8-13 urtekoentzako bertsioa ikusteko, klikatu hemen.

Energia eoliko

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Energia eolikoa haizea erabiliz lortzen den energia da, hau da, aire korronteek sortutako energia zinetikoa erabiliz.

Haize-energiaren erabilera oso sinplea da. Eguzkiak Lurra berotzen du, baina lurrazalaren forma irregularren eraginez, tenperatura desberdineko aire-masak sortzen dira, hots, dentsitate eta presio desberdinekoak. Desberdintasun horiek alde baterako eta besterako korronte horizontalak sortzen dituzte, hots haizea sortzen dute. Eta haize horren abiadurak (energia zinetikoa) higiaraziko ditu bere bidean jarritako errotaren palak.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Haize-energia aspalditik erabili izan da. Egiptoarrek Kristo aurreko 4.500. urtean jada belak erabiltzen zituzten haizearen energia aprobetxatzeko.

Haize-energia gero eta gehiago erabiltzen da. 2006ko udaberrian bertan, Espainian haize-energia bidez inoiz baino elektrizitate gehiago sortu zen, eta 7.300 MW sortu ziren haize-energiaren bidez, eskaera elektrikoaren % 24.

Haize-sorgailuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Haize-sorgailu»

Gaur egun, haize-energiaren erabilera nagusia elektrizitatea sortzea da. Haize-sorgailuek edo haize-errotek, haizearen energia erabiliz, sorgailu elektriko baten ardatza birarazten dute palak birarazita.

Haize-sorgailuak norberaren erabilerarako izan daitezke, edo sare elektriko orokorrera konektatuta egon daitezke.

1970eko hamarkadako petrolio-krisiaren eraginez hasi ziren haize-energiaren ustiapenaren inguruko ikerketa sakonak. Eta azken urteotan izugarrizko garapena izan du. Gaur egun, energia berriztagarrien % 33 energia eolikotik dator.

Haize-sorgailu motak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Haize-sorgailuak bi motatakoak izan daitezke. Birarazten duten ardatza etzanda badago, horizontalak direla esango dugu, eta birarazten duten ardatza zutik badago, bertikalak. Ardatz bertikaleko errotak Savonius eta Darrieus motakoak dira. Halako sorgailuen abantaila nagusia da haizearen norabidearekiko independenteak izatea. Dena den, gaur egun ia ez dira erabiltzen.

Guk ikusten ditugun haize-sorgailuak ardatz horizontalekoak dira. Hori dela eta, haizea aurrez hartzeko biraketa-sistema automatikoa behar izaten dute.

Instalaturiko potentzia herrialdez herrialde[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ondorengo zerrendak, munduan energia eolikoaren bidez instalaturiko potentzia handiena duten hogei herrialdeen azken urteetako datuak biltzen ditu (datuak megawattetan):

Postua Herrialdea 2005 2006 2007 2008 2009 2010
1 Flag of the People's Republic of China.svg Txinako Herri Errepublika 1.260 2.604 6.050 12.121 25.104 44.733
2 Flag of the United States.svg Ameriketako Estatu Batuak 9.149 11.603 16.818 25.237 35.159 40.200
3 Flag of Germany.svg Alemania 18.415 20.662 22.247 23.933 25.777 27.214
4 Flag of Spain.svg Espainia 9.093 10.650 14.084 15.431 18.035 19.562
5 Flag of India.svg India 4.430 6.270 8.000 9.655 10.925 13.064
6 Flag of Italy.svg Italia 1.718 2.123 2.726 3.736 4.850 5.797
7 Flag of France.svg Frantzia 757 1.567 2.454 3.404 4.410 5.660
8 Flag of the United Kingdom.svg Erresuma Batua 1.332 1.963 2.389 3.288 4.070 5.203
9 Flag of Portugal.svg Portugal 1.022 1.716 2.150 2.862 3.535 3.702
10 Flag of Denmark.svg Danimarka 3.136 3.140 3.129 3.160 3.465 3.752
11 Flag of Canada.svg Kanada 683 1.459 1.856 2.369 3.319 4.008
12 Flag of the Netherlands.svg Herbehereak 1.219 1.560 1.747 2.225 2.229 2.237
13 Flag of Japan.svg Japonia 1.061 1.394 1.538 1.880 2.056 2.304
14 Flag of Australia.svg Australia 708 817 824 1.494 1.712 1.991
15 Flag of Sweden.svg Suedia 510 572 788 1.067 1.560 2.163
16 Flag of Ireland.svg Irlanda 496 745 805 1.245 1.260 1.748
17 Flag of the Basque Country.svg Euskal Herria 935 1.061 1.105 1.112 1.114
20 Flag of Greece.svg Grezia 573 746 871 990 1.087
19 Flag of Austria.svg Austria 819 965 982 995 995
20 Flag of Poland.svg Polonia 83 153 276 472 725
Guztira Mundukoa guztira 59.091 74.223 93.849 121.188 157.899

Abantailak eta desabantailak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Energia eolikoa guztiz berriztagarria da, eta, ondorioz, agortezina.

Erregai fosilen ordezko energia da; ez du erregai fosilik erabiltzen edota erretzen, eta ez du, hortaz, gai kutsatzailerik sortzen ezta berotegi-efektua indartzen, ezta ozono-geruza txikiagotzen ere. Eta ez da ur zikinik ez hondakinik isurtzen. Azken urteotako garapenari esker, esan dezakegu gaur egun dagoeneko teknologia heldua dela, eta prest dago beste energien errentagarritasunarekin lehiatzeko.

Energia-iturri merkea da eta beste energia-iturriekin lehiatzeko gai da. Batez ere, ingurumenari eragindako kalteak desagerrarazteko kostuak kontutan hartzen baditugu.

Desabantailei dagokienez, airea pisu espezifiko txikiko fluidoa denez, sorgailu eolikoek handiak izan behar dute. Indarretxe eolikoak haizeak indartsu eta ahalik eta jarraituen jotzen duen lekuetan kokatuta egon behar dute eta, sarri askotan, mendi-muinoetan jartzen dira. Hortaz, eragin handia dute paisaian.

Bideak egin behar dira mendi-muinoetara, eta haize-errotak jartzeko ere lan-mugimendu handiak egin behar izaten dira.

Sorgailu eolikoen artean 'pasabideak' uzten diren arren, ingurutik pasatzen diren hegaztiak besoekin jo eta hiltzeko arrisku handia dago.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Energia eoliko Aldatu lotura Wikidatan