Edukira joan

Estoniako klima

Wikipedia, Entziklopedia askea

Estonia klima epeleko iparraldeko eremuan eta itsasoko eta kontinenteko klimaren arteko trantsizio-eremuan dago. Estonia (eta Ipar Europa osoa) Ozeano Atlantikoaren iparraldeko bero-edukiaren eragina duen itsas aireak etengabe berotzen duenez, klima leunagoa du ipar latitudea izan arren. Itsaso Baltikoak ezberdintasunak eragiten ditu kostaldeko eta barnealdeko klimaren artean.

Estoniak ia iraupen berdineko lau denboraldi ditu. Batez besteko tenperaturak 17,8 °C (64,0 °F) bitartekoak dira Baltikoko uharteetan, eta 18,4 °C (65,1 °F) barnekoak uztailean, hilabeterik beroenean, eta −1,4 °C (29,5 °F) bitartekoak Baltikoko uharteetan, eta −5,3 °C (22,5 °F) barnekoak otsailean, hilabeterik hotzenean.[1]

Estonia Endla Natura Erreserba 07 Basoa
Pinu gazteak zutik neguan

Estoniako urteko batez besteko tenperatura 6,4 °C (43,5 °F) da.[2] Kliman Ozeano Atlantikoak, Ipar-Atlantikoko errekak eta Islandiako Minimoak ere eragina dute, zikloien eraketagatik ezaguna den eremua baita eta airearen batez besteko presioa inguruko eremuetan baino txikiagoa baita.

Estonia eremu heze batean dago, eta prezipitazio kopurua lurrunketa totala baino handiagoa da. 1991-2020ko prezipitazioen batez bestekoa 573 eta 761 milimetroen artekoa izan zen urtean eta uda amaierako astunena izan zen.[3] Urtean 102 eta 127 egun euritsu artean izan ziren, eta batez besteko prezipitazioa ugariena izan zen Sakala eta Haanja goiko lurren mendebaldeko magaletan.

