Glitch arte

Glitch artea (ingelesetik /ˈglɪtʃ/ «akats», aldi berean yiddishetik, גליטש) sormen-praktika bat da, errore digitalak (glitcheak) helburu artistiko eta estetikoekin baliatzean edo eragitean datzana. Aro digitalean sortutako genero artistikoa da, eta ikusizko edo soinuzko (edo ikus-entzunezko) artetzat hartzen da. Datuak digitalki ustelduz edo gailu elektronikoak fisikoki manipulatuz lor daiteke glitch-a.[1]
Zentzu tekniko batean, glitch bat funtzionamendu txar baten ustekabeko emaitza da, bereziki software, bideojoko, irudi, bideo, audio edota beste gailu digital batzuetan.
Historia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Glitcharen definizioa John Glenn astronautari egozten zaio, 1962an "korronte elektriko baten gailur edo tentsio-aldaketa" bezala definitu zuena.[2]

XXI. mendearen hasieran, Benjamin Gaulon artista, hacker eta hezitzaile frantziarrak artxibo bat ezabatu zuen ustekabean, eta oso irudi nahasiarekin egin zuen topo. Gauloni atentzioa eman zion artxibo bat objektu fisiko bat bezala suntsitu, hondatu eta zikindu zitekeela pentsatzeak. Ideia honetan sakontzeko asmoz, Gaulonek kaltetutako fitxategien irudien banku bat sortu zuen.[2]
Glitch artean aitzindariak film hauek izan daitezke: Len Lyeren A Colour Box (1935) eta Nam June Paik egileak egindako TV Magnet (1965) bideoeskultura. Beste adibide garaikidea Cory Arcangelen Panasonic TH-42PWD8UK Plasma Screen Burn (2007) da.[3] Hedabideen artean erabiltzen diren arazo teknikoen lehen adibideak Jamie Fentonek eta Raul Zaritskyk sortutako Digital TV Dinner (1978) dira, Dick Ainsworthek egindako falta-audioarekin. Bideo hau Bally bideo-kontsola manipulatuz eta emaitzak bideoan grabatuz egin zen.[4]
Glitch terminoa, bestetik, 90eko hamarkadaren erdialdean lotu zen musikarekin, clicks and cuts edo musika glitch izeneko genero esperimental/noise/elektroniko bat deskribatzeko. Handik gutxira, artista bisualak glitch-a Aro Digitalaren estetika gisa hartzen hasi zirenean, glitch art arte bisualen multzo oso bati erreferentzia egiten hasi zitzaion.[5]
2002ko urtarrilean, Motherboardek, teknologiari eta arteari buruzko kolektibo batek, glitchari buruzko sinposio bat egin zuen Oslon (Norvegia), «nazioarteko artistak, akademikoak eta glitchean aritzen diren beste batzuk denbora labur batez biltzeko, beren lana eta ideiak publikoarekin eta elkarrekin partekatzeko».[6]
2010eko irailaren 29tik urriaren 3ra, Chicagon (AEB), Nick Briz, Evan Meaney, Rosa Menkman eta Jon Satromek antolatutako GLI.TC/H lehen konferentziaren egoitza izan zen. Bertan tailerrak, hitzaldiak, emanaldiak, instalazioak eta proiekzioak egin ziren.[7] 2011ko azaroan, bigarren GLI.TC/H ekitaldia Amsterdamen (Herbehereak) kokatu zen, eta, azkena, Birminghamen (Erresuma Batua).[8]
Interpretazioa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Glitching-a kapitalismoaren aurkako kritika gisa interpretatzen da. Aldez aurretik existitzen den lan bat berrikusteko modu gisa ere ikus daiteke, hasierako forma aldatuz, eta horrek informazio digital guztiaren alderdi modularrari buruzko hausnarketa eragiten du.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Gaztelaniaz) Documentacion. (2024-09-25). «Glitch Art: la estética del error» WE ARE CP (kontsulta data: 2025-10-18).
- 1 2 (Gaztelaniaz) Qué es el arte glitch y cómo se originó esta tendencia en la última colección de G-SHOCK – QUE ONDA GYE | MEDIO DIGITAL. (kontsulta data: 2025-10-18).
- ↑ «Index of /_uploads» www.networkcultures.org (kontsulta data: 2025-10-18).
- ↑ https://www.michaelbetancourt.com/pdf/Betancourt_TheInventionofGlitchVideo.pdf
- ↑ Betancourt, Michael. (2003) "Welcome to Cyberia" , Miami Art Exchange, Irailaren 19, 2003.
- ↑ «Motherboard» www.liveart.org (kontsulta data: 2025-10-18).
- ↑ (Ingelesez) «Code Eroded: At GLI.TC/H» Rhizome 2010-10-13 (kontsulta data: 2025-10-18).
- ↑ (Ingelesez) posts, Josh Rubin View. (2011-11-04). «GLI.TC/H» COOL HUNTING® (kontsulta data: 2025-10-18).