Estoniako Zientzien Akademia
| Estoniako Zientzien Akademia | |
|---|---|
| Datuak | |
| Izen ofiziala | Eesti Teaduste Akadeemia, Eesti Nõukogude Sotsialistliku Vabariigi Teaduste Akadeemia eta Академия наук Эстонской ССР |
| Mota | akademia nazionala eta zientzien akademia |
| Herrialdea | Estonia, Estonia eta Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna |
| Jarduera | |
| Kidetza | International Union of Academies (en) |
| Afiliazioa(k) | Mother Tongue Society (en) |
| Eskumendekoak | |
| Agintea | |
| Egoitza nagusi | |
| Legezko forma | juridical person in public law (en) |
| Historia | |
| Sorrera | 1938ko urtarrilaren 28a |
| Jasotako sariak | |
| webgune ofiziala | |
Estoniako Zientzien Akademia (estonieraz: Eesti Teaduste Akadeemia, latinez: Academia Scientiarum Estoniae) Estoniako zientzia akademia nazionala da, 1938an sortu zuten. Estatuko beste akademia batzuekin gertatzen den bezala, zientzialari ezagunezko talde independente bat da, helburua ikerketa eta garapena sustatzea duena, baita nazioarteko lankidetza zientifikoa bultzatzea eta ezagutza jendeari zabaltzea ere. 2017ko martxoan, eskubide osoko 77 kide zituen, eta 20 kide atzerritar. 2014ko urriaren 15etik, Tarmo Soomere matematikaria da Akademiako presidentea.
Atalak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Akademiak honako lau atal hauek ditu:
- Astronomia eta Fisika Dibisioa (estonieraz: Astronoomia ja füsika osakond)
- Informatika eta Ingeniaritza Dibisioa (estonieraz: Informaatika ja tehnikateaduste osakond)
- Biologia, Geologia eta Kimika Dibisioa (estonieraz: Bioloogia, geoloogia ja keemia osakond)
- Humanitate eta Gizarte Zientzien Dibisioa (estonieraz: Humanitaar- ja sotsiaalteaduste osakond)
Historia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Akademia 1938an sortu zen, elkarte ikasi gisa. Estonia SESBek okupatu zuenean, Akademia 1940ko uztailaren 17an desegin zen. 1945eko ekainean berrezarria izan zen Estoniako SSRko Zientzien Akademia gisa (estonieraz: Eesti NSV Teaduste Akadeemia). Sobietar garaian, liburutegi nagusi bat eta lau dibisioz osatuta zegoen, 15 ikerketa institutu eta beste elkarte zientifiko eta museo batzuez gain. 1989ko apirilean, Estoniaren independentzia baino lehentxeago, akademiak Estoniako Zientzien Akademia jatorrizko izena berreskuratu zuen. Garai horretan gaur egungo forman berregituratu zuten.
Lehendakariak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1946–1950 Hans Kruus
- 1950–1968 Johan Eichfeld
- 1968-1973 Arnold Veimer
- 1973–1990 Karl Rebane
- 1990–1994 Arno Köörna
- 1994–2004 Jüri Engelbrecht
- 2004–2014 Richard Villems
- 2014tik Tarmo Soomere
Sariak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Akademiak banatzen duen sari entzutetsuena Estoniako Zientzia Akademiaren Domina da. Estoniako zientzia garatzeko edo garatzen laguntzeko zerbitzu bikainengatik ematen da sari hori, baita Estoniako Zientzia Akademiako zereginak betetzeko zerbitzuengatik ere.
Kokalekua
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Akademia Tallinneko Kohtu kalean dago. Eraikina Ungern-Sternberg jauregia deritzona da, 1865ean Martin Gropius arkitektoak eraikia.
Estoniako Akademiako argitaletxea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Akademian bada Estoniako Akademia Argitaletxea (estonieraz: Teaduste Akadeemia Kirjastus). 2021etik aurrera zazpi aldizkari argitaratzen ditu argitaletxeak:[1]
- Estoniako Zientzia Akademiako aktak
- Lurraren Zientzien Estoniako Aldizkaria
- Eskisto-olioa
- Linguistika Uralikoa
- Tramoak
- Estoniako Arkeologia Aldizkaria
- Tallinnensia akta historikoa
Gainera, argitaletxeak Estoniar Ama Hizkuntzaren Elkartearen urtekaria argitaratzen du.[1]
Argitaletxeak beste aldizkari hauek ere argitaratu zituen:[1]
- Estoniako Ekologiaren Aldizkaria
- Estoniako Ingeniaritza Aldizkaria
- Estoniako Zientzia Akademiako aktak. Geologia
- Estoniako Zientzia Akademiako aktak. Kimika
- Estoniako Zientzia Akademiako aktak. Fisika. Matematika
Erakunde elkartuak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Hainbat erakunde daude lotuta Akademiarekin . Erakunde edo elkarte horiek akademiaren helburuekin bat datozen jarduerak eta xedeak dituzte.
Besteak beste hauek:[2]
- Estonian Naturalists' Society
- Estonian Geographical Society
- Society of Estonian Regional Studies
- Estonian Mother Tongue Society
- Estonian Union of the History and Philosophy of Science
- Estonian Learned Society in Sweden
- Estonian Literary Society
- Learned Estonian Society
- Estonian Musicological Society
- Estonian Physical Society
- Estonian Association of Engineers
- Estonian Biochemical Society
- Estonian Semiotics Association
- Estonian Chemical Society
- Estonian Society of Human Genetics
- Estonian Society for Economics
- Estonian Society for the Study of Religions
Akademiako egunkaria Europako Unibertsitateetako egunkarien Elkarteko kide ere bada.[3]
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ a b c «Journals – Estonian Academy Publishers» kirj.ee.
- ↑ Associated Organizations. Estonian Academy of Sciences.
- ↑ Our Members. Association of European University Presses.