Farad
| Farad | |
|---|---|
| Neurtzen du | kapazitantzia |
| SI sistemarako konbertsioa | 1 F |
| Honen izena darama | Michael Faraday |
| Ikurra | F, Ф, F, F eta F |
Farada (sinboloa: F[1]) Nazioarteko Unitate Sistemako unitate eratorri bat da, kapazitantzia neurtzen duena; hau da, objektu batek karga elektrikoa gordetzeko duen ahalmena.[2] Michael Faraday ingeles fisikariaren omenez izendatua da.
Kapazitantziaren alderantzizko magnitudea elastantzia da. Nazioarteko sisteman alderantzizko farad (F-1) unitatetan adierazten da. Antzina, zenbaitek Arthur Edwin Kennelly estatubatuar ingeniariak 1920ko hamarkadan sortu zuen daraf unitate ez-estandarra erabili zuten.
Definizioa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Farad bat kondentsadore baten kapazitantzia da, kondentsadorea Volt bateko potentzial elektrikoan Coulomb batez kargatzen denean.[3]
- : Farad
- : Coulomb
- : Volt
Aplikazio gehienetarako, farada oso kapazitantzia-unitate handia da. Hori dela eta, ohikoa da Nazioarteko Unitate Sistemak azpimultiploak sortzeko aurrizkiekin aurkitzea. Esate baterako:
- 1 mF (milifarad, farad baten milarena (10−3)) = 0.001 F = 1000 μF = 1000000000 pF
- 1 μF (mikrofarad, farad baten milioirena (10−6)) = 0.000 001 F = 1000 nF = 1000000 pF
- 1 nF (nanofarad, farad baten miliarrena (10
−9)) = 0.000 000 001 F = 0.001 μF = 1000 pF
- 1 pF (pikofarad, farad baten bilioirena (10−12)) = 0.000 000 000 001 F = 0.001 nF
Berdintzak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Farada Nazioarteko Unitate Sistemako funtsezko zazpi unitateetatik lau oinarri dituen unitate eratorria da: kilogramoa (kg), metroa (m), segundoa (s), eta amperea (A).
Nazioarteko Unitate Sistemako unitateen konbinazio bidez adierazita, farada honako hau da:
non F = farad, s = segundo, C = coulomb, V = volt, W = watt, J = joule, N = newton, Ω = ohm, Hz = hertz, S = siemens, H = henry, A = ampere.[4]
Historia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]"Farad" terminoa Josiah Latimer Clark eta Charles Tilston Bright ingeniari elektrikoek proposatu zuten 1861ean, Michael Faradayren omenez, karga-kantitatearen unitate gisa, eta 1873rako, farada kapazitantzia-unitate gisa erabiltzen zen. 1881ean Parisen egin zen Elektrikarien Nazioarteko Kongresuan farad izena hartu zen kapazitantzia elektrikoaren unitate gisa.[5]
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Laburtzapenen hiztegia. Gasteiz: Eusko Jaurlaritzaren Argitalpen Zerbitzu Nagusia, 31 or..
- ↑ 197. araua. Euskara Batuaren Ortotipografia (EBO). EBO (II). Sinboloak. Euskaltzaindia, 18 or. (kontsulta data: 2026-03-02).
- ↑ Jaio, Juanjo; Berra, Josu. (2001eko azaroa). Elektronika analogiakoa. Elhuyar, 35 or. (kontsulta data: 2026-03-02).
- ↑ Bureau International des Poids et Mesures. (2019). The International System of Units (SI). (9.. argitaraldia), 138 or..
- ↑ (Ingelesez) «The Electrical Congress» The Electrician: 297. 1881-09-24 (kontsulta data: 2026-03-02).