Erizaintzaren Nazioarteko Eguna
| Erizaintzaren Nazioarteko Eguna | ||
|---|---|---|
| ||
| Mota | nazioarteko egun | |
| Omentzen du | Erizaintza | |
| Egun | Maiatzaren 12 | |
| Antolatzailea | International Council of Nurses (en)  | |
| Webgune | icn.ch… | |
Erizaintzaren Nazioarteko Eguna Erizaintzaren Nazioarteko Kontseiluak sustatutako urteroko ospakizuna da, eta mundu osoan ospatzen da maiatzaren 12an, erizaintza modernoaren amatzat jotzen den Florence Nightingale jaio zen egunean
Historia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Erizaintzako Nazioarteko Kontseiluak (ICN) 1965etik ospatu du egun hau. 1953an Dorothy Sutherlandek, osasun, hezkuntza eta ongizate departamentuko funtzionario batek, Dwight Eisenhower orduko presidenteari Erizaintzaren Eguna izendatzea proposatu zion, baina ez zuen onartu.[1][2]
1974ko urtarrilean, egun hori maiatzaren 12a ospatzeko erabakia hartu zen, egun hori Florence Nightingale erizaintza modernoaren sortzailetzat jotzen denaren jaiotzaren urteurrena baitzen. Urtero, ICNk Erizaintzaren Nazioarteko Eguneko kita prestatzen eta banatzen du. Kitak informazio publikoko eta hezkuntzako materiala dauka, edozein tokitako erizainek erabiltzeko.[3]
Eskaerak bidali zaizkio UNISONi egun hori beste egun batera aldatzeko. Maiatzaren 21era eramatea iradoki dute, ahizpa erizainen erakundearen sortzaile eta presoekin egindako lanagatik ezaguna den Elizabeth Fryren jaiotze datara.[4]
1998tik, maiatzaren 8a Erizaintza Ikasleen Eguna izendatu zuten, urtero ospatzeko asmoz. Hala ere, 2003an bezala, Erizaintzako Ikasleen Eguna asteazkenetan ospatzen zen, eta maiatzaren 12ko astearen barruan. Egun horretatik aurrera Erizaintzaren Astea (maiatzaren 6tik 12ra) ospatzen da urtero.[5]
Iraganeko oroitzapenak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Hauek dira Erizaintzaren Nazioarteko Eguneko gaiak 1988tik:[6]
| Urtea | Gaia |
|---|---|
| 1988 | Lagun iezaiozu erditzea argitzen |
| 1989 | Osasuna eskolan |
| 1990 | Erizaintza eta ingurumena |
| 1991 | Osasun mentala - Erizaintza Jardunean |
| 1992 | Osasuntsu zahartzea |
| 1993 | Kalitatea, kostuak eta erizaintza |
| 1994 | Familia osasuntsuak nazio osasuntsuentzat |
| 1995 | Emakumearen osasuna: erizaintzak bidea irekitzen du |
| 1996 | Erizaintzako ikerketa, osasun hobea izateko |
| 1997 | Gazteria osasuntsua, etorkizun argiagoa |
| 1998 | Lankidetza osasun komunitarioan |
| 1999 | Erizaintzaren iragana ospatu eta etorkizuna aldarrikatu |
| 2000 | Erizainak: beti laguntzeko prest |
| 2001 | Indarkeriaren aurrean elkartuta: Erizainak, beti laguntzeko prest |
| 2002 | Familia zaindu - Erizainak, beti laguntzeko prest |
| 2003 | Erizainak, beti familiarekin: Guztion zaintzapean, hiesaren estigmaren aurka |
| 2004 | Erizainek txiroekin eta pobreziaren kontra lan egiten dute |
| 2005 | Erizainak, gaixoen segurtasunaren alde: Botika faltsuak eta kalitate gutxikoak artatzea |
| 2006 | Langile fidagarriak, salbatutako bizitzak |
| 2007 | Praktika ingurune egokiak: Kalitatezko lantokiak = pazientearentzako kalitatezko arreta |
| 2008 | Komunitatea zerbitzatzea eta kalitatea bermatzea: erizainak lehen mailako osasun-arretaren buru |
| 2009 | Komunitateari zerbitzatzea eta kalitatea bermatzea: Erizainek zainketa berritzaileak emateko konpromisoa hartzen dute |
| 2010 | Komunitateari zerbitzatzea eta kalitatea bermatzea: Erizainak gaixotasun kronikoen zainketen abangoardian |
| 2011 | Desberdintasuna konpontzea: sarbidea eta ekitatea handitzea |
| 2012 | Desberdintasuna konpontzea: frogetatik ekintzara |
| 2013 | Desberdintasuna konpontzea: 8., 7., 6., 5., 4., 3., 2., 1. milurtekoko garapen-helburuak |
| 2014 | Erizainak: Aldaketarako indarra – Osasunerako ezinbesteko baliabidea |
| 2015 | Erizainak, aldaketarako indarra: eraginkorrak zainketetan, eraginkorrak kostuetan |
| 2016 | Erizainak: Aldaketarako indar bat – osasun sistemen errekuperazio gaitasuna hobetuz |
