Artikulu hau Wikipedia guztiek izan beharreko artikuluen zerrendaren parte da

Etanol

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search

Etanol
Ethanol-2D-skeletal.svg
Formula kimikoa C₂H₆O
SMILES kanonikoa 2D eredua
InChl 3D eredua
Base konjokatua etoxido
Ezaugarriak
Dentsitatea
790 kg/m³ (20 °C, likido)
Soinuaren abiadura 1.162 m/s (20 °C, likido)
Errefrakzio indiziea 1,3611
Azidotasuna (pKa) 16
Fusio-puntua -114 °C
Irakite-puntua 78 °C (760 Torr)
79 °C (1 atm)
Entropia molar estandarra 160,7 J K⁻¹ mol⁻¹ eta 281,6 J K⁻¹ mol⁻¹
Formazio entalpia estandarra -277,6 kJ/mol eta -234,8 kJ/mol
Errekuntza entalpia -1.367 kJ/mol
Lurrun-presioa 44 mmHg (20 °C)
58 hPa (20 °C)
Bero ahalmena 13,444 J K⁻¹ mol⁻¹
Masa molekularra 46,042 u
Erabilera
Elkarrekintza 5-hydroxytryptamine (serotonin) receptor 3A (en) Itzuli, Potassium inwardly-rectifying channel, subfamily J, member 3 (en) Itzuli eta Potassium inwardly-rectifying channel, subfamily J, member 5 (en) Itzuli
Rola disolbatzaile, local anti-infective agent (en) Itzuli eta depressant (en) Itzuli
Kristalografia
Sistema kristalinoa Kristal-sistema monokliniko
Talde espaziala space group 7 (en) Itzuli
Talde puntuala monokliniko-domatiko
Arriskuak
NFPA 704
NFPA 704.svg
3
2
0
GHS arriskua arriskua
GHS-pictogram-flamme.svg
Arrisku motak H225 (en) Itzuli, H319 (en) Itzuli
Prekauzio motak P210 (en) Itzuli, P240 (en) Itzuli, P305+P351+P338 (en) Itzuli, P403+P233 (en) Itzuli
Lehergarritasunaren beheko muga 3,3 vol%
Lehergarritasunaren goiko muga 19 vol%
Autoignizio tenperatura 363 °C
Denboran ponderatutako esposizio muga 1.900 mg/m³ (10 h, Ameriketako Estatu Batuak)
Flash-puntua 13 °C
12 °C
IDLH 6.237 mg/m³
Eragin dezake ethanol exposure (en) Itzuli eta mozkor
Identifikatzaileak
InChlKey LFQSCWFLJHTTHZ-UHFFFAOYSA-N
CAS zenbakia 64-17-5
ChemSpider 682
PubChem 702
Reaxys 1718733
Gmelin 16236
ChEBI 787
ChEMBL CHEMBL545
NBE zenbakia 1170
RTECS zenbakia KQ6300000
ZVG 10420
DSSTox zenbakia KQ6300000
EC zenbakia 200-578-6
ECHA 100.000.526
CosIng 31401
MeSH D000431
RxNorm 448
Human Metabolome Database HMDB0000108
KNApSAcK C00019560
UNII 3K9958V90M
NDF-RT N0000145812 eta N0000146104
KEGG D06542, D00068 eta C00469
PDB Ligand EOH

Etanola, etil alkohola[1] edo alkohol etilikoa[2] alkohol molekula organiko bat da (CH3-CH2OH). Alkohol talde funtzionala (-OH) lehen karbonoan du. Bere formula orokorra da. Likido kolorgea da, erraz su hartzen duena.

Edari alkoholdunek duten molekula da. Alkohol etilikoa (96 gradutako alkohola) da, koloregabea, ardo usainduna eta zapore mina duena. Uretan, eterrean eta kloroformoan urtzen da. Irakite puntua 78,4° C-tan du eta urtze puntua -130° C-tan. Isurkari azukredunen eta mahatsaren, laboreen, arrozaren eta beste zenbait gairen hartziduraz lortzen da. Hartziduraren ondorioz alkohola duten edariak egiten dira (ardoa, garagardoa) eta horiek destilatuz alkohol ia hutsa (% 4 ura du) ateratzen da, edari biziak egiteko erabiltzen dena (rona, whiskya, vodka, ginebra). Alkohol etilikoa gehienetan hartzidura bidez lortzen bada ere, etilenoaren eta azetaldehidoaren sintesia eginez ere presta daiteke. Etanola maiz erabiltzen da: edari prestaketan, lurringintzan, botikagintzan iodo tintura egiteko eta antiseptikoetarako, disolbatzaile gisa, eta kloroformoa, eterra eta azido azetikoa egiteko.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Euskalterm: [Nutrizioa eta Dietetika Hiztegia] [2016] eta [Hiztegi Terminologikoa] [2011]
  2. Euskalterm: [Sagardogintza Hiztegia] [2015]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]


Kimika Artikulu hau kimikari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.