Fashodako gatazka

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Fashodako gatazka
Fashoda Incident map - en.svg
Gertakaria
Kokapena  (Kodok Itzuli)
Koordenatuak 9° 53′ 00″ N, 32° 07′ 00″ E / 9.8833333333333°N,32.116666666667°E / 9.8833333333333; 32.116666666667Koordenatuak: 9° 53′ 00″ N, 32° 07′ 00″ E / 9.8833333333333°N,32.116666666667°E / 9.8833333333333; 32.116666666667
Parte hartzailea(k) Jean-Baptiste Marchand Itzuli, Charles Mangin, Horatio Herbert Kitchener, Horace Smith-Dorrien Itzuli eta Théophile Delcassé
Kalteak

Fashodako gatazka 1898an gertaturiko istilu inperialistak ziren, noiz Frantziak eta Erresuma Batuak bere afrikar koloniak lotzeko trenbideak egin zituztenean. Fashoda -Sudango herri txiki bat- trenbide bien elkargunean zegoenez, istiluen agertoki bilakatu zen.

Britainiarrek bere agintea Kairotik Esperantza Oneko lurmuturreraino hedatu nahi zuten; frantziarrek, berriz, Atlantikotik Itsaso Gorriraino Sahara eta Sahel zehar eta Afrika ekuatorialean Brazzavilletik Djibutiraino. Potentzia bien asmoak Fashodan talka egin zuten. Frantziarrek Brazzavilletik bidali zuten espedizio militar bat eta, bertan, Djibutitik zetorren zutabe batekin elkartu zen.[1] Ondoren, britainiar ontzidi bat Niloren bidez Egiptotik ailegatu zen. Tirabirak eta negoziazioez beteriko hilabete batzuk pasa ondoren, frantziarrek atzera egin zuten (izan ere, gutxiago izateaz gain ez zuten ontzien babesik).

Metropolietan gatazka besteen espantsionismoaren ikurtzat hartu zuten eta alde bietan agerraldi aberkoiak egin zituzten. 1904an, Entente Cordiale sinatzean, Frantziak Egiptoren britainiar jabetza aldarrikatu zuen eta baita Sudanen anglo-egiptoar jabekidetza ere, trukean Maroko lortuz.[2]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Michel Côte, Mission de Bonchamps: Vers Fachoda à la rencontre de la mission Marchand à travers l’Ethiopie, Paris, Plon, 1900.
  2.   Bell, P. (2014) France and Britain, 1900–1940: Entente and Estrangement Londres: Routledge 3 or. ISBN 9781317892731 .
Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Fashodako gatazka Aldatu lotura Wikidatan
Historia Artikulu hau historiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.