala Jean Anouilh
Charley tädi Jack Brandon Thomas
Aed ilma mullata Mark Ljudmila Razumovskaja
Kolm õde Tusenbach Anton Txekhov
1989-1990 Rummu Jüri Kurt
Mäng Kloun
Vihmameister File
1990-1991 Kass tulisel plekk-katusel Cooper Tennessee Williams
Armastus kolme apelsini vastu Pantalone; Celio; Hansuke; Brighella Carlo Gozzi
1991-1992 Rohukannel Collin Fenwick Truman Capote
1992 Mu süda on mägedes Johnny William Saroyan Tallinngo udal antzokia
1992-1993 Kirsiaed Jermolai Lopakhin Anton Txekhov Ugala antzokia
1993 Valge abielu Aita Tadeusz Różewicz Tallinngo udal antzokia
Tartuffe Orgon Molière
1995 Kolm musketäri Felton Alexandre Dumas
Pianoola ehk Mehhaaniline klaver Platonov Anton Txekhov
1997 Kolmekrossiooper Väitsa-Mackie Bertolt Brecht eta Kurt Weill
Peer Gynt Peer Gynt Henrik Ibsen Estoniako Antzoki Dramatikoa
2000 Põhhjas Kleshtsh Max Bitter Tallinngo udal antzokia
2002 Ay, Carmela! Paulino José Sanchis Sinisterra
2006 Nii see on (kui teile nii näib) Ponza jauna Luigi Pirandello
2007 451 kraadi Fahrenheiti Guy Montag Ray Bradbury Moskuko Et Cetera antzokia
2015 Sügise unenägu Gizona Jon Fosse Tallinngo udal antzokia
Tagasitulek isa juurde Aita Madis Kõiv
Urtea Izenburua Pertsonaia Oharrak
1990 Ainus pühapäev Aleks
Ainult hulludele ehk halastajaõde Rhine Militia
1992 Mälestus sinistes kildudes. Bernard Kangro Joonatan
1993 Suflöör Robert
Marraskuun harmaa valo
1997 Kapsapea 2 ehk Tagasi Euroopasse Ahotsa
2002 Nimed marmortahvlil Armed treneko komandantea
2012 Seenelkäik Saltzailea
Puhastus Aita
Deemonid Gizon ezezaguna
2013 Mandariinid Margus
2017 Lotte lood Lotteren aitona
2018 Portugal Nagusia
2020 O2 Kurg maiorra
  • 1994-1995: Vabariigi valvur (RTV kateko telesaila)

Zuzendari gisa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Urtea Izenburua Egilea Antzokia
1987 Tõrksa taltsutus William Shakespeare Ugala antzokia
1989 Sinder-Vinder Elmo Nüganen
Charley tädi Brandon Thomas eta Mati Unt
1990 Kajakas Anton Txekhov
1991 Armastus kolme apelsini vastu Carlo Gozzi
1992 Romeo ja Julia William Shakespeare Tallinngo udal antzokia
Ivanov Anton Txekhov Estoniako Antzoki Dramatikoa
1993 Valge abielu Tadeusz Różewicz Tallinngo udal antzokia
1994 Nukkude akadeemia Hans Christian Andersen
Figaro pulm Wolfgang Amadeus Mozart Pärnuko Opera Antzokia
1995 Kolm musketäri Alexandre Dumas Tallinngo udal antzokia
Pianoola ehk Mehhaaniline klaver Anton Txekhov
1996 Elizabeth – naine juhuse tahtel Dario Fo
1998 Arkaadia Tom Stoppard San Petersburgoko Tovstonogov antzokia
1999 Kuritöö ja karistus Fiodor Dostoievski Tallinngo udal antzokia
2000 Burattino Aleksei Nikolaievitx Tolstoi
2001 Musketärid – kakskümmend aastat hiljem Alexandre Dumas
TŠEHHOV & show-bisnis Jane Martin
2003 Kaotajad Jaan Tätte
2004 Äri David Mamet
Tout payé ehk kõik on makstud Yves Jamiaque Moskuko Lenkom antzokia
Laulatus Witold Gombrowicz Toruńgo Wilam Horzyca antzokia
2005 Tõde ja õigus. Teine osa A. H. Tammsaare Tallinngo udal antzokia
2006 Karin. Indrek. Tõde ja õigus. Neljas osa A. H. Tammsaare
2007 Ronk (Il Corvo) Carlo Gozzi
2009 Meie, kangelased Jean-Luc Lagarce
Ma armastasin sakslast A. H. Tammsaare
2010 Jumala Narride Vennaskond Peter Barnes
2011 Aeg ja perekond Conway John Boynton Priestley
Scapini kelmused Molière
2012 Maailmale nähtamatud pisarad Anton Txekhov
Zeme un mīlestība / Maa ja armastus A. H. Tammsaare Letoniako Antzoki Nazionala
2013 Utoopia rannik. II osa. Laevahukk Tom Stoppard Estoniako Antzoki Dramatikoa
2014 Igatsus William Boyd Tallinngo udal antzokia
San Petersburgoko Tovstonogov antzokia
2017 Kirsiaed Anton Txekhov Tallinngo udal antzokia
2018 Miljoni vaad Paavo Piik
Väike prints Antoine de Saint-Exupéry
2019 Kant Marius Ivaškevičius
Kommuun Mogens Rukov eta Thomas Vinterberg
2023 Tuhkatriinumäng Paul-Eerik Rummo
  • 2002: Nimed marmortahvlil
  • 2006: Meeletu
  • 2015: 1944
  • 2022: Apteeker Melchior
  • 2022: Apteeker Melchior. Viirastus
  • 2022: Apteeker Melchior. Timuka tütar

