Gazako Artxibategi Zentrala

Gazako Artxibategi Zentrala
Kokapena
Herrialdea	Palestina
Mendeko lurralde	Gazako zerrenda
Palestina Estatuko lurralde-antolaketa	Gazako Gobernazioa
Hiria	Gaza
Koordenatuak	31°30′25″N 34°27′36″E / 31.5069°N 34.46°E
Historia eta erabilera
Israel-Palestina gatazka (2023-...)a
Suntsiketa	2023
Suntsipena	2023

Gaza hiriko Artxibategi Zentrala (arabieraz: أرشيف غزة المركزي‎) Gaza hiriko (Palestina) artxibo eta ikasketa zentro bat izan zen. Zentro horretan palestinarren bizitzarekin eta kulturarekin lotutako 150 urteko materiala zegoen, eta Israelgo Armadak 2023ko azaroaren amaieran suntsitu zuen, Gazako genozidioan.

Artxibo Nagusiak Gaza hiriko eraikin administratiboen barruan gordetzen ziren.^[1] Artxiboan palestinarren bizitza duela 150 urtetik dokumentatzen zuten materialak zeuden, baita hiri-garapenarekin lotutako materiala ere.

Suntsitzea

Palestinako Informazio Zentroak eta Al Jazeerak jakinarazi zuten artxibategia Israelgo Armadaren helburu potentziala izan zela 2023ko urriaren 7tik. The New Arab egunkariak jakinarazi zuen azaroaren amaieran bonbardaketa gogorrak izan zirela artxibategiaren aurka, eta, Middle East Eyeren arabera, azaroaren 29ko bonbardaketa ere bai.^[2]

Monumentuen eta Guneen Nazioarteko Kontseiluaren kalteei buruzko aurretiazko txosten batek artxiboak erabat suntsituta zeudela aurkitu zuen. Irudiak Birzeit Unibertsitateak eta tokiko prentsak argitaratu zituzten sare sozialetan. Khalil Sayeghek konparazio zuzena egin zuen 1982an Beiruteko Palestinako Ikerketa Zentroak Palestina Askatzeko Erakundearekin lotutako materiala lapurtu izanarekin.^[3]

Nahita egindako suntsiketari erantzuteko, Artxiboen Nazioarteko Kontseiluak «eskualdeko eragile guztiak» kondenatzeko adierazpena egin zuen, Artxiboei buruzko Adierazpen Unibertsalean oinarrituta.^[4] Ahozko Historia Elkarteak beste adierazpen publiko bat egin zuen: «ahal zuen guztia egingo dugu historia horren erregistroa eta oroitzapena babesteko, Gaza berreraikitzen has daitekeenean». Beste adierazpen batzuk Kanadako Artxibozainen Elkarteak partekatu zituen, besteak beste.^[5]

Erreferentziak

↑ (Arabieraz) «الجزيرة ترصد آثار تدمير الاحتلال مبنى الأرشيف المركزي في غزة» الجزيرة نت (kontsulta data: 2025-07-09).
↑ (Ingelesez) «Israel-Palestine war: Israeli forces destroy central archive of Gaza city» Middle East Eye (kontsulta data: 2025-05-14).
↑ Txantiloi:En-EN Bajec, Alessandra. «How Israel’s war is erasing Gaza’s history and culture» The New Arab (kontsulta data: 2025-07-09).
↑ (Ingelesez) admin@sooyoos.com. (2023-02-09). «Position Statement by the International Council on Archives (ICA) and Asociación Latinoamericana de Archivos (ALA)» ICA (kontsulta data: 2025-07-09).
↑ «Association of Canadian Archivists Statement on Israeli-Palestinian Conflict | Announcements» connect.archivists.org (kontsulta data: 2025-05-14).

Kanpo estekak

(Ingelesez) Middle East Eye: Gazako Artxibategi Zentrala, Israelek bonbardatu ondoren (bideoa). YouTube.

Datuak: Q123694834

[1] (Arabieraz) «الجزيرة ترصد آثار تدمير الاحتلال مبنى الأرشيف المركزي في غزة» الجزيرة نت (kontsulta data: 2025-07-09).

[2] (Ingelesez) «Israel-Palestine war: Israeli forces destroy central archive of Gaza city» Middle East Eye (kontsulta data: 2025-05-14).

[3] Txantiloi:En-EN Bajec, Alessandra. «How Israel’s war is erasing Gaza’s history and culture» The New Arab (kontsulta data: 2025-07-09).

[4] (Ingelesez) admin@sooyoos.com. (2023-02-09). «Position Statement by the International Council on Archives (ICA) and Asociación Latinoamericana de Archivos (ALA)» ICA (kontsulta data: 2025-07-09).

[5] «Association of Canadian Archivists Statement on Israeli-Palestinian Conflict | Announcements» connect.archivists.org (kontsulta data: 2025-05-14).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]