Erronkariarren zubia

Wikipedia, Entziklopedia askea
Erronkariarren zubia
Vista del Rio Aragon a su paso por el Puente medieval los Rocaleses en Yesa.JPG
Erronkariarren zubiaren irudia.
Kokapena
Herrialdea Euskal Herria
Probintzia Nafarroa Garaia
UdalerriaEsa
Koordenatuak42°37′N 1°13′W / 42.62°N 1.22°W / 42.62; -1.2242°37′N 1°13′W / 42.62°N 1.22°W / 42.62; -1.22
Arkitektura

Erronkariarren zubia Nafarroako Esa udalerrian dagoen zubi baten hondakinak dira. Aragoi ibaia zeharkatzen du eta Nafarroako Erdi Aroko zubi luzeena da. Izena bai zubiaren kondaira edota ziurrenik erronkariar artzainek erabilitako ibilbidean izateagatik zor dio.

Zubia Erdi Aroko lau bideen arteko bidegurutze garrantzitsu batean zegoen: Done Jakue bidea, Erronkariarren Errege Abelbidea, Almadiarien Ibilbidea eta Erromatar galtzada[1].

Kokalekua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herrigunetik ekialdera dago, Aragoi ibaiaren ibilbidean.

Zubiaren ikuspegia.

Zubia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zubiak 100 metro luze eta 2,60 metro zabal zeuzkan. Zazpi begi edo arku zituen, gaur egun horietatik hiru bakarrik mantendu izan dira, gainontzeko lauak suntsituak daude.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erronkaribarko armarria. Goian eta ezkerrean, Erronkariarren zubia eta "mairu erregearen" burua ikusgai.

XI.-XII. mende arteko zubia da, baliteke erromatar zubi baten aztarnen gainean eraikia izana, Donejakue bidearen Aragoiko adarrean. Nafarroako Erresuma birkonkistatzeko ahaleginean, Esako Gudua borrokatu zen gaztelar gerlariak eta kolaboratzaileak ihes egiten ari zirenean. 1521eko maiatzaren 18an 300 nafarrek, Simon Ledeakoa buru zutela, bidea itxi zieten zubian Aragoira igarotzeko asmotan zebiltzala, eta istiluak hasi ziren. Ondorioz, gaztelar estandarte eta banderak eta 60 preso gaztelar atzeman zituzten.

Zubia mendeetan zehar hainbat alditan suntsitua eta berreraikia izan zen, azkena Bigarren Karlistaldian (1872-1876). Berehala egurrezko egitura batekin konpondua izan zen, baina 1930eko hamarkadan sute batek kiskaldu eta egungo egoeran utzi zuen. Erabilera behin betiko utzi zen, eta zubia ahaztua gelditu.

Kondaira[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kondairaren arabera, 732an Esaren inguruan, Poitiersko guduan garaituak izan ondoren atzera bueltan zetozen mairuak eta baskoiak elkar borrokatu omen zuten: Olasteko gudua. Beste bertsioen arabera, Al-Andalusetik zetozen arabiar erasoaldi ugarietako bat izan omen zen.

Nolanahi ere, gudu hartan omeiarrak garaituak izan ziren, eta Erronkaribarko Sara izeneko emakume batek "mairu erregea" edo omeiarren gudarosteko buruzagiari burua ebaki eta zubi honetatik zintzilikatu omen zuen. Haren burua eta Erronkariarren zubia gaur egun Erronkaribarko armarrian agertzen dira. Beste bertsio batek hori Burgiko zubian gertatu zela dio.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]