Favolaschia calocera
| Favolaschia calocera | |
|---|---|
| Sailkapen zientifikoa | |
| Erreinua | Fungi |
| Filuma | Basidiomycota |
| Klasea | Agaricomycetes |
| Ordena | Agaricales |
| Familia | Mycenaceae |
| Generoa | Favolaschia |
| Espeziea | Favolaschia calocera R.Heim, 1966 |
Favolaschia calocera Mycenaceae familiako onddo espezie bat da.[1][2] Hedatu den zati handi batean espezie inbaditzailetzat hartzen da. Garraio-bideetan zehar landugabeko, edo hondakinak izurtzen diren lurrak kolonizatzen ditu eta giza jarduerak asaldatutako habitatean nagusi bihur daiteke. Mikologoek beldur dira bertako onddoen espezieak lekuz alda ditzakeela paleotropikoetan hedatzen den heinean .[3]
Deskribapena
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Egurrean bizi den onddo saprotrofo bat da.[4] Askotan hori distiratsua da hasieran, gero hori-arrexka bihur daiteke,[5] nahiz eta sarritan laranja distiratsu koloreko abaniko-pedunkulatu gisa agertzen den, 5 eta 30 mm bitarteko diametrokoa, azpialdean poro nabarmenekin.[6]
Kapela: 18 mm arteko diametroa har dezake, hasieran ganbila eta gero zabaldua, erdizirkularra edo giltzurrun formakoa; ertza mehea, apur bat inkurbatua. Kapelaren gainazala matea, lehorra, himenoforoaren albeoloen aztarnak diren bulto txikiekin, itxura erretikulatua ematen diotena; horia, hori-laranja edo laranja-izokin kolorekoa. Himenoforoa albeolo angeluar eta adnatu batzuen bidez; horia edo hori-laranja kolorekoa.
Hanka: 20 mm arteko garaierakoa eta 2 mm arteko lodierakoa, zilindrikoa, eszentrikoa edo alboan, pruinaduna, kapelaren kolorekoa.
Haragia: Urria, usain nabarmenik gabea, azido samarra eta zapore astringente samarrarekin.
Jangarritasuna
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Ezezaguna.
Sasoia eta lekua
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udan eta udazkenean, Quercus, Ulex eta baita Corylus-en hildako adar txikietan. Madagaskarkoa, penintsularen iparraldean kokatua 2009an Asturiasen, baina argi eta garbi zabaltzen ari dena. [7]
Banaketa geografikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Lehen aldiz Madagaskarren ikusi zen[8], 1950eko hamarkadatik dago Zeelanda berrian,[9] non espezie inbaditzaile bihurtu zen.[10] Duela gutxi mundu osora zabaldu da. 1999an aurkitu zuten lehen aldiz Italian.[11] Europan bigarren agertu zen herrialdea Espainia izan zen. 2004an aurkitu zuen lehen aldiz Gijongo Monte Deva inguruan, Asturiasko Mikologia Elkarteko presidenteak, Francisco Casero jaunak.[12]. 2012an Britania Handian aurkitu zuten [13] eta 2013an Portugalen ikusi zuten.[14] . 2015ean Frantzian eta Suitzan aurkitu zuten.[15] 2019an Belgikan aurkitu zuten eta 2020ko azaroan Herbehereaketan. 2023ko irailean Man uhartean ikusi zuten lehen aldiz.
Amerikan duen banaketa ez dago ondo dokumentatuta, baina Venezuelan, Brasilen eta Perun bildu da[16][17]. Costa Rican ere badago[18] eta Hawái uharteetan oso hedatua dago, 2009 baino lehen bertan aurkitu ez bazen ere.[19] Australian ere hedatuta dago[20] eta 1994an Norfolk uhartean bildu zen lehen aldiz, baina Zeelanda Berriko lehen hedapenarekin alderatuta, ez zen Australia kontinentalean bildu 2004ra arte. Frantziako Reunion eta Mayotte [21] uharteetan ere aurkitu zen, Afrikako kontinentetik gertu daudenak. Bertan Kenyan, Kongoko Errepublika Demokratikoan, Tanzanian eta Zambian aurkitu zuten.[22] Seychelles-en ere presente dago. [23] Asian Thailandian eta Txinan aurkitu zen lehen aldiz bildumen arteko aldakuntza genetiko handiarekin. Duela gutxi, Indian[24] eta Sumatra uhartean aurkitu zuten,[25] Ez da ziurtasun osoz jakin, F. calocera Madagaskarrekoa den edo Asiatik sartu zen uhartean. Berriki egindako ikerketa batek ondorioztatu du Favolaschia calocera espezie konplexua dela eta Madagaskarreko laginei Favolaschia calocera sensu stricto izena jartzen die; multzoak Txinako hiru espezie berri ere biltzen ditu (F. brevibasidiata, F. brevistipitata eta F. longistipatata), Txinako eta Thailandiako F. minutussima espezie berria eta espezie mailara igotako Favolaschia claudopus izeneko espezie bat, Ozeaniako, Afrikako eta Europako laginak dirudite.[26]
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
- ↑ Singer R (1986) Los Agaricales en la taxonomía moderna, 4.ª ed. Koeltz Scientific Books, Koenigstein.
- ↑ Vizzini A, Zotti M, Mello A (2009) Distribución de especies de hongos exóticos: el caso de estudio de Favolaschia calocera. Invasiones biológicas.
- ↑ Singer R (1974) Una monografía de Favolaschia Beih. Nueva Eduvigia 50:1–107.