Tenperatura

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
    Datu klimatikoak (Estonia)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) -0.9 -1.1 2.7 9.5 15.6 19.4 22.4 21.3 16.2 9.6 4.1 1.0 10.0
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -5.6 -6.5 -3.9 0.9 5.6 10.2 13.2 12.5 8.6 3.9 0.0 -3.1 3.0
Pilatutako prezipitazioa (mm) 49 39 35 34 42 70 67 81 58 72 61 53  662
Iturria: http://www.ilmateenistus.ee/kliima/kliimanormid/ohutemperatuur/?lang=en
    Datu klimatikoak (Tallinn, Estonia(normalak 1991-2020 eta muturrak 1805-gaur egun))    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 9.2 10.2 15.9 27.2 31.4 32.6 34.3 34.2 28.0 21.8 14.1 11.6 34.3
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) -0.7 -1.0 2.8 9.5 15.4 19.2 22.2 21.0 16.1 9.5 4.1 1.2 9.9
Batez besteko tenperatura (ºC) -2.9 -3.6 -0.6 4.8 10.2 14.5 17.6 16.5 12.0 6.5 2.0 -0.9 6.4
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -5.5 -6.2 -3.7 0.7 5.2 9.8 13.1 12.3 8.4 3.7 -0.2 -3.1 2.9
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -31.4 -28.7 -24.5 -12.0 -5.0 0.0 4.0 2.4 -4.1 -10.5 -18.8 -24.3 -31.4
Pilatutako prezipitazioa (mm) 56 40 37 35 37 68 82 85 58 78 66 59 700
Euri egunak (≥ 1 mm) 10 8 9 12 11 13 13 14 17 18 16 12 153
Elur egunak (≥ 1 mm) 19 18 13 5 0.4 0 0 0 0 2 11 18 87
Eguzki orduak 29.7 58.8 148.4 217.3 306.0 294.3 312.1 255.6 162.3 88.3 29.1 20.7 1922.7
Hezetasuna (%) 89 86 80 72 69 74 76 79 82 85 89 89 81
Iturria (1): Estonian Weather Service[4][5][6][7][8]
Iturria (2): Pogodaiklimat.ru (rainy and snowy days)[9] and Weather Atlas[10]
    Datu klimatikoak (Tartu (Tõravere) normalak 1991–2020, muturrak 1865–gaur egun)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 9.7 10.9 18.4 27.5 30.9 34.0 34.9 35.2 30.3 21.5 13.8 13.0 35.2
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) -1.8 -1.6 3.3 11.1 17.1 20.6 23.1 21.8 16.3 9.2 3.3 0.0 10.2
Batez besteko tenperatura (ºC) −4.1 −4.4 -0.5 5.9 11.5 15.5 18.0 16.7 11.8 6.0 1.2 -2.1 6.3
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) −6.5 −7.3 −4.0 1.2 5.8 10.3 12.9 12.0 8.0 3.3 -0.8 -4.2 2.6
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -37.5 -36.0 -29.6 -19.8 -7.2 -2.2 1.8 1.5 -6.6 -13.8 -22.2 -38.6 -38.6
Pilatutako prezipitazioa (mm) 48 39 36 35 54 88 67 79 55 68 55 51 673
Prezipitazio egunak (≥ 1.0 mm) 10 8 8 8 8 10 11 11 11 11 11 11 118
Eguzki orduak 33.7 65.1 140.3 190.9 266.0 258.0 268.7 227.6 152.1 79.3 30.0 24.3 1735.9
Hezetasuna (%) 88 85 76 68 65 70 74 77 82 86 89 89 79
Iturria: Estonian Weather Service (precipitation days 1971–2000)[11][12][13][14][15][16]
    Datu klimatikoak (Pärnu (normalak 1991–2020, muturrak 1842–gaur egun))    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 9.0 8.3 18.1 26.2 31.2 32.6 34.1 33.4 28.0 22.4 12.6 10.3 34.1
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) −0.8 −1.0 3.0 10.2 16.7 20.2 23.0 21.8 16.6 9.9 4.3 1.1 10.4
Batez besteko tenperatura (ºC) -3.0 -3.7 -0.5 5.4 11.4 15.4 18.3 17.2 12.5 6.8 2.2 -0.9 6.8
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) −5.5 −6.6 −3.7 1.2 6.1 10.7 13.6 12.8 8.6 3.8 0.0 −3.1 3.2
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) −34.8 −34.3 −28.5 −19.7 −5.3 -0.1 3.4 2.6 −4.7 −10.9 −22.2 −34.5 -34.8
Pilatutako prezipitazioa (mm) 61 49 43 40 39 78 74 84 61 83 73 71 761
Prezipitazio egunak (≥ 1.0 mm) 12 9 10 8 7 9 10 10 11 12 14 14 125
Eguzki orduak 38.8 69.6 148.2 210.1 300.3 293.5 306.4 258.6 172.8 95.5 36.5 24.3 1950.2
Hezetasuna (%) 88 87 81 73 68 73 75 78 82 86 89 89 81
Iturria: Estonian Weather Service (precipitation days 1971–2000)[17][18][19][20][15][21]
    Datu klimatikoak (Vilsandi (normalak 1991–2020, muturrak 1865–gaur egun))    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 8.1 8.0 15.0 23.5 28.7 31.6 32.1 32.4 27.9 19.7 13.1 10.2 32.4
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 1.3 0.4 2.6 7.6 12.9 17.1 20.8 20.6 16.1 10.5 6.0 3.3 9.9
Batez besteko tenperatura (ºC) −0.3 −1.4 0.6 4.7 9.7 14.2 17.8 17.8 13.9 8.7 4.5 1.9 7.7
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) −2.2 −3.3 −1.4 2.4 7.0 11.7 15.4 15.3 11.7 6.7 2.8 0.1 5.5
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -31.8 -28.1 -26.2 -13.6 -3.1 3.2 7.1 7.3 0.4 -6.4 -10.8 -28.6 -31.8
Pilatutako prezipitazioa (mm) 44 33 33 28 31 47 49 73 59 67 63 52 577
Prezipitazio egunak (≥ 1.0 mm) 11 8 8 8 7 7 8 9 12 12 14 13 116
Eguzki orduak 37.3 69.0 150.4 226.1 316.1 313.5 330.1 270.5 175.7 100.3 38.3 24.0 2065.8
Hezetasuna (%) 86 86 83 81 80 82 81 80 81 82 86 86 83
Iturria: Estonian Weather Service (precipitation days 1971–2000)[22][23][24][25][26][16]

Udaberria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udaberria lehorra eta leuna izaten da. Apirileko eguraldia izan daiteke aldakorrena, hileko lehen erdian batzuetan egun elurtuak egon daitezke baina aldi berean batzuetan tenperatura 20 °C-tik gora igotzen den egunak bizi daitezke. Udaberria Estoniako hegoaldeko barnealderik beroena da, eta kostaldeko hotzena. Udaberriko hilabeterik beroena da maiatza, lehen konjuru epelak iristen direnean eta tenperaturak 20-30 °C-ra irits daitezkeenean. Apirilean hasiko da trumoi denboraldia.

