Edukira joan

Espalais

Espalais
Espalais
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
DepartamenduaTarn eta Garona
Izen ofizialaEspalais
Jatorrizko izenaEspalais
Posta kodea82400
Geografia
Koordenatuak44°04′35″N 0°54′11″E / 44.0764°N 0.9031°E / 44.0764; 0.9031
Mapa
Azalera7,87 km²
Altitudea62 m, 52 m, 70 m eta 58 m
MugakideakAuvillar, Golfech, Merles, Saint-Loup, Saint-Michel eta Valence
Demografia
Biztanleria373 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 199 (%52,6) (%47,4) 179 alt_right
Dentsitatea47 bizt/km²
espalais.fr

Espalais (frantsesez eta ofizialki: Espalais) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn eta Garona departamenduan dago, Midi-Pyrénées eskualdean. Azken erroldaren arabera 373 biztanle zituen 7,87 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Auvillar, Golfech, Merles, Saint-Loup, Saint-Michel eta Valence.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
EspalaisEspalais
Població amb 977 habitants (2000)Auvillar (0,8 km)
Població amb 510 habitants (2000)Pommevic (3,6 km)
Població amb 5077 habitants (2000)Valence (3,7 km)
Població amb 456 habitants (2000)Saint-Loup (3,8 km)
Població amb 257 habitants (2000)Bardigues (4,2 km)
Població amb 891 habitants (2000)Goudourville (4,6 km)
Població amb 163 habitants (2000)Saint-Cirice (5,3 km)
Població amb 238 habitants (2000)Merles (5,7 km)
Població amb 824 habitants (2000)Golfech (5,8 km)
Població amb 934 habitants (2000)Malause (5,8 km)
Població amb 245 habitants (2000)Saint-Michel (6,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Hego-mendebaldeko arroko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13 °C-koa da, 15,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 757 mm-koa da, urtarrilean 10,5 euri-egun eta uztailean 6,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Los_Sarrasins udalerrian dago, 18,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 698,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 43,1 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13,8 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea2003004005006001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 179 gizon, 199 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
2.79
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
2.51
0.00
 
80-84
 
2.51
0.00
 
75-79
 
2.51
5.03
 
70-74
 
2.51
8.38
 
65-69
 
3.02
7.82
 
60-64
 
12.06
5.03
 
55-59
 
7.04
2.79
 
50-54
 
2.51
8.94
 
45-49
 
12.56
16.20
 
40-44
 
9.55
5.59
 
35-39
 
10.05
2.79
 
30-34
 
5.03
0.00
 
25-29
 
0.00
2.79
 
20-24
 
0.00
8.38
 
15-19
 
2.51
8.94
 
10-14
 
13.07
11.73
 
5-9
 
12.56
2.79
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Espalais udalerrian 371 biztanle zeuden eta 154 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,41 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 33,8). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 27,3 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

371biztanle
154elkarbizitza-unitate
2,41lagun elkarbizitza-unitateko
112familia
Udalerria
% 26
% 34
% 12
% 27
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 112 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (52). Guraso bakarreko 19 familietatik 14etan ama zen guraso bakarra. 52 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]

52
40
19
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erdi-mailako lanbideak (% 34,4), erretiratuak (% 24,7), enplegatuak (% 18,8), eskulangileak (% 16,2). Talde nagusia (erdi-mailako lanbideak, % 34,4) Tarn eta Garona departamenduko batez bestekoaren (% 14,8) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 3,2).[9]

Udalerria
% 34
% 19
% 16
% 25
Tarn eta Garona
% 8
% 15
% 15
% 16
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 206 etxebizitza zeuden. Horietatik 161 egoitza nagusi ziren, 28 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 17 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (183), eta apartamentuak gutxi ziren (21). Egoitza nagusietatik 121 beren jabearen bizilekuak ziren, 38 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 1 doan lagata.[10]

206etxebizitza
161egoitza nagusi
183etxe
21apartamentu

Etxebizitza multzoa

161
28
17
Egoitza nagusia (161)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (28)Hutsik (17)

Etxe mota

183
21
Etxea (183)Apartamentua (21)

Jabetza egoera

121
38
Jabeak (121)Alokairuan (38)Doan lagata (1)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (52).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik46
1919-194510
1946-197019
1971-199052
1991-200519
2006-202012

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (95). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (111 etxebizitzatan). 109 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 75 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 80tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela4
3 gela16
4 gela45
5 gela edo gehiago95

Berogailu mota

16
111
28
Gas sarea (1)Fuel-olioa (16)Elektrizitatea (111)Gas botila (4)Bestelakoak (28)

Aparkalekua eta ibilgailuak

109aparkalekua
75ibilgailu 1
80ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 221 biztanleetatik 162 aktibo ziren (% 73,3), horietako 147 lanean (% 66,5) eta 15 langabezian (aktiboen % 9,3).

22115-64 urteko biztanle
% 73,3aktibo
% 66,5lanean
% 9,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 43,2
25-54 urte% 92,0
55-64 urte% 52,5
Gizonak% 72,2
Emakumeak% 74,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 8,3
BEPC, brebeta% 16,7
CAP-BEP% 4,1
Batxilergoa% 15,2
Goi-mailako +2% 4,8
Goi-mailako +3/4% 10,0
Goi-mailako +5% 12,5

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

58 ez-aktibotik 21 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 36,2), 19 erretiraturik zeuden (% 32,8) eta 18 bestelako ez-aktibo ziren (% 31,0).

Ez-aktiboak

% 36
% 33
% 31
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 42
% 34
% 18
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 51 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 147 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

51enplegu udalerrian
% 74,5soldatapeko
% 25,5ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.860 eurokoa zen.

22.860 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.350 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 8 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 1 argiketaria, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.[12]

2000. urtean Espalais udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 212 hektarea erabiltzen.[13]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1990ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Castelsarrasin », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]