| 2017 | Erizaintza: lider izateko ahots bat - Garapen Iraunkorreko Helburuak lortuz |
| 2018 | Erizainak: lider izateko ahots bat, osasuna giza eskubidea da |
| 2019 | Erizainak: Buru izateko ahots bat – Osasuna guztiontzat |
| 2020 | Erizaintza: Lider izateko ahots bat - Mundua osasunerantz eramanez |
| 2021 | Erizaintza: lider izateko ahots bat – Osasun-arretarako etorkizuneko ikuspegi bat |
| 2022 | Erizaintza: Buru izateko ahots bat – Erizaintzan inbertitu eta eskubideak errespetatu osasun globala bermatzeko |
| 2023 | Gure erizainak. Gure etorkizuna |
Erresuma Batuko ospakizunak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Urtero, maiatzaren 12an, Londresko Westminster Abadian ospatzen da eguna. Egun horretan, lanpara sinboliko bat Abadian bertan dagoen Erizaintzako Kaperatik eramaten da, eta erizain batzuek eramaten dute, abadearengana iritsi arte. Abadeak Aldarean kokatzen du. Keinu horrek erizain batetik besterako ezagutzaren transferentziaren sinbolismoa du. Hampshireko Ekialdeko Wellowko Santa Margarita elizan, Florence Nightingale Florentzian jaio baitzen gurasoen egonaldi batean, erlijio-zerbitzu bat egiten da jaio eta hurrengo igandean.[7]
Beste ospakizun batzuk
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Espainia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Espainian erizaintza-taldea erizain graduatuak (unibertsitate-titulua) eta Erizaintzako Zaintza Osagarrietako Teknikariek (Lanbide Heziketa) osatzen dute. Biek ospatzen dute data hori maiatzaren 12an.[8]
El Salvador
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Erizaintzaren Eguna ospatzen da maiatzaren 15ean.[9]
Estatu Batuak eta Kanada
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Urtero, Erizaintzaren Aste Nazionala ospatzen da maiatzaren 9tik 15era. Estatu Batuetan Richard Nixonek arautu zuen 1974an.[10]
Mexiko
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Urtero, urtarrilaren 6an, 1931tik, Erizaintzaren Eguna ospatzen da (hasiera batean, "Erizaintza Mexikarraren Eguna"). Urte hartan, Mexikoko Juarez Ospitaleko zuzendari zen José Castro Villagranak ezarri zuen, erizainak ospitaleko pazienteentzat "Errege Magoen opari" bat direla aipatuz. Urtero, presidenteak merituaren aintzatespenak ematen dizkie erizain nabarmenei.[11]
Peru
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Perun, Peruko Erizainen Eguna abuztuaren 30ean ospatzen da, Limako Arrosa Limakoaren (herrialdeko erizainen zaindaria) jaiekin batera.[12]
Kolonbia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kolonbian erizainaren eguna ospatzen da Maiatzaren 12an[13]
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ «Día Internacional de la Enfermera» ICN - International Council of Nurses.
- ↑ National Nurses Day 2006. .
- ↑ «Noticia | Aseedar-TD» www.aseedar-td.org.
- ↑ Nurses ditch Florence Nightingale image. 27 de abril de 1999.
- ↑ Semana de la Enfermería : Historia. .
- ↑ Consejo Internacional de Enfermeras: Publicaciones - Día Internacional de la Enfermera. .
- ↑ Servicio de conmemoración. .
- ↑ «Los Técnicos de Enfermería españoles celebran su profesión el 12 de mayo, Día de la Enfermería» Acta Sanitaria 2021-07-14.
- ↑ Dia de La Enfermera en El Salvador - Redes de Salud en El Salvador. .
- ↑ «Reconocimiento a nuestras destacadas enfermeras» es.gwhospital.com.
- ↑ PENSIONISSSTE. «6 de enero día de la enfermera y enfermero» gob.mx.
- ↑ LR, Redacción. (30 de agosto de 2020). «Día de la Enfermería Peruana: ¿por qué se celebra el 30 de agosto y cuál es la historia de esta fecha?» larepublica.pe.
- ↑ WMaster, Homewatch. (2023-05-29). «Cuidado Adulto Mayor A Domicilio | Cuidado de Personas Mayores» Homewatch CareGivers.
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, {{{hizkuntza}}} Wikipediako «International Nurses Day» artikulutik itzuli da. Izan ere, artikulu horretan aritu diren wikilariek GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentziekin argitaratu dute beren lana.
| Autoritate kontrola |
|
|---|
