Fra Angelico
Fra Angelico, jaiotza-izenez Guido di Pietro eta fraide-izenez Fra Giovanni da Fiesole (Vicchio di Mugello, c. 1395 - Erroma, 1455eko otsailaren 18a), italiar margolari bat izan zen.
Biografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Domingotarra, Fiesoleko komentuan ordenatu zen 1427. urte inguruan. Urteak aurrera, priore izan zen Fiesoleko bertako San Domenicon (1449-1452). Fra Angelicok berak egindako edo bere lantegian eginarazitako fresko eta erretaulak Fiesole, Brescia, Florentzia, Cortona, Perugia, Erroma eta Orvieton banatu ziren.
Florentziako San Marco komentuan fraideen 50. gela, klaustroa eta kapitulu-gela apaindu zituen (1437-1445), Kosme Mediciren aginduz. Gaur egun museoa da komentu hori, eta hantxe daude Florentziako aldian Fra Angelicok egindako obra gehienak. 1440. urte inguruan, Florentziako San Marcoren eta beste bi komenturen erretaulan Ama Birjina eta Haurra irudikatu zituen aingeruz inguratuta, sacra conversazione deitu zen gaiaren garapena markatuz; Vatikanon Nikolas V.aren kapera apaindu zuen (1446-1449); 1447an Orvietoko katedralean lan egin zuen; 1453an Erromara itzuli, eta bertan hil zen.
Fra Angelicoren arteak, hasieran xehe eta zehatza zena, bizitza arrunta irudikatzera jo zuen gero eta gehiago. Koloreen leuntasuna, pertsonaien gizatasun eztia, marrazkiaren gotortasuna eta gardentasuna, eta planoen zein perspektibaren mailakatze zuzena dira, besteak beste, haren estiloaren ezaugarriak.
Fra Angelicoren obra nagusi zenbait: Ama Birjinaren koroatzea (1425 inguruan), Adierazpena, Ikustaldia, Magoen adorazioa, Ama Birjinaren ezkontza (1425-1430), Herodesen oturuntza (1435 inguruan), Jesukristo gurutzean, Santuak, Akinoko Santo Tomas eta San Buenaventura.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.