Zinema gidoilari gisa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • 2002: Nimed marmortahvlil
  • 2006: Meeletu

Sariak eta aintzatespenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • 1986: Voldemar Panso saria[11]
  • 1992: Ants Lauter saria[12]
  • 1993: Estoniako Antzerki Elkartearen saria[13]
  • 1994: San Petersburgoko Baltiiski Dom antzerki jaialdiko saria
  • 1996: Estoniako Antzerki Elkartearen saria[13]
  • 1996: Estoniako Errepublikako Kultura Bikaintasunaren Saria[14]
  • 1996: Draama '96 antzerki jaialdiko saria
  • 1996: San Petersburgoko Baltiiski Dom antzerki jaialdiko saria
  • 1998: Urrezko Islagailua saria[15]
  • 1999: Draama '99 antzerki jaialdiko saria[16]
  • 2000: Estoniako Errepublikako Kultura Bikaintasunaren Saria[14]
  • 2000: Estoniako Antzerki Elkartearen saria[14]
  • 2000: Izar Zuriaren Ordena, III. klasea[14]
  • 2002: Estoniako Ikus-entzunezko Artearen Kultura Fundazioaren saria[17]
  • 2005: Draama 2005 antzerki jaialdiko saria[18]
  • 2007: Estoniako Antzerki Elkartearen saria[14]
  • 2009: Estoniako Errepublikako Kultura Bikaintasunaren Saria[14]
  • 2010: Estoniako Antzerki Elkartearen saria[14]
  • 2011: Txekhov domina[19]
  • 2016: Izar Baltikoa sari internazionala[20]
  • 2023: Eri Klas diru-laguntza[21]

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Ingelesez) O'Connor, Kevin. (2006). Culture and Customs of the Baltic States. Greenwood Publishing Group, 195 or. ISBN 9780313331251. OCLC .62281692 (kontsulta data: 2025-04-04).
  2. ↑ (Ingelesez) «Elmo Nüganen» Festival Scope Pro (kontsulta data: 2025-04-04).
  3. 1 2 (Ingelesez) «Elmo Nüganen» Estonian Theatre Agency 2025-04-04.
  4. ↑ (Ingelesez) Kristensen, Lars. (2013). Postcommunist Film - Russia, Eastern Europe and World Culture: Moving Images of Postcommunism. Routledge, 95 or. ISBN 9781136475559. (kontsulta data: 2025-04-04).
  5. ↑ (Estonieraz) Keian, Allan. «Kopenhaageni filmifestivalil linastub «Nimed marmortahvlil»» Postimees 2003-08-13 (kontsulta data: 2025-04-04).
  6. ↑ (Ingelesez) Boyce, Laurence. «1944 to be the Estonian submission for the 2016 Academy Awards» Cineuropa 2015-09-15 (kontsulta data: 2025-04-04).
  7. ↑ (Estonieraz) «Akadeemikuteks valiti Krista Fischer, Veiko Uri ja Elmo Nüganen» ERR 2020-12-02 (kontsulta data: 2025-04-04).
  8. ↑ (Estonieraz) Sibrits, Heili. «Stiilimeister Elmo Nüganen 50» Postimees 2012-02-15 (kontsulta data: 2025-04-04).
  9. ↑ (Estonieraz) Maimets, Andri. «Elmo Nüganen: meil on kohutavalt vedanud» Postimees 2007-02-12 (kontsulta data: 2025-04-04).
  10. ↑ (Estonieraz) Rebane, Siiri. «Anne Reemann ja Saara Nüganen: hoolimata vanemate soovitusest, siiski näitleja» Õhtuleht 2021-11-16 (kontsulta data: 2025-04-04).
  11. ↑ (Estonieraz) «Voldemar Panso nimeline auhind» Eesti Teatriliit (kontsulta data: 2025-04-04).
  12. ↑ (Estonieraz) «Ants Lauteri nimeline auhind» Eesti Teatriliit (kontsulta data: 2025-04-04).
  13. 1 2 (Estonieraz) «Lavastajaauhind» Eesti Teatraliit (kontsulta data: 2025-04-04).
  14. 1 2 3 4 5 6 7 (Estonieraz) «Nüganen, Elmo» Eesti Teatriliit (kontsulta data: 2025-04-04).
  15. ↑ (Errusieraz) «Золотой софит — 98» Петербургский театральный журнал 17 1999 (kontsulta data: 2025-04-04).
  16. ↑ (Estonieraz) «Sajas “Kuritöö” Tallinna Linnateatris!» Eesti Teatri Agentuur (kontsulta data: 2025-04-04).
  17. ↑ (Estonieraz) «Audiovisuaalse kunsti sihtkapitali preemiad 2002» Eesti Kultuurkapital (kontsulta data: 2025-04-04).
  18. ↑ (Estonieraz) «Draama 2005: Elmo Nüganen» Postimees 2005-08-30 (kontsulta data: 2025-04-04).
  19. ↑ (Estonieraz) «Nüganen pälvib Tšehhovi teoste tutvustamise eest Vene riigilt medali» ERR 2011-04-21.
  20. ↑ (Estonieraz) «Elmo Nüganen: Venemaal on film «1944» keelatud» Elu24 2016-10-07 (kontsulta data: 2025-04-04).
  21. ↑ (Estonieraz) «Eri Klasi stipendumi pälvis Elmo Nüganen» ERR 2023-05-19 (kontsulta data: 2025-04-04).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]