Edukira joan

Gastes

Gastes
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Landak
BarrutiMont-de-Marsango barrutia
Kantonamenducanton of Parentis-en-Born
Izen ofizialaGastes
Gastas
Posta kodea40160
Geografia
Koordenatuak44°19′35″N 1°08′47″W / 44.3264°N 1.1464°W / 44.3264; -1.1464
Mapa
Azalera35,23 km²
Altitudea62 m, 2 m, 60 m eta 26 m
MugakideakBiscarrosse, Parentis-en-Born, Sainte-Eulalie-en-Born, Pontenx-les-Forges eta Saint-Paul-en-Born
Demografia
Biztanleria925 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 414 (%44,4) (%55,6) 519 alt_right
Dentsitatea26 bizt/km²
gastes.fr

Gastes (frantsesez eta ofizialki: Gastes) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Landak departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 925 biztanle zituen 35,23 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Biscarrosse, Parentis-en-Born, Sainte-Eulalie-en-Born, Pontenx-les-Forges eta Saint-Paul-en-Born.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
GastesGastes
Població amb 12209 habitants (2000)Biscarrosse (7,9 km)
Població amb 858 habitants (2000)Aureilhan (12,8 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Charenteko eta Akitaniako kostaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak udazkenean eta neguan; eguzkialdi ona; negu epela (6,5 °C); itsas haizearen eraginpean)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,1 °C-koa da, 13,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1103 mm-koa da, urtarrilean 13,1 euri-egun eta uztailean 7,2 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Biscarrosse udalerrian dago, 14,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 851,5 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,6 °C-koa da, 2022ko uztailaren 18an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13,6 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 15an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea20030040050060070080090010001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 519 gizon, 414 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
1.21
0.00
 
90-94
 
0.00
2.89
 
85-89
 
1.21
1.93
 
80-84
 
0.00
4.82
 
75-79
 
3.62
6.74
 
70-74
 
8.45
4.82
 
65-69
 
6.04
8.67
 
60-64
 
15.46
4.82
 
55-59
 
6.04
4.82
 
50-54
 
6.04
10.40
 
45-49
 
7.25
6.74
 
40-44
 
6.04
6.74
 
35-39
 
10.87
3.85
 
30-34
 
1.21
6.74
 
25-29
 
6.04
2.89
 
20-24
 
2.42
5.78
 
15-19
 
3.62
5.78
 
10-14
 
7.25
6.74
 
5-9
 
2.42
4.82
 
0-4
 
4.83
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Gastes udalerrian 925 biztanle zeuden eta 439 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,11 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 37,6). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 33,5 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

925biztanle
439elkarbizitza-unitate
2,11lagun elkarbizitza-unitateko
287familia
Udalerria
% 23
% 38
% 33
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 287 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (165). Guraso bakarreko 20 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 175 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 49k seme-alaba bakarra zuten etxean, 49k bi, eta 15k hiru edo gehiago.[9]

165
102
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean175
Seme-alaba bat49
Bi seme-alaba49
Hiru seme-alaba10
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 782 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 6,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 39,6. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 81,5).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 6
25-39% 11
40-54% 13
55-64% 24
65-79% 26
80 +% 40
Bikotean bizi da
15-24% 8
25-39% 74
40-54% 82
55-64% 75
65-79% 73
80 +% 55

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 49,2 ezkonduta zegoen, eta beste % 19,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,3 izatezko bikotean eta % 7,5 PACS bidez lotuta). % 17,5 ezkongabeak ziren, % 6,9 alargunak eta % 6,5 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 49,2
Ezkongabea% 17,5
Izatezko bikotean% 12,3
PACS bidez lotuta% 7,5
Alarguna% 6,9
Dibortziatuta% 6,5

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 33,3), erdi-mailako lanbideak (% 19,1), eskulangileak (% 15,7), enplegatuak (% 14,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 33,3) Landak departamenduko batez bestekoaren (% 37,0) azpitik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,1).[9]

Udalerria
% 19
% 15
% 16
% 33
Landak
% 15
% 16
% 14
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 737 etxebizitza zeuden. Horietatik 442 egoitza nagusi ziren, 269 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 26 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (591), eta apartamentuak gutxi ziren (15). Egoitza nagusietatik 343 beren jabearen bizilekuak ziren, 81 alokairuan zeuden, 2 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 18 doan lagata.[10]

737etxebizitza
442egoitza nagusi
591etxe
15apartamentu

Etxebizitza multzoa

442
269
Egoitza nagusia (442)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (269)Hutsik (26)

Etxe mota

591
Etxea (591)Apartamentua (15)

Jabetza egoera

343
81
Jabeak (343)Alokairuan (81)HLM (2)Doan lagata (18)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (165).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik26
1919-194513
1946-197036
1971-199092
1991-200597
2006-2020165

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (182). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (251 etxebizitzatan). 370 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 181 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 237tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela6
2 gela18
3 gela87
4 gela148
5 gela edo gehiago182

Berogailu mota

251
160
Gas sarea (3)Fuel-olioa (11)Elektrizitatea (251)Gas botila (17)Bestelakoak (160)

Aparkalekua eta ibilgailuak

370aparkalekua
181ibilgailu 1
237ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 560 biztanleetatik 413 aktibo ziren (% 73,8), horietako 374 lanean (% 66,8) eta 39 langabezian (aktiboen % 9,4).

56015-64 urteko biztanle
% 73,8aktibo
% 66,8lanean
% 9,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 40,6
25-54 urte% 92,2
55-64 urte% 51,7
Gizonak% 77,0
Emakumeak% 70,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 33,3
BEPC, brebeta% 11,1
CAP-BEP% 9,5
Batxilergoa% 5,9
Goi-mailako +2% 6,1
Goi-mailako +3/4% 5,1
Goi-mailako +5% 5,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

147 ez-aktibotik 34 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 23,1), 70 erretiraturik zeuden (% 47,6) eta 43 bestelako ez-aktibo ziren (% 29,3).

Ez-aktiboak

% 23
% 48
% 29
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 13
% 28
% 26
% 26
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 126 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 374 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

126enplegu udalerrian
% 67,5soldatapeko
% 32,5ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.710 eurokoa zen.

24.710 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.650 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 30 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 10 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 iturgina, 1 ile apaindegia, 3 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.[12]

2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 etxerako tresna denda zen eta 1 kirol-denda zen.[13]

2000. urtean Gastes udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1965ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Biscarrosse », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]