Fashodako gatazka

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Fashodako gatazka
Fashoda Incident map - en.svg
Gertakaria
Kokapena  (Kodok Itzuli)
Koordenatuak 9° 53′ 00″ N, 32° 07′ 00″ E / 9.8833333333333°N,32.116666666667°E / 9.8833333333333; 32.116666666667Koordenatuak: 9° 53′ 00″ N, 32° 07′ 00″ E / 9.8833333333333°N,32.116666666667°E / 9.8833333333333; 32.116666666667
Parte hartzailea(k) Jean-Baptiste Marchand Itzuli, Charles Mangin, Horatio Herbert Kitchener, Horace Smith-Dorrien Itzuli eta Théophile Delcassé
Kalteak

Fashodako gatazka istilu inperialista izan zen, 1898an gertaturikoa, Frantziak eta Erresuma Batuak beren afrikar koloniak lotzeko trenbideak egin zituztenean. Fashoda -Sudango herri txiki bat- trenbide bien elkargunean zegoenez, istiluen agertoki bilakatu zen.

Britainiarrek Kairotik Esperantza Oneko lurmuturreraino hedatu nahi zuten beren agintea; frantziarrek, berriz, Atlantikotik Itsaso Gorriraino Sahara eta Sahelen zehar, eta Brazzavilletik Djibutiraino Afrika ekuatorialean. Potentzia bien asmoek Fashodan egin zuten talka. Frantziarrek Brazzavilletik bidali zuten espedizio militar bat, eta Djibutitik zetorren zutabe batekin elkartu zen bertan.[1] Ondoren, britainiar ontzidi bat Egiptotik iritsi zen, Nilon barrena. Tirabirak eta negoziazioez beteriko hilabete batzuk pasa ondoren, frantziarrek atzera egin zuten (izan ere, gutxiago izateaz gain, ez zuten ontzien babesik).

Metropolietan besteen espansionismoaren ikurtzat hartu zuten gatazka, eta alde bietan agerraldi nazionalistak egin zituzten. 1904an, Entente Cordiale sinatzean, Frantziak Egiptoren britainiar jabetza onartu zuen, eta baita Sudanen anglo-egiptoar jabekidetza ere; trukean Maroko bereganatu zuen.[2]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Michel Côte, Mission de Bonchamps: Vers Fachoda à la rencontre de la mission Marchand à travers l’Ethiopie, Paris, Plon, 1900.
  2. Bell, P. (2014) France and Britain, 1900–1940: Entente and Estrangement Londres: Routledge 3 or. ISBN 9781317892731.
Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Fashodako gatazka Aldatu lotura Wikidatan
Historia Artikulu hau historiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.