Ermua

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Artikulu hau Bizkaiko udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Ermua (argipena)».

Ermua

 Bizkaia
Ermuko erdigunea.
Ermuko erdigunea.
Ermuko bandera

Ermuko armarria

Izen ofiziala Ermua
Estatua
Erkidegoa
Herrialdea
Eskualdea
Espainia
Euskal Autonomia Erkidegoa
Bizkaia
Durangaldea
Alkatea Carlos Totorika Izagirre (PSE-EE/PSOE)
Herritarra ermuar
Koordenatuak -

Bizkaia municipalities Ermua.PNG

Eremua 6,17 km2
Garaiera 199 m
Distantzia 43 km Bilbora
Posta kodea 48260
Biztanleria 16.075 bizt. (2014) — (Red Arrow Down.svg -157)
Euskaldunen % 27,59
Dentsitatea 2.605,35 bizt./km²
http://www.ermua.es


Ermua Bizkaiko ekialdeko udalerri bat da. Administratiboki Durangaldea eskualdean sartuta dago, nahiz eta geografikoki Debabarrenekoa den. Ondo-ondoan du Eibar (Gipuzkoa), ia bat eginda daude.

Inguru naturala eta klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ermua haran estu batean kokatzen da, Ego ibaiaren ondoan. Haranaren estutasunak eta erliebearen zailtasunak etxebizitza gehienak haranaren behealdean eraiki beharra ekarri zuen XX. mendeko etorkinak erruz herriratu zirenean. Ermua Oiz eta Urko mendien artean kokatzen da, 1.026 eta 730 metro dituzte mendi horiek. Horrez gain, Bizkaian dentsitate handieneko udalerria da, 1960ko hamarkada eta 1970eko hamarkadetan eraiki ziren etxebizitza berri gehienak 9 solairuko blokeak dira.

Iparraldean Mallabia udalerriarekin egiten du muga, hegoaldean Zaldibarrekin, eta ekialdean Eibarrekin. ErmuaDurangaldeko eskualdean dago.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ermua 1140 eta 1383 urteen artean sortu zuten, garai hartako udalerri bizkaitar askorekin gertatu bezala, sortzearen urte zehatza ez dakigu, ordea. Gaztelako hainbat erregek uriaren foruak berretsi zituzten behin baino gehiagotan. Hasierako herri txiki hartako ekonomia nekazaritza eta burdinola bakan batzuetan oinarritzen zen. Ermua Zaldibarko jaunek menperatzen zuten.

1514. urtean Ermuak 320 biztanle zituen eta hiru kale. Gernikako batzar nagusietako 12. jesarlekua betetzen zuen. Mendeetan zehar egondako izurriteek eta Frantziaren inbasioak (XVIII. mende amaierako Konbentzio gerratea esaterako), biztanleriaren hazkundea moteldu egin zuten, eta horrela, 1843an, 400 biztanle inguru bizi ziren Ermuan.

Industrializazioaren garapenak ordea, hazkunde demografiko eta ekonomikoa indartu egin zuten, auzoko Eibarren gertatu bezala, burdina eta armagintzarekin erlazionaturiko industriak aurretik ezagutu gabeko garapena izan zuten. Horrek lanpostu ugari sortu eta eskulan handiaren beharra ekarri zuen. Horregatik, Ermua immigraziorako jomuga bilakatu zen Espainiako hainbat pertsonentzat. Galizia eta Gaztela-Leonetik etorri ziren, besteak beste.

1997an Miguel Angel Blanco PPko zinegotziaren bahiketak eta ondorengo hilketak, famatu egin zuten Ermua Espainia osoan. Gertaera hark euskal gatazkan eragin handia izan zuen eta manifestaldi handiak eragin zituen herri eta hiri askotan. Ermuko herri ekimenen omenez Ermuko Foroa sortu zen, terrorismoaren biktimen alde jotzea, ETAren ekintzak salatzea eta euskal nazionalismoa kritikatzea helburu.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gerrate zibilaren ondorengo urteetako hazkundeak, inolako ordenarik gabe egina, ermuarren bizi-kalitatea baldintzatu zuen urteetan zehar. Zerbitzu eta plangintza ezak ur eskasia ekarri zuen 1980ko hamarkadan. 1970eko hamarkadan hasitako krisialdi industrialak eta bizi-kalitatearen okertzeak, berriz, aurreko hamarkadetako hazkundearekin amaitu zuten. Gaur egun, Ermuak biztanleak galtzen ditu, etengabe.

Biztanleriaren bilakaera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ermuko biztanleria

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ermuko udaletxea den Valdespina jauregia.

Ermuko alkatea Carlos Totorika Izagirre da, PSOE alderdikoa.

2003ko hauteskundeetan PSOEk 4.698 boto lortu zituen, PPk 1.962 boto, EAJ-EA koalizioak 1.528 boto eta Ezker Batuak 928 boto. Aipagarria da baliogabeko botoek izan zuten gorakada, ezker abertzaleak hauteskundeetara aurkezturiko zerrendak Espainiako Auzitegi Nazionalak baliogabe utzi eta gero. Zinegotziei dagokionean, PSOEk 9 lortu zituen, PPk 4, EAJ eta EAk 3 eta Ezker Batuak 1.

2007ko udal hauteskundeetan, PSE-EEk 9 zinegotzi eskuratu zituen, PPk 4, EAJk 2 eta EB-Bk beste 2. Hauteskunde horietarako ere ezker abertzalea ordezkatzen zuen EAE-ANVren zerrenda legez kanpo utzi zuten.

2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz, PSE-EEko Carlos Totorikak gehiengoa galdu zuen, baina Ermuko alkate izaten jarraitu zuen, PP alderdiarekin egindako itun bati esker.[1]

2015eko hauteskundeen ondoren, Totorika berriro hautatu zuten alkate, gutxiengoan, bere alderdiaren 6 botoei esker. Gainerako alderdiek nork bere hautagaiari eman zion botoa, zuri bozkatu zuten EAJ eta PPk salbu.

2015eko udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ermuko udalbatza

Alderdia

2015eko maiatzaren 24a

2011ko maiatzaren 22a

Zinegotziak Boto kopurua Zinegotziak Boto kopurua
Euskadiko Alderdi Sozialista (PSE-EE-PSOE)
6 / 17
2.530 (% 32,00)
7 / 17
3.036 (% 38,57)
Euskal Herria Bildu (EH BILDU)*
3 / 17
1.227 (% 15,52)
3 / 17
1.429 (% 18,15)
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ-PNV)
3 / 17
1.145 (% 14,48)
2 / 17
1.027 (% 13,05)
Se Puede Ermua Ahal Da
2 / 17
1.132 (% 14,32)
Alderdi Popularra (PP)
2 / 17
844 (% 10,68)
4 / 17
1.647 (% 20,92)
Ezker Batua - Berdeak (EB-B) (2011) / Irabazi (2015)
1 / 17
735 (% 9,30)
1 / 17
733 (% 9,31)
* 2011n Bildu koalizioa aurkeztu zen.
Datuen iturria: 2015eko eta 2011ko udal hauteskundeen emaitzak emaitzak euskadi.eus webgunean

Ermuar ezagunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. (Gaztelaniaz) Totorika repetirá como alcalde y gobernará con el PP 2011/07/06an kontsultatua

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Ermua Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Euskal Herriko Wikiatlasa