Genalguacil
| Genalguacil | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Espainiako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | |||||||||||
| Probintzia | Málagako probintzia | ||||||||||
| Alkatea | Miguel Ángel Herrera Gutiérrez (en) | ||||||||||
| Izen ofiziala | Genalguacil | ||||||||||
| Posta kodea | 29492 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 29057 | ||||||||||
| Herriburua | Genalguacil | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 36°32′47″N 5°14′00″W / 36.5465°N 5.2334°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 31 km² | ||||||||||
| Altitudea | 500 m | ||||||||||
| Mugakideak | Estepona, Casares, Benarrabá eta Jubrique | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 352 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 11 bizt/km² | ||||||||||
| Matrikula | MA | ||||||||||
| genalguacil.es… | |||||||||||
Genalguacil Málagako udalerria da, Serranía de Ronda eskualdean dagoena.
Azken erroldaren arabera 352 biztanle zituen 31 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Estepona, Casares, Benarrabá eta Jubrique.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 182 gizon, 181 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 48,8 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 42,1) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 5 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 16,3 —probintzian % 24,2—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 59 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 62,7)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Erresuma Batua, Maroko, Alemania dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 626 etxebizitza zeuden: 202 (% 32,3) nagusiak eta 424 (% 67,7) ez-nagusiak.[4]
Etxebizitza multzoa
Málagako mapa
Guztira 202 etxegune zeuden, eta horietatik 91 (% 45,0) pertsona bakarrekoak ziren.[5]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 370 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 15,7 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 13,0; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 38,4; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 33,0.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 13,0 zen 2021ean eta % 15,7 2024an; beraz, 2,7 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 39,4 izatetik % 33,0 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 16,4 ziren, eta gizonen artean % 14,9; 1,5 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 34,9 eta gizonen % 30,9 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 58 | % 15,7 | 27 | % 14,9 | 31 | % 16,4 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 48 | % 13,0 | 21 | % 11,6 | 27 | % 14,3 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 142 | % 38,4 | 77 | % 42,5 | 65 | % 34,4 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 122 | % 33,0 | 56 | % 30,9 | 66 | % 34,9 |
| Guztira | 370 | % 100,0 | 181 | % 100,0 | 189 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 13,0 | % 11,3 | % 36,3 | % 39,4 | 355 |
| 2022 | % 12,2 | % 13,3 | % 37,8 | % 36,7 | 362 |
| 2023 | % 13,7 | % 14,8 | % 37,5 | % 34,0 | 379 |
| 2024 | % 15,7 | % 13,0 | % 38,4 | % 33,0 | 370 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 11.068 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 20.493 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (12.950 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 11.550 euro zen. Errenta gordina 12.579 euro-koa izan zen pertsonako.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 39,9[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 30,1), beste diru-sarrerak (% 16), langabezia-prestazioak (% 4,5), beste prestazioak (% 9,5).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 36 da, probintziakoaren (32,7;
Málagako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (32,1) gainetik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 3,5 da, probintziakoaren (2,8;
Málagako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,8) gainetik.
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Genalguacil udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 163 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 44,5; gainerako % 55,5 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 27,6 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 43,3 zen eta emakumezkoena % 45,7; langabezia-tasa, aldiz, % 23,1 eta % 31,8 zen, hurrenez hurren.[10]
Okupatuen kopurua 119 zen 2023ean, 2021eko 107etik gora.[11] Emakumeek okupatuen % 44,5 osatzen dute, eta gizonek % 55,5.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 118 | % 32,2 | 60 | % 33,3 | 58 | % 31,2 |
| Langabeak | 45 | % 12,3 | 18 | % 10,0 | 27 | % 14,5 |
| Inaktiboak | 203 | % 55,5 | 102 | % 56,7 | 101 | % 54,3 |
| Guztira | 366 | % 100,0 | 180 | % 100,0 | 186 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 72,3), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 13,4), eraikuntza (% 10,1) eta industria (% 3,4).[11]
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 60,5; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 21,0), eta oinarrizko okupazioak % 14,3.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 62,1 eta emakumeen % 58,5).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 25 | % 21,0 | 11 | % 16,7 | 14 | % 26,4 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 72 | % 60,5 | 41 | % 62,1 | 31 | % 58,5 |
| Oinarrizko okupazioak | 17 | % 14,3 | 12 | % 18,2 | 5 | % 9,4 |
| Ez dago jasota | 5 | % 4,2 | 2 | % 3,0 | 3 | % 5,7 |
| Guztira | 119 | % 100,0 | 66 | % 100,0 | 53 | % 100,0 |
Okupatuen % 68,9 besteren konturako langileak dira, eta % 31,1 norberaren konturakoak.[13]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 37 | % 31,1 | 21 | % 31,8 | 16 | % 30,2 |
| Besteren kontura | 82 | % 68,9 | 45 | % 68,2 | 37 | % 69,8 |
| Guztira | 119 | % 100,0 | 66 | % 100,0 | 53 | % 100,0 |
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 61 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 232 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 31 km² denez, NAE lurraldearen % 7,5 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 77,5 arbolak (180 ha, 59 ustiategitan), % 20,9 larre iraunkorrak (48,5 ha, 10 ustiategitan), % 1,5 lur goldagarria (3,5 ha, 7 ustiategitan), % 0,1 norberaren kontsumorako baratzeak (0,32 ha, 11 ustiategitan) eta berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,01 ha, ustiategi batean)[oh 3].
Abeltzaintza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 199 ardi eta ahuntz zeuden[16].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 190 gidari zeuden erroldatuta: 120 gizon (% 63,2) eta 70 emakume (% 36,8)[17]. Biztanleen % 52,3 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 387 ibilgailuk osatzen zuten: 197 turismo, 60 furgoneta, 57 kamioi, 37 motozikleta eta 15 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 543 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (524) gainetik.
Turismoen batez besteko adina 13,9 urtekoa zen; turismoen % 6,6k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 10,2k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 62,1 diesel zen eta % 37,7 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 4,2k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 39k ez zuen etiketarik[oh 4].
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Málaga.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Málaga.tab.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Málaga.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Málaga.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Málaga.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1630292.
- ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Málaga.tab (Wikimedia Commons).
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Málaga.tab (Wikimedia Commons).
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
| Artikulu hau Andaluziako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |

