Gottlob Frege

Gottlob Frege
	; (1879) Irudi gehiago
Bizitza
Jaiotzako izen-deiturak	Friedrich Ludwig Gottlob Frege
Jaiotza	Wismar, 1848ko azaroaren 8a
Herrialdea	Alemania
Heriotza	Bad Kleinen, 1925eko uztailaren 26a (76 urte)
Familia
Aita	Karl Alexander Frege
Ama	Auguste Bialloblotzky
Ezkontidea(k)	Margarete Katharina Sophia Anna Lieseberg
Hezkuntza
Heziketa	Grosse Stadtschule zu Wismar (en) ; (1864 - 1869) ; Jenako Unibertsitatea ; (1869 - 1871) ; Göttingengo Unibertsitatea ; (1871 - 1873) doktore
Tesia	Ueber eine geometrische Darstellung der imaginären Gebilde in der Ebene
Tesi zuzendaria	Ernst Christian Julius Schering (en) ; Alfred Clebsch (en)
Hizkuntzak	alemana
Irakaslea(k)	Ernst Abbe; Wilhelm Eduard Weber
Jarduerak
Jarduerak	logikaria, analytic philosopher (en) , hizkuntzaren filosofoa, unibertsitateko irakaslea, matematikaria eta filosofoa
Enplegatzailea(k)	Jenako Unibertsitatea
Lan nabarmenak	ikusi Sinn und Bedeutung; Begriffsschrift; The Foundations of Arithmetic (en) ; Frege's theorem (en) ; Frege's propositional calculus (en) ; Frege's Puzzle (en) ; Frege system (en) ; principle of compositionality (en) ; Frege–Church ontology (en) ; Grundgesetze der Arithmetik;
Influentziak	Bernard Bolzano
Kidetza	Alemaniako Natur Zientzien Leopoldina Akademia

Gottlob Frege (Wismar, 1848ko azaroaren 8a - Bad Kleinen, 1925eko uztailaren 26a) alemaniar matematikaria eta filosofoa izan zen.

Biografia

Matematikarentzat benetako metodo zientifikoa aurkitu nahi izan zuen, eta logika goitik behera eraberritu zuen. Fregek logika matematiko modernoaren oinarriak, zenbaki kardinalaren lehen definizioa eta multzoen teoriaren hastapenak ezarri zituen. Hizkuntza arrunta matematiketarako egokia ez zela ikusirik, hizkuntza sinboliko bat moldatu zuen.

Proposizioen kalkuluak egiteko eta proposizioen barne-egitura aztertzeko aukera eman zion hizkuntza berri horrek, eta sistema deduktiboa erabili zuen horretarako. Haren lan ezagunena matematikaren hizkuntza berritu zuena da: Begriffsschrift, eine der arithmetischen nachgebildete Formelsprache des reinen Denkens (1879, Pentsamendu garbiaren aritmetikako hizkuntza formalaren kontzeptuen bilduma). Funtzioa ez zuen subjektuen eta predikatuen arabera aztertu, proposatutako funtzioen arabera (aldagai bat edo gehiago dituen logikako adierazpena) eta argumentuaren (aldagai batez ordezkatua izan daitekeen funtzio logiko bateko gai mugatua) arabera baizik. Logikari buruzko ikerketen bidez, semantikari ateak ireki zizkion; zentzuaren (Sinn) eta erreferentziaren (Bedeutung) arteko desberdintasuna egin zuen, eta logikaren eta metalogikaren, eta hizkuntzaren eta metahizkuntzaren arteko aldea adierazi zuen. Fregeren lanei ez zitzaien merezi zuten garrantzia eman bere garaian, baina eragin handia izan zuten gerora Russell, Wittgenstein, Carnap, Hilbert eta beste askoren lanetan. Orobat, Fregek idatzitakoak dira: Die Grundlagen der Arithmetik (1884, Aritmetikaren oinarriak) eta Grundgesetze der Arithmetik (1893, Aritmetikaren oinarrizko legeak).

Erreferentziak

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Gottlob Frege

Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

Datuak: Q60028
Multimedia: Gottlob Frege / Q60028