- ↑ Cazenave, R. (2017) Deux récoltes françaises d'une espèce tropicale: Favolaschia calocera R. Heim. Boletín micológico del Dauphiné-Savoie n° 224: 19-29..
- ↑ "Favolaschia calocera (Poreconch anaranjado)" . Taranaki Educational Resource: Research, Analysis and Information Network . Consultado el 14 de mayo de 2012 ..
- ↑ (Gaztelaniaz) Sociedad micológica Barakaldo. Investigación y divulgación de la micologia.
- ↑ Heim R (1945) Les agarics tropicaux à hyménium tubulé (Madagascar, Costa de Marfil, Guinea, Antillas, Insulinde). Apocalipsis Micol 10:3–61.
- ↑ Johnston PR, Whitton SR, Buchanan PK, Park D, Pennycook SR, Johnson JE, Moncalvo JM (2006) El género de basidiomicetos Favolaschia en Nueva Zelanda. Nueva Zelanda Bot 44(1):65–87.
- ↑ Johnston PR, Buchanan P (1998) Invasores fúngicos. Aust Mycol Newsl 17:48–52.
- ↑ Vizzini A, Zotti M (2002) Favolaschia calocera, una especie tropical recolectada en Italia. Micotaxón 82:169–176.
- ↑ Casero Morcillo, F. (2008): Favolaschia calocera Heim. Primera cita en la Península Ibérica. Yesca 20:24-25..
- ↑ Ainsworth AM, Farley D, Gainey P, Penna P, Suz LM, (2015) Invasión de los bates de ping-pong naranjas: la distribución rápidamente cambiante de Favolaschia calocera. Micología de campo, 16(4): 113-120..
- ↑ Cazenave, R. (2017) Deux récoltes françaises d'une espèce tropicale: Favolaschia calocera R. Heim. Boletín micológico del Dauphiné-Savoie n° 224: 19-29..
- ↑ Spinelli, C. (2016) Favolaschia calocera - Un fungo dei tropici in marcia verso nord, ora anche in Ticino. / Favolaschia calocera – Ein tropischer Pilz wandert Richtung Norden und ist im Tessin angekommen. Schweizerische Zeitschrift für Pilzkunde, 94(3): 13-15..
- ↑ Gazis R (2007) Evaluación de la comunidad de macrohongos en la estación biológica Los Amigos, Madre de Dios, Perú (Tesis de Maestría en Ciencias). Departamento de Ciencias Ambientales, Texas Cristian University, EE.UU..
- ↑ Palacios Noé, LK (2015) Hongos macroscópicos del Phylum Basidiomycota en el Bosque de neblina de Cuyas, Ayabaca-Piura. Tesis para optar al título profesional de biólogo. Universidad Nacional de Piura..
- ↑ "Lista de especies de hongos basidiomicetos" (PDF) . Reserva Natural Cloudbridge, Costa Rica . Consultado el 19 de diciembre de 2020 ..
- ↑ "Hongos de las islas hawaianas Favolaschia calocera" . Brian A. Perry. Archivado desde el original el 13 de noviembre de 2013. Consultado el 13 de noviembre de 2013 ..
- ↑ Robinson R (2013) Primer registro de Favolaschia calocera en Australia Occidental. Australasian Mycologist 31:41-43.
- ↑ "Favolaschia caloceraHeim" . Museo Nacional de Historia Natural . Consultado el 16 de noviembre de 2020 ..
- ↑ "Favolaschia calocera R. Heim" . AELC . Consultado el 16 de noviembre de 2020 ..
- ↑ "Favolaschia calocera Heim subsp. claudopus Singer" . Herbario Viena . Consultado el 20 de diciembre de 2020 ..
- ↑ Chuzho K y Dkhar MS (2019). Determinantes ecológicos de la diversidad de hongos que pudren la madera y primer informe de Favolaschia calocera, una especie invasora de la India. Actas de la Academia Nacional de Ciencias de la India, Sección B: Ciencias Biológicas, 89(4), 1177-1188.https://doi.org/10.1007/s40011-018-1038-1.
- ↑ Sari PH, Nazip K, Dayat E (2016) Jenis-Jenis Basidiomycota di Kawasan Air Terjn Curug pandan Kabupaten Lahat Serta Sumbangannya Pada Pembelajaran Biologi di SMA. Jurnal Pembelajaran Biologia. 3(1): 66–74..
- ↑ Zhang QY, Dai YC. Taxonomía y filogenia del complejo Favolaschia calocera (Mycenaceae) con descripciones de cuatro nuevas especies. Bosques. 2021; 12(10):1397.https://doi.org/10.3390/f12101397.
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1966. urtean deskribatutako onddoak
- Euskal Herriko onddoak
- Mycenaceae
- Madagaskarko onddoak
- Zeelanda Berriko onddoak
- Italiako onddoak
- Espainiako onddoak
- Erresuma Batuko onddoak
- Portugalgo onddoak
- Frantziako onddoak
- Suitzako onddoak
- Belgikako onddoak
- Herbehereetako onddoak
- Venezuelako onddoak
- Brasilgo onddoak
- Peruko onddoak
- Costa Ricako onddoak
- Hawaiiko onddoak
- Australiako onddoak
- Réuniongo onddoak
- Mayotteko onddoak
- Kenyako onddoak
- Kongoko Errepublika Demokratikoko onddoak
- Tanzaniako onddoak
- Zambiako onddoak
- Seychelleetako onddoak
- Thailandiako onddoak
- Txinako onddoak
- Indiako onddoak
- Indonesiako onddoak
- Turkiako onddoak
- Irango onddoak