Etxebizitza publiko

Karl Marx-Hof, Vienako etxebizitza sozial klasikoa.

Etxebizitza publikoa edo etxebizitza soziala diru-sarrera gutxien dutenentzat etxebizitzen eskaintza ugaltzeko egindako programa batean sartzen den etxea da, administrazioaren zuzeneko laguntzarik gabe baina kreditu-laguntza eta exentzio fiskal handiak eskainiz eta eraikuntzari berari eta errentei muga zorrotzak jarriz egina. Termino orokor bat da, errentakoa edo alokairukoa izan daitekeen etxebizitzari buruzkoa, Estatuaren, irabazi-asmorik gabeko erakunde baten edo bien arteko konbinazio baten jabetzakoa, edo Estatuak osorik edo zati batean eraikitako eta onuradunei lagatako etxebizitza bati buruzkoa, oro har, etxebizitza ekonomiko bat hornitzeko helburuarekin.

Frantzia

Frantziak, Ipar Euskal Herria barne, tradizio luzea dago etxebizitzen merkatuan estatuak esku hartzeko. Bigarren Mundu Gerraren ondoren, populazioa inoiz ikusi gabeko tasetan hazi zen, landa-exodoa handitu egin zen, gerraren kalteek hiri askotako etxe kopurua murriztu zuten bitartean. Errenta-prezioak izugarri igo ziren, eta gobernuak lege bat zigortu zuen 1949an, blokeatzeko, higiezinen merkatuaren etekin ekonomikoekin amaituz. Gainera, eraikuntza zorrotz arautu zen, eta horrek zaildu egin zuen babes politikorik ez zuen eraikuntza.

Gobernuak eraikuntza-plan handi bat abiarazi zuen, villes nouvelles (euskaraz: «herri berriak») eta habitation à loyer modéré (euskaraz: «errenta moderatuko etxebizitza») izeneko aldiri berrien sorrera barne. Estatuak bazituen lurrak eskuratzeko funtsak, legezko baliabideak, eta abantaila batzuk eman ziezazkiekeen bere etxebizitza-konplexu zabalak ehunka sailekin eraikitzen zituzten konpainiei. Kalitatea ere arautua izan zen, eta garaiko estandarrentzat (1950eko eta 1960ko urteak) etxebizitza txukunak eta kalitate handikoak izan ziren.

Frantziak sistema horri eusten dio oraindik. Duela gutxiko lege batek herri bakoitzarentzat betebehar bihurtu zuen gutxienez HLMren % 20 izatea. Gaur egun, HL errenta-merkatuaren erdia da.

Diru-sarrera txikiko familiei bizitzeko tokiak eskaintzea arrakastatsua izan zen aldi berean, sistema horrek hiri inguruko ghettoak sortzea ere ekarri zuen. Han, biztanleriaren estratu baxuenak, gehienbat etorkinez eta langabezia masiboa pairatzen zuten herritarrez osatuak, hirigune gentrifikatuetatik isolatuak izan ziren, batzuetan gatazketara eta tentsio sozialetara eramanez.

Espainia

Espainian babes ofizialeko etxebizitzen politika Berrezarkuntzaren garaian hasi zen, 1921eko Etxe Merkeen Legearekin. Lehenago, 1911n, Etxe Merkeen lehen Legea aldarrikatu zen, ia aplikaziorik izan ez zuena.

Errenta-etxeak arbuiatzeko espainiar pentsamoldeak eta 1980ko urteetako aurrekontu-murrizketek babes publikoko etxebizitzak gutxienekora erori dituzte. Ohikoak ziren Francisco Francoren diktaduraren garaian (1936-1975). Orain, etxebizitza falta hori arazo soziala da, batez ere kostuak asko igo direlako, eta gaur egun sektore askok etxebizitza publiko gehiago eskatzen dituzte alokatzeko.

Kanpo estekak

• Datuak: Q6532502
• Multimedia: Public housing / Q6532502