Uda

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udak leunak dira, beroagoak Estoniako hegoaldean eta ekialdean, hotzagoak uharteetan. Egun batzuetan tenperaturak 30-35 °C-ra ere irits daitezke, baina 20 °C-tik gertu egon ohi dira. Hilabeterik beroena uztaila da, baina airearen tenperatura maximoaren errekorra abuztuan erregistratu zen, 35,6 °C-tan. Arratsaldean trumoi-ekaitzak ikusi ohi dira.

Udazkena

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udazkena hezea eta haizetsua da. Iraileko lehen hamabostaldia beroa izan daiteke. Zikloi asko hego-mendebaldetik eta mendebaldetik datoz eta trumoi-ekaitzarekin eurite handiak ekartzen dituzte Estoniara. Ekaitz batzuek kostaldeko uholdeak eta 35 m/s-tik gorako haizeteak eragin ditzakete. Hurrengo hilabeteetan, eguraldia pixkanaka hozten doa, egun lainotsuen kuota handitu egiten da. Lehen elurra urriaren amaieran edo azaroan etorri ohi da. Kostaldean udazkena barnealdean baino dezente arinagoa da.

Negua

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hotzagoa da Estoniako ekialdean, eta beroagoa kostaldean. Hilabeterik hotzenak urtarrila eta otsaila dira; gau batzuk -35 °C bezain hotzak izan daitezke. Errekor baxua -43,5 °C-koa da. Zikloiek elur ekaitzak dakartzate. Batzuetan, itsasoaren efektuak Estoniari eragiten dio, elur gehiago ekarriz.

Haizea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Haizerik indartsuena 1969an izan zen, Ruhnun, 48 m/s.

Eguzki-argia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Urteko intsolazio osoa 1.829,6 ordukoa da. Hilabeterik eguzkitsuena uztaila izaten da, hodeitsuena abendua izaten da.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Ingelesez) «Temperature |» Estonian Environment Agency Weather Services.
  2. ↑ (Ingelesez) «Temperature |» Estonian Environment Agency Weather Services."Temperature |". Estonian Environment Agency Weather Services. Retrieved 2022-09-29.
  3. ↑ (Ingelesez) «Precipitation |» Estonian Environment Agency Weather Services.
  4. ↑ Climate normals-Temperature. Estonian Weather Service.
  5. ↑ Climate normals-Precipitation. Estonian Weather Service (kontsulta data: 30 January 2021).
  6. ↑ Climate normals-Humidity. Estonian Weather Service (kontsulta data: 30 January 2021).
  7. ↑ Climate normals-Sunshine. Estonian Weather Service (kontsulta data: 30 January 2021).
  8. ↑ Rekordid. Estonian Weather Service (kontsulta data: 19 March 2021).
  9. ↑ .
  10. ↑ .
  11. ↑ Climate normals-Temperature. Estonian Weather Service (kontsulta data: 31 January 2021).
  12. ↑ Climate normals-Precipitation. Estonian Weather Service (kontsulta data: 31 January 2021).
  13. ↑ Climate normals-Humidity. Estonian Weather Service (kontsulta data: 31 January 2021).
  14. ↑ Climate normals-Sunshine. Estonian Weather Service (kontsulta data: 31 January 2021).
  15. 1 2 Rekordid. Estonian Weather Service (kontsulta data: 19 March 2021).
  16. 1 2 Kliimanormid-Sademed, õhuniiskus. Estonian Weather Service (kontsulta data: 31 January 2021).
  17. ↑ Climate normals-Temperature. Estonian Weather Service (kontsulta data: 1 February 2021).
  18. ↑ Climate normals-Precipitation. Estonian Weather Service (kontsulta data: 1 February 2021).
  19. ↑ Climate normals-Humidity. Estonian Weather Service (kontsulta data: 1 February 2021).
  20. ↑ Climate normals-Sunshine. Estonian Weather Service (kontsulta data: 1 February 2021).
  21. ↑ Kliimanormid-Sademed, õhuniiskus. Estonian Weather Service (kontsulta data: 1 February 2021).
  22. ↑ Climate normals-Temperature. Estonian Weather Service (kontsulta data: 30 January 2021).
  23. ↑ Climate normals-Precipitation. Estonian Weather Service (kontsulta data: 30 January 2021).
  24. ↑ Climate normals-Humidity. Estonian Weather Service (kontsulta data: 30 January 2021).
  25. ↑ Climate normals-Sunshine. Estonian Weather Service (kontsulta data: 30 January 2021).
  26. ↑ Rekordid. Estonian Weather Service (kontsulta data: 7 April 2021).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Estoniako_klima&oldid=10697178"(e)tik eskuratuta