Eskoziako ingelesa

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search

Eskoziako ingelesa, eskoziar ingelesa edota ingelesaren eskoziar ahoskera Eskozian ingelesa mintzatzerakoan dauden ahoskera multzo ezberdinak dira. Eskozian mintzatzeko garaian ingelesaren ahokera ezberdinak dauden arren, nagusiki Eskoziako Lur Garaiak eta Eskoziako Behe Lurren arteko banaketa eta Eskoziako gaelera, eskoziera eta antzinako eskandinavieraren eraginez sortuak, zinema eta folklorean islatutako eskoziar ahoskera estandar edo orokor bat badago, natzutan benetazko eguneroko ahoskeraren islada da, bain maiz eta batez ere filmetan benetazko ahoskeratik oso urrundua edota jatorrizko ahoskeraren parodia hutsa.

Eskoziako ingelesaren ahoskera mundu anglosaxoian nabarmenenen eta ezagutzeko errazenen artean dago, baita ingeles maila baxua duten atzerritar edota ikasleeek ere, oso ahoskera nabaria baita. Maiz, Ipar Irlandako ahoskeraren hainbat ahoskera eta esaldien doinuarekin antzekotasunak ditu, nagusiki hurbiltasun geografikoa, eskoziera eta Ulsterko eskoziera bera, eta batez ere XVI. mendetik aurrera Ulsterko kolonizazioan ezarritako eskoziar kolono eta Ipar Irlandan gaur egun bizi diren haien ondorengoei esker ere bai.

Ezaugarriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Errotizazioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ziurrenik, Eskoziako ingeles ahoskeraren ezaugarri nagusi eta entzutean nabarmena dena, ahoskera errotikoa da, hots, ingeles ahoskera arrunteko -r hizkia -rr gisa ahoskatzea: adibidez, "never" eta "every" hitzak "neverr" edota "everry" ahoskatuz. Ezaugarri hau batipat Eskoziako gaelera hiztunen artean ematen da, mendebaldean eta ipar-mendebaldean, baina baita gainontzeko Eskozia osoan ere. Eskoziatik kanpo ere ematen den ezaugarria ere bada, adibidez, Irlandako mendebaldeko irlandera hiztunen eremuetan eta Galesko ipar eta ipar-mendebaldeko galesera hiztunen eremuetan ere bai, haien ama hizkuntzetako ahoskera ingelesez nabarmen gelditzen baita.

Doinua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Beste ezaugarri nabarmen bat, esaldiaren tonalitate berezia da, esaldiaren amaierari goranzko doinu emanez, Eskozia osoan ematen den fenomenoa, Glasgow hirian eta inguruetan aski nabarmena, ahoskera honekin oso nabarmen mintzatzen diren pertsona ezagunen artean Billy Connolly umorista eta Sean Connery aktorea daude, biak ere glasgowtar kalekume peto-petoak. Ipar Irlandan ere esaldiak antzeko doinuaz ahoskatzen dira, gainontzeko Irlandako ingeles ahoskeratik ezberdintzen duen ezaugarria da, Ipar Irlandako hiztunak gainontzeko herrialde osoan nondik datozen nabarmentzen duen "Iparraldekoen" ezaugarria, horren adibide jaiotzez Belfast hirikoa den Gerry Adams politikaria da.

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]