Euskal Herriko Antolamendu Administratiboa

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Euskal Herria
Euskal Herria
Ez da estatua
Bandera Armarria
Goiburua: "Zazpiak Bat"
HiriburuaIruñea
Hizkuntzak Euskara
Hizkuntza ofizialak Hegoaldean: euskara,1 gaztelania
Iparraldean: frantsesa
Herritarra euskalherritar, euskotar
Gobernua
 -  EAEko lehendakaria Iñigo Urkullu
 -  Nafarroako lehendakaria Uxue Barkos
 -  EHEko lehendakaria Jean-Rene Etxegarai
Legebiltzarra Eusko Legebiltzarra
Nafarroako Parlamentua
EHEko Kontseilua


Euskal Herriko Antolamendu Administratiboa da Euskal Herriak gaur egun duen antolamendu politiko eta administratiboa, kontuan hartuz zazpi herrialdeek duten banaketa[1]. Euskal Herria Europako herrialde bat da[2]. Pirinio mendien mendebaldean kokatua, Frantzia eta Espainiaren arteko muga egiten duen mendilerroan, eta Bizkaiko golkorantz zabaltzen dena.

Euskal Herriak zazpi herrialde hauek barne hartzen ditu: Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa Beherea, Nafarroa Garaia eta Zuberoa.

Euskal Autonomia Erkidegoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Euskal Autonomia Erkidegoa»


Gaur egun Bizkaia, Gizpuzkoa eta Araba Euskal Autonomia Erkidegoaren barruan daude, hiru herrialdetako bakoitzak bere erakunde publikoak mantendu dituen arren.

Lehendakaria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

EAEko lehendakaria Iñigo Urkullu da.

Eusko Jaurlaritza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Eusko Jaurlaritza»

Eusko Jaurlaritza Euskal Autonomia Erkidegoko gobernua da, hau da, ArabaBizkaia eta Gipuzkoa herrialdeetan du eskumena. Eusko Jaurlaritzaren egoitza nagusia Arabako hiriburu Gasteizko Lakua auzoan dago; hortik dator maiz Lakuako Gobernua ezizenez ere aipatzea.

Eusko Legebiltzarra[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Eusko Legebiltzarra»

Eusko Legebiltzarra EAEko legeak eratzen eta eztabaidatzen dituen erakundea da. Euskal Autonomia Erkidegokobiztanleak ordezkatzen ditu, eta gaur egun 75 eserleku ditu: 25 eserleku, autonomia erkidegoa osatzen duen herrialde bakoitzeko (ArabaBizkaia eta Gipuzkoa). Lau urtean behin, Euskal Autonomia Erkidegoko herritarrek sufragio unibertsalarenbitartez hautatzen dituzte 75 legebiltzarkide horiek.

Nafarroa Garaia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Nafarroa Garaia»

Nafarroa Garaiari gaur egun Nafarroako Foru-Komunitatea izaera eman dio Espainiako ordenamenduak.

Lehendakaria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

NFK-ko lehendakaria Uxue Barkos da.

Nafarroako Gobernua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Nafarroako Gobernua»

Nafarroako Gobernua Nafarroako Foru Erkidegoko gobernua da, eta Iruñean du egoitza nagusia. Historikoki eta 1982. urterarte Foru Diputazioaedo Foru Aldundia izenez ere ezagutu izan da, Nafarroako Foruaren Hobekuntzan zehaztu bezala. Lehendakaria parlamentuak aukeratzen du, lau urtetik behin egiten diren foru hauteskundeetan.

Nafarroako Parlamentua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Nafarroako Parlamentua»

Nafarroako Parlamentua edo Nafarroako Gorteak Nafarroako autonomia mailan botere legegilearen ganbera bakarra da. Parlamentuaren betebeharrak, Foru Hobekuntzaren Legearen arabera, nafarrak ordezkatzea, legeak eta aurrekontu orokorra onartzea eta Nafarroako Lehendakaria kontrolatzea dira.

Egun, 50 ordezkarik dute eserlekua parlamentuan. Legegintzaldiak lau urtekoak dira, eta parlamentari guztiak batera hautatzen dira, barrutirik gabe.

Euskal Hirigune Elkargoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Euskal Hirigune Elkargoa»

Euskal Hirigune Elkargoa (EHE) (frantsesez Communauté d'agglomération du Pays basque - CAPB eta gaskoieraz Comunautat d'Aglomeracion deu País Basco - CAPBIpar Euskal Herri osoa hartzen duen hirigune elkargoa da, egituraketa administratibo bateratua lortzeko eratutako erakundea. Erakunde honek izaera administratiboa berria du, Elkargoaren barneko udalerriei eskumen gehiago emanez. Horretarako, jada Frantziako lurralde egituraketa eta zuzenbidean dauden hirigune elkargoahiri elkargoa edo herri elkargoa deritzoten entitateez baliatzea gogoeta egin zen.

Lehendakaria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

EHEko lehendakaria Jean Rene Etxegarai da.

Euskal Hirigune Elkargoko kontseilua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Euskal Hirigune Elkargoa»

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]