Edukira joan

Estoniako Zientzien Akademia

Wikipedia, Entziklopedia askea
Estoniako Zientzien Akademia
Datuak
Izen ofiziala
Eesti Teaduste Akadeemia, Eesti Nõukogude Sotsialistliku Vabariigi Teaduste Akadeemia eta Академия наук Эстонской ССР
Motaakademia nazionala eta zientzien akademia
HerrialdeaEstonia, Estonia eta Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna
Jarduera
KidetzaInternational Union of Academies (en) Itzuli, All European Academies e.V., InterAcademy Partnership (en) Itzuli eta International Science Council
Afiliazioa(k)Mother Tongue Society (en) Itzuli
Eskumendekoak
Agintea
Egoitza nagusi
Legezko formajuridical person in public law (en) Itzuli
Historia
Sorrera1938ko urtarrilaren 28a
Jasotako sariak
webgune ofiziala
Ungern-Sternberg jauregia Toompean, gaur egun Estoniako Zientzia Akademiaren eraikin nagusia (Kohtu kalea 6, 1865-1868 tartean eraikia, Martin Gropius arkitektoa)

Estoniako Zientzien Akademia (estonieraz: Eesti Teaduste Akadeemia, latinez: Academia Scientiarum Estoniae) Estoniako zientzia akademia nazionala da, 1938an sortu zuten. Estatuko beste akademia batzuekin gertatzen den bezala, zientzialari ezagunezko talde independente bat da, helburua ikerketa eta garapena sustatzea duena, baita nazioarteko lankidetza zientifikoa bultzatzea eta ezagutza jendeari zabaltzea ere. 2017ko martxoan, eskubide osoko 77 kide zituen, eta 20 kide atzerritar. 2014ko urriaren 15etik, Tarmo Soomere matematikaria da Akademiako presidentea.

Akademiak honako lau atal hauek ditu:

  • Astronomia eta Fisika Dibisioa (estonieraz: Astronoomia ja füsika osakond)
  • Informatika eta Ingeniaritza Dibisioa (estonieraz: Informaatika ja tehnikateaduste osakond)
  • Biologia, Geologia eta Kimika Dibisioa (estonieraz: Bioloogia, geoloogia ja keemia osakond)
  • Humanitate eta Gizarte Zientzien Dibisioa (estonieraz: Humanitaar- ja sotsiaalteaduste osakond)

Akademia 1938an sortu zen, elkarte ikasi gisa. Estonia SESBek okupatu zuenean, Akademia 1940ko uztailaren 17an desegin zen. 1945eko ekainean berrezarria izan zen Estoniako SSRko Zientzien Akademia gisa (estonieraz: Eesti NSV Teaduste Akadeemia). Sobietar garaian, liburutegi nagusi bat eta lau dibisioz osatuta zegoen, 15 ikerketa institutu eta beste elkarte zientifiko eta museo batzuez gain. 1989ko apirilean, Estoniaren independentzia baino lehentxeago, akademiak Estoniako Zientzien Akademia jatorrizko izena berreskuratu zuen. Garai horretan gaur egungo forman berregituratu zuten.

Lehendakariak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • 1946–1950 Hans Kruus
  • 1950–1968 Johan Eichfeld
  • 1968-1973 Arnold Veimer
  • 1973–1990 Karl Rebane
  • 1990–1994 Arno Köörna
  • 1994–2004 Jüri Engelbrecht
  • 2004–2014 Richard Villems
  • 2014tik Tarmo Soomere

Akademiak banatzen duen sari entzutetsuena Estoniako Zientzia Akademiaren Domina da. Estoniako zientzia garatzeko edo garatzen laguntzeko zerbitzu bikainengatik ematen da sari hori, baita Estoniako Zientzia Akademiako zereginak betetzeko zerbitzuengatik ere.

Akademia Tallinneko Kohtu kalean dago. Eraikina Ungern-Sternberg jauregia deritzona da, 1865ean Martin Gropius arkitektoak eraikia.

Estoniako Akademiako argitaletxea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Akademian bada Estoniako Akademia Argitaletxea (estonieraz: Teaduste Akadeemia Kirjastus). 2021etik aurrera zazpi aldizkari argitaratzen ditu argitaletxeak:[1]

  1. Estoniako Zientzia Akademiako aktak
  2. Lurraren Zientzien Estoniako Aldizkaria
  3. Eskisto-olioa
  4. Linguistika Uralikoa
  5. Tramoak
  6. Estoniako Arkeologia Aldizkaria
  7. Tallinnensia akta historikoa

Gainera, argitaletxeak Estoniar Ama Hizkuntzaren Elkartearen urtekaria argitaratzen du.[1]

Argitaletxeak beste aldizkari hauek ere argitaratu zituen:[1]

  1. Estoniako Ekologiaren Aldizkaria
  2. Estoniako Ingeniaritza Aldizkaria
  3. Estoniako Zientzia Akademiako aktak. Geologia
  4. Estoniako Zientzia Akademiako aktak. Kimika
  5. Estoniako Zientzia Akademiako aktak. Fisika. Matematika

Erakunde elkartuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hainbat erakunde daude lotuta Akademiarekin . Erakunde edo elkarte horiek akademiaren helburuekin bat datozen jarduerak eta xedeak dituzte.

Besteak beste hauek:[2] 

Akademiako egunkaria Europako Unibertsitateetako egunkarien Elkarteko kide ere bada.[3]

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]