Azido glutamiko
Azido glutamikoa (Glu) konposatu organikoa da, C5H9NO4 formula duena, aminoazidoen klasekoa eta azido dikarboxilikoa. Azido glutamikoak kirialitatea agertzen du eta bi enantiomero ditu: azido L-glutamikoa eta azido D-glutamikoa. Azido L-glutamikoa aminoazido proteinogeno ez-esentziala da eta zelulen metabolismoan metabolitoa eta ugaztunengan neurotransmisorea da. Halaber, GABAren biosintesian prekurtsorea da. Azido D-glutamikoa bakterioen kapsulan eta zelulen paretetan eta ugaztunen gibelean ageri da. Azido glutamikoa solidoa da. Uretan disolbagaitza eta ohiko disolbatzaile organikoetan disolbaezina da. Korrosiboa da[1][2].
| Azido glutamiko | |
|---|---|
| Formula kimikoa | C5H9NO4 |
| SMILES kanonikoa | 2D eredua |
| MolView | 3D eredua |
| Konposizioa | Nitrogeno eta karbono |
| Mota | alpha-amino acid (en) |
| Masa molekularra | 147,053 Da |
| Arriskuak | |
| NFPA 704 | |
| Identifikatzaileak | |
| InChlKey | WHUUTDBJXJRKMK-UHFFFAOYSA-N |
| CAS zenbakia | 617-65-2 |
| ChemSpider | 591 |
| PubChem | 611 eta 57397101 |
| Reaxys | 1723799 |
| Gmelin | 18237 |
| ChEBI | 101971 |
| EC zenbakia | 210-522-2 |
| ECHA | 100.009.567 |
| MeSH | D018698 |
| Human Metabolome Database | HMDB0060475 |
| KNApSAcK | C00001358 eta C00019577 |
| UNII | 61LJO5I15S |
| KEGG | D04341 eta C00302 |
Azido L-glutamikoa GAA eta GAG kodoien bidez adierazten da.
| Azido L-glutamikoa | Azido D-glutamikoa |
Sintesia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Industrialki, azido glutamikoa glutenaren hidrolisiaz edo glukosa duten materialak hartzituz prestatzn da. Nahaste errazemikoa lortzen da zeinetatik bi enantiomeroak kristalizazio zatikatuz separatzen diren[3].
Erabilera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Azido L-glutamikoak hainbat erabilera ditu industrian, hala nola, ongarri, aromatizatzaile, dieta-osagarri, pH kontrolatzaile eta kosmetikan ilea tratatzeko produktu gisa[4].
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Azido glutamikoa. Zientzia eta teknologia hiztegi entziklopedikoa. Elhuyar fundazioa.
- ↑ (Ingelesez) PubChem. «L-Glutamic Acid» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (kontsulta data: 2025-12-13).
- ↑ Burdock, G.A. (ed.). (2010). Fenaroli's Handbook of Flavor Ingredients. 6th ed. , 758 or..
- ↑ «Glutamic acid - Hazardous Agents | Haz-Map» haz-map.com (kontsulta data: 2025-12-13).