Gottlob Frege

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Gottlob Frege
Young frege.jpg
Bizitza
Izen osoa Friedrich Ludwig Gottlob Frege
Jaiotza Wismar1848ko azaroaren 8a
Herrialdea  Alemania
Heriotza Bad Kleinen1925eko uztailaren 26a (76 urte)
Hezkuntza
Heziketa Jenako Unibertsitatea
Göttingengo Unibertsitatea
Tesi zuzendaria Ernst Christian Julius Schering
Hizkuntzak alemana
Lanbidea
Lanbidea matematikaria, logikaria, analytic philosopherra, philosopher of languagea, unibertsitateko irakaslea eta filosofoa
Enplegatzailea(k) Jenako Unibertsitatea
Influentziak Bernard Bolzano
Kidetza Alemaniako Natur Zientzien Leopoldina Akademia

Gottlob Frege (Wismar, 1848ko azaroaren 8a - Bad Kleinen, 1925eko uztailaren 26a) alemaniar matematikaria eta filosofoa izan zen.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Matematikarentzat benetako metodo zientifikoa aurkitu nahi izan zuen, eta logika goitik behera eraberritu zuen. Fregek logika matematiko modernoaren oinarriak, zenbaki kardinalaren lehen definizioa eta multzoen teoriaren hastapenak ezarri zituen. Hizkuntza arrunta matematiketarako egokia ez zela ikusirik, hizkuntza sinboliko bat moldatu zuen.

Proposizioen kalkuluak egiteko eta proposizioen barne-egitura aztertzeko aukera eman zion hizkuntza berri horrek, eta sistema deduktiboa erabili zuen horretarako. Haren lan ezagunena matematikaren hizkuntza berritu zuena da: Begriffsschrift, eine der arithmetischen nachgebildete Formelsprache des reinen Denkens (1879, Pentsamendu garbiaren aritmetikako hizkuntza formalaren kontzeptuen bilduma). Funtzioa ez zuen subjektuen eta predikatuen arabera aztertu, proposatutako funtzioen arabera (aldagai bat edo gehiago dituen logikako adierazpena) eta argumentuaren (aldagai batez ordezkatua izan daitekeen funtzio logiko bateko gai mugatua) arabera baizik. Logikari buruzko ikerketen bidez, semantikari ateak ireki zizkion; zentzuaren (Sinn) eta erreferentziaren (Bedeutung) arteko desberdintasuna egin zuen, eta logikaren eta metalogikaren, eta hizkuntzaren eta metahizkuntzaren arteko aldea adierazi zuen. Fregeren lanei ez zitzaien merezi zuten garrantzia eman bere garaian, baina eragin handia izan zuten gerora Russell, Wittgenstein, Carnap, Hilbert eta beste askoren lanetan. Orobat, Fregek idatzitakoak dira: Die Grundlagen der Arithmetik (1884, Aritmetikaren oinarriak) eta Grundgesetze der Arithmetik (1893, Aritmetikaren oinarrizko legeak).

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Gottlob Frege Aldatu lotura Wikidatan