Fra Angelico

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Fra Angelico
Fra Angelico portrait.jpg
Bizitza
Izen osoa Guido di Pietro
Jaiotza Vicchio1400
Herrialdea  Florentziako Errepublika
Heriotza Erroma1455eko otsailaren  27a (54/55 urte)
Hobiratze lekua Santa Maria sopra Minerva Itzuli
Ikaslea(k) Zanobi Strozzi Itzuli
Jarduerak
Jarduerak margolaria, illuminatorra Itzuli eta klerikoa
Lan nabarmenak Cortona Triptych Itzuli
Niccoline Chapel Itzuli
Fiesole Altarpiece Itzuli
Mugimendua Italian Renaissancea Itzuli
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioa Erromatar Eliza Katolikoa
Erlijio-ordena domingotar

Fra Angelico, jaiotza-izenaz Guido di Pietro eta fraide-izenaz Fra Giovanni da Fiesole (Vicchio di Mugello, c.1395 - Erroma, 1455eko otsailaren 18a), italiar margolaria izan zen.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Domingotarra, Fiesoleko komentuan ordenatua, 1427 inguruan. Bera ere priore izan zen Fiesoleko San Domenicon (1449-1452). Fra Angelicok eginak edo bere lantegian eginaraziak, haren fresko eta erretaulak Fiesole, Brescia, Florentzia, Cortona, Perugia, Erroma eta Orvieton banatu ziren.

Florentziako San Marco komentuan fraideen 50 gela, klaustroa eta kapitulu-aretoa apaindu zituen (1437-1445), Kosme Mediciren aginduz. Gaur egun museoa da komentu hori, eta hantxe daude Florentziako aldian Fra Angelicok egindako obra gehienak. 1440 urte inguruan, Florentziako San Marco eta beste bi komenturen erretaulan Ama Birjina eta Haurra aingeruz inguratuak irudikatu zituen, sacra conversazione deitu zen gaiaren garapena markatuz; Vatikanon Nikolas V.aren kapera apaindu zuen (1446-1449); 1447an Orvietoko katedralean lan egin zuen; 1453an Erromara itzulirik, bertan hil zen.

Fra Angelicoren artea, hasieran xehe eta zehatza zena, bizitza arrunta irudikatzera bihurtu zen gero eta gehiago. Koloreen leuntasuna, pertsonaien gizatasun biguna, marrazkiaren gotortasuna eta gardentasuna, planoen eta perspektibaren mailakatze zuzena dira, besteak beste, haren estiloaren ezaugarriak.

Fra Angelicoren obra nagusi zenbait: Ama Birjinaren koroatzea (1425 inguruan), Adierazpena, Ikustaldia, Magoen adorazioa, Ama Birjinaren ezkontza (1425-1430), Herodesen oturuntza (1435 inguruan), Jesukristo gurutzean, Santuak, Akinoko Santo Tomas eta San Buenaventura.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Fra Angelico Aldatu lotura Wikidatan