Hamalau urteko neska dantzari txikia
| Hamalau urteko neska dantzari txikia | |
|---|---|
 | |
| Jatorria | |
| Sortzailea(k) | Edgar Degas |
| Sorrera-urtea | 1881 |
| Izenburua | Mała czternastoletnia tancerka |
| Ezaugarriak | |
| Materiala(k) | brontzea, Xingola eta tula |
| Dimentsioak | 98 ( ) cm |
| Genero artistikoa | figure (en)  |
| Deskribapena | |
| Kokapena | |
| Lekua | Metropolitan Museum of Art Orsay museoa Washingtongo Arte Galeria Nazionala Ny Carlsberg Glyptotek |
| Bilduma | Washingtongo Arte Galeria Nazionala |
| Inbentarioa | 1985.64.62 |
Hamalau urteko neska dantzari txikia (frantsesez: 'La Petite Danseuse de quatorze ans') Edgar Degasek 1881ean sortu zuen eskulturaren izenburua da. Dantza-ikasle gazte bat irudikatzen du: Marie van Goethem. Marie van Goethem eta Degasen arteko harremana eztabaidatua izan da.[1] Ohikoa zen 1880an Parisko Operako 'Petits Rats'en artean babesleak bilatzea bisitarien artean. Garai horretan Degas itsua gelditzen ari zen.[2]
Deskribapena
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Eskultura jatorrian argizariz egina izan zen eta 1922an brontzez hustu zen. Une hartan beste goraldi bat izaten ari bazen ere, argizaria ez zen oso material ohikoa sorta garai hartarako; horretaz gain, eskultura kotoizko gona batez eta ilerako zinta batez jantzita dago; egurrezko oinarri baten gainean kokatuta dago.[3]
Obra Kordoban 1881eko Seigarren Erakusketa Inpresionistan erakutsi zenean, kritika anbiguoak jaso zituen. Kritikari askok eskandalizatuta zeuden piezagatik. Itsusitzat hartua izan zen, mediku-espezimen bat baitzirudien, agian Degasek kristalezko kutxa baten barruan erakutsi zuelako.[4] Batzuek burua eta aurpegia groteskotzat eta primitibotzat hartu zituzten.[5]
Historia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Eskultorearen oinordekoek estatuta horretatik brontzezko 27 pieza egitea erabaki zuten. Hebrard galdategian egin zen hustuketa, Parisen, 1920tik XX. mendearen erdialdera arte. Horrela, hainbat museotan ikus daitezkeen Degas hil ondorengo brontzeak sortu ziren. Argizariz eta bestelako materialez egindako hirurogeita bederatzi eskultura originalek hustuketa-prozesua gainditu zuten. Brontzezko eskultura hauek 99 cm luze dira eta 31 kg inguruko pisua dute.[6]
Argizarizko jatorrizko modeloa Paul Mellonek erosi zuen 1956an. 1985etik aurrera, Mellon jaun-andereek Degasen 49 eskultura eman zizkioten dohaintzan Estatu Batuetako Arte Galeria Nazionalari, argizaritan, 10 brontzez eta beste bi igeltsutan. Degasen eskultura kopuru handiena da, eta horien artean dago lan hau.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ «NGA - Degas - Object 20» www.nga.gov (kontsulta data: 2025-09-12).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Bailarina de 14 años - Edgar Degas» HA! (kontsulta data: 2025-09-12).
- ↑ (Frantsesez) «Petite danseuse de 14 ans par - œuvre d'art analysée en images» Panorama de l'art (kontsulta data: 2025-09-12).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Bailarina de 14 años - Edgar Degas» HA! (kontsulta data: 2025-09-12).
- ↑ (Frantsesez) L'histoire terrible et véridique de la Petite Danseuse de Degas - Le Temps. 2017-11-24 ISSN 1423-3967. (kontsulta data: 2025-09-12).
- ↑ «Petite danseuse de quatorze ans - Edgar Degas | Musée d'Orsay» www.musee-orsay.fr (kontsulta data: 2025-09-12).
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Ingelesez):Eskultura Londresko Tate Galeriaren webgunean.
- (Ingelesez):[https://web.archive.org/web/20070717115452/http://www.scva.org.uk/collections/mustseeobjects/index.php?collection=1&collection_object=43 Eskultura Robert eta Lisa Sainsburyren bilduman.
Datuak: Q2734209
Multimedia: La Petite Danseuse de Quatorze Ans / Q2734209