Finasterida
| Finasterida | |
|---|---|
| Formula kimikoa | C23H36N2O2 |
| SMILES kanonikoa | 2D eredua |
| SMILES isomerikoa | C[C@]12CC[C@H]3[C@H]([C@@H]1CC[C@@H]2C(=O)NC(C)(C)C)CC[C@@H]4[C@@]3(C=CC(=O)N4)C |
| MolView | 3D eredua |
| Mota | [[(1S,9aR,11aS)-N-tert-butyl-9a,11a-dimethyl-7-oxo-1,2,3,3a,3b,4,5,5a,6,9b,10,11-dodecahydroindeno[5,4-f]quinoline-1-carboxamide|(1S,9aR,11aS)-N-tert-butyl-9a,11a-dimethyl-7-oxo-1,2,3,3a,3b,4,5,5a,6,9b,10,11-dodecahydroindeno[5,4-f]quinoline-1-carboxamide]] (en) |
| Estereoisomeroa | [[(1S,3aS,3bR,5aR,9aR,9bR,11aS)-N-tert-butyl-9a,11a-dimethyl-7-oxo-1,2,3,3a,3b,4,5,5a,6,9b,10,11-dodecahydroindeno[5,4-f]quinoline-1-carboxamide|(1S,3aS,3bR,5aR,9aR,9bR,11aS)-N-tert-butyl-9a,11a-dimethyl-7-oxo-1,2,3,3a,3b,4,5,5a,6,9b,10,11-dodecahydroindeno[5,4-f]quinoline-1-carboxamide]] (en) |
| Masa molekularra | 372,278 Da |
| Erabilera | |
| Konposatu aktiboa | Propecia (en) |
| Tratatzen du | prostatako minbizi, Alopezia, prostatako gaixotasun, Prostatako hiperplasia onbera eta Benign Prostatic Hyperplasia (en) |
| Elkarrekintza | Steroid 5 alpha-reductase 2 (en) |
| Rola | 5-alpha-reductase inhibitors (en) |
| Identifikatzaileak | |
| InChlKey | DBEPLOCGEIEOCV-WSBQPABSSA-N |
| CAS zenbakia | 98319-26-7 |
| ChemSpider | 51714 |
| PubChem | 57363 |
| Reaxys | 4269024 |
| Gmelin | 5062 |
| ChEMBL | CHEMBL710 |
| EC zenbakia | 620-534-3 |
| ECHA | 100.149.445 |
| MeSH | D018120 |
| RxNorm | 25025 |
| Human Metabolome Database | HMDB0001984 |
| UNII | 57GNO57U7G |
| NDF-RT | N0000148118 |
| KEGG | D00321 |
| PDB Ligand | FIT |
Finasterida konposatu organikoa da, C23H36N2O2 formula duena esteroideen klasekoa. Solido kristalino zuria da da. Uretan disolbaezina da, baina disolbagarria kloroformotan, alkoholetan eta DMSOn. Narritagarria da[1].
Sintesia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Hainbat molde deskribatzen dira literaturan finasterida sintetizatzeko denak zenbait urrats eskatzen diztenak. Adibide moduan progesterona lehen gai gisa usatzen duena aipa daiteke[2].
Erabilera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Finasterida usatzen da prostata handitua duten gizonezkoetan prostatako hiperplasia sintomatiko onbera tratatzeko sintomak hobetzen, gernu-erretentzio akutuaren arriskua murrizten eta kirurgia beharraren arriskua gutxiagotzen baititu. Halaber, alopezia androgenetiko arina edo moderatua duten gizonetan ilearen berrindartze estimulaziorako ere erabiltzen da[3]. Espainian Alocare, Biturol, Capikern, Celganol, Litace, Maxpil, Predser, Propecia eta Proscar markekin eta botika generiko gisa merkaturatzen da[4]. Frantzian Propecia markarekin eta botika generiko gisa merkaturatzen da[5]. Ahoz hartzen da pilula gisa nagusiki nahiz eta alopezia tratatzeko buruan jartzeko txaplatak ere merkaturatzen diren.
Albo-ondorioak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Albo-ondorio kaltegarriak ez dira ohikoak prostata handituta duten gizonengan; hala ere, finasterida hartzen duten gizonek arrisku handiagoa dute inpotentzia, erekzioaren disfuntzioa, libidoaren murrizketa eta eiakulazioaren nahasmendua izateko, adin bereko gizonezko osasuntsuak baino[6].
Txaplatak aplikatzean azkura ager daiteke aplikazio-eremuan.
Dopina
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Finasteridak ez du balio kirol-errendimendua hobetzeko, baina zaildu egiten du errendimendua hobetzeko substantziak, hala nola esteroide anabolikoak, detektatzea. Horregatik, 2008ra arte, Munduko Dopingaren Aurkako Agentziak (AMA) substantzia debekatuen artean sailkatu zuen. Hala ere, 2009ko urtarrilaren 1etik aurrera, zerrendatik kendu zen, errendimendua hobetzeko substantzia dopatzaileak detekzio-metodoak findu direnez finasterida ez delako eraginkorra maskaratzaile gisa[7].
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Ingelesez) PubChem. «Finasteride» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (kontsulta data: 2025-10-19).
- ↑ 姚志艺; 蒋晟; 孙小玲. (2010-10-20). A kind of method of synthesizing finasteride. (kontsulta data: 2025-10-19).
- ↑ (Ingelesez) «Finasteride (Hair Growth) Monograph for Professionals» Drugs.com (kontsulta data: 2025-10-19).
- ↑ «★ Medicamentos con finasterida 🥇» www.vademecum.es (kontsulta data: 2025-10-19).
- ↑ Finasteride. .
- ↑ (Ingelesez) Tacklind, James; Fink, Howard A; MacDonald, Roderick; Rutks, Indy; Wilt, Timothy J. (2010). «Finasteride for benign prostatic hyperplasia» Cochrane Database of Systematic Reviews (10) doi:. ISSN 1465-1858. (kontsulta data: 2025-10-19).
- ↑ (Ingelesez) Yumpu.com. «Q&A: Status of Finasteride» yumpu.com (kontsulta data: 2025-